Η 20η Νοεμβρίου, είναι αφιερωμένη στη μνήμη των τρανς ατόμων που έχασαν τη ζωή τους άδικα, εξαιτίας της τρανσφοβικής βίας, που κυριαρχεί σε όλον τον κόσμο. Τιμούμε τα τρανς άτομα που δεν βρίσκονται πια μαζί μας, θυμίζοντας την ανάγκη για ορατότητα και δικαιοσύνη.
Η ιστορία της ημέρας – Πώς οδηγηθήκαμε σε ένα κίνημα μνήμης
Όλα ξεκίνησαν το 1999 από την τρανς ακτιβίστρια Gwendolyn Ann Smith στις Ηνωμένες Πολιτείες, ως φόρος τιμής στη Rita Hester, μια τρανς γυναίκα που δολοφονήθηκε στις ΗΠΑ. Σήμερα, η ημέρα αυτή έχει γίνει παγκόσμιο σύμβολο για την ανάγκη ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και δράσης.
Τα τρανς άτομα αντιμετωπίζουν μέχρι και σήμερα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα βίας, διακρίσεων και κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια ακόμη και στην πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας. Όσοι ανήκουν παράλληλα και σε άλλες μειονοτικές ομάδες, όπως φυλετικές ή εθνοτικές, βρίσκονται αντιμέτωποι με ακόμη πιο έντονες μορφές περιθωριοποίησης.
Η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, όπως η υγεία, δεν είναι πάντα εύκολη, καθώς αρκετά τρανς άτομα έχουν αντιμετωπίσει άρνηση φροντίδας λόγω της ταυτότητάς τους. Επιπλέον, η έλλειψη νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου δυσκολεύει την καθημερινή τους ζωή και περιορίζει τη συμμετοχή τους σε διάφορους τομείς της κοινωνίας. Αυτά τα κενά στα νόμιμα δικαιώματα αυξάνουν τις δυσκολίες και τον κοινωνικό αποκλεισμό, κάνοντας ακόμα πιο δύσκολο για τα τρανς άτομα να απολαμβάνουν ίσες ευκαιρίες και δικαιώματα με τους υπόλοιπους.
Η πραγματικότητα της βίας εναντίον των τρανς ατόμων- Τι δείχνουν τα νούμερα
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Antivirus Magazine, από τον Οκτώβριο του 2023 έως και τον Σεπτέμβριο του 2024, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Δολοφονιών Τρανς Προσώπων, καταγράφηκαν:
- 350 δολοφονίες τρανς και φυλοδιαφορετικών ατόμων σε όλο τον κόσμο,
- Μαζί με τις αυτοκτονίες και τους θανάτους που δεν εξιχνιάστηκαν τα αίτια τους, φτάνουν οι καταγραφές ξεπερνούν τις 419.
- Από το 2008, που ξεκίνησε το Παρατηρητήριο να συγκεντρώνει τις καταγραφές αυτές, έχει φτάσει στις 5.040 καταγεγραμμένες δολοφονίες τρανς και φυλοδιαφορετικών προσώπων.
Σημειώνεται ότι οι παραπάνω αριθμοί αφορούν μόνο τα καταγεγραμμένα περιστατικά. Ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς σε πολλές χώρες είτε τα τρανς και φυλοδιαφορετικά άτομα δεν καταγράφονται σύμφωνα με την ταυτότητα φύλου τους, είτε δεν υπάρχουν καθόλου καταγραφές διότι τα τρανς πρόσωπα όχι μόνο δεν αναγνωρίζονται, αλλά βασανίζονται η ακόμα χειρότερα, καταδικάζονται σε θάνατο, λόγω της ταυτότητας φύλου τους.
Το 94% των καταγεγραμμένων δολοφονιών ήταν γυναικοκτονίες, δηλαδή τα θύματα ήταν τρανς γυναίκες ή τρανς άτομα με θηλυκή έκφραση φύλου. Από αυτά:
- Το 1/3 ήταν ηλικίας 31–40 ετών
- Το 1/4 ήταν ηλικίας 19–25 ετών
- Υπήρχαν 15 καταγεγραμμένες δολοφονίες ατόμων κάτω των 18 ετών (σχεδόν 6% του συνόλου).
Οι εργαζόμενες στο σεξ παραμένουν η πιο ευάλωτη ομάδα, κάτι που δείχνει την ανάγκη για νομοθεσία που αναγνωρίζει και προστατεύει την εργασία τους.
Το 93% των θυμάτων ήταν τρανς γυναίκες και τρανς άνδρες μαύρου χρώματος, με αύξηση 14% σε σχέση με πέρυσι. Αυτό δείχνει ότι πολλά από τα εγκλήματα έχουν και ρατσιστικό υπόβαθρο, πέρα από το γεγονός ότι στοχεύουν άτομα λόγω της ταυτότητας φύλου τους.
Τι συμβαίνει στην χώρα μας;
Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τις καταγραφές του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας στην Ετήσια Έκθεση το 2023, τα ποσοστά ρατσιστικών περιστατικών και διακρίσεων κατά τρανς ατόμων, παραμένουν υψηλά, και αναλογούν περίπου στο 50% των συνολικών καταγεγραμμένων περιστατικών εναντίον των ΛΟΑΤΚΙ+ προσώπων.
Η Διεθνής Ημέρα Τρανς Μνήμης δεν είναι μόνο μια στιγμή για να θυμηθούμε τα τρανς άτομα που έχουν χάσει τη ζωή τους, αλλά και μια ευκαιρία να δράσουμε για την ισότητα και τα δικαιώματά τους.
Η γνώση και η εκπαίδευση είναι τα πιο αποτελεσματικά μέσα για να σπάσουμε στερεότυπα και προκαταλήψεις. Μέσα από την ενημέρωση μπορούμε να χτίσουμε μια κοινωνία που σέβεται τη διαφορετικότητα και εξασφαλίζει ίσες ευκαιρίες για όλα τα άτομα, ανεξαρτήτως ταυτότητας φύλου.
Η μέρα αυτή μας υπενθυμίζει ότι η προστασία των τρανς ατόμων δεν είναι μόνο ευθύνη των νόμων, αλλά και κάθε ενός από εμάς. Μέσα από μικρές καθημερινές πράξεις σεβασμού και στήριξης μπορούμε να συμβάλλουμε σε μια πιο δίκαιη και ασφαλή κοινωνία.
