Η δραματική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι υποδομές της υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, δεν είναι κάτι πρωτάκουστο. Το αντίθετο. Εξάλλου η Ελλάδα είναι υπόλογη στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαιτίας της μη εφαρμογής ευρωπαϊκής οδηγίας στην αεροναυτιλία που σχετίζεται με την συμμόρφωση με τα διεθνή πρωτόκολλα προσεγγίσεων των αεροσκαφών στα ελληνικά αεροδρόμια.
Οι κινητοποιήσεις των εργαζόμενων τον περασμένο Σεπτέμβριο του 2025, όταν αποφάσισαν να απέχουν από την υπερεργασία που ήταν απαραίτητη ώστε να καλυφθούν τα κενά που εξαιτίας της απροθυμίας της κυβέρνησης να προχωρήσει σε προσλήψεις, ανέδειξαν μεταξύ άλλων και τα κενά σε τεχνικό προσωπικό αλλά και στα πεπαλαιωμένα συστήματα λειτουργίας.
Τότε, οι εργαζόμενοι μιλούσαν για συστήματα που δεν μπορούν να ανταποκριθούν, για έλλειψη εναλλακτικών συστημάτων διαχείρισης και για ελλείψεις σε τεχνικούς που θα μπορούσαν να επιδιορθώσουν βλάβες. Και δεν ήταν η πρώτη φορά που το έκαναν αυτό.
Διαχρονικές… οι προειδοποιήσεις
Έναν χρόνο πριν, στις 28 Φεβρουαρίου του 2024, η Ομοσπονδία των Συλλόγων στην ΥΠΑ έγραφαν στις ανακοινώσεις τους: «…οι εργαζόμενοι στην ΥΠΑ οι οποίοι επί σειρά ετών κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου τόσο για τα συστήματα αεροναυτιλίας, τόσο για τις υποδομές που καταρρέουν, όσο και για τη στελέχωση του προσωπικού η οποία μέρα με τη μέρα οδηγείται σε αδιέξοδο…»
Η μη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές επιταγές, η υποστελέχωση και τα πεπαλαιωμένα συστήματα διαχείρισης δεν είναι απαραίτητα οι λόγοι που προκάλεσαν τον χθεσινό black out στα ελληνικά αεροδρόμια και υποχρέωσαν δεκάδες πτήσεις να αναβληθούν ή να κατευθυνθούν σε αεροδρόμια γειτονικών χωρών.
Είναι όμως ενδεικτικό της βαρύτητας που δίνει η κυβέρνηση με πραγματικούς όρους σε τομείς της ελληνικής οικονομίας που θεωρητικά τουλάχιστον επενδύει, όπως είναι ο τουρισμός, αλλά και της ανεπίτρεπτης τεχνικής στην διαχείριση που ακολούθησε σε μία τόσο σοβαρή αστοχία.
Το Action Plan του υπουργείου
Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, ανακοινώνοντας την αποκατάσταση των επικοινωνιών των πύργων ελέγχου με την κεραία στα Γεράνεια Όρη ήταν καθησυχαστικός για την ασφάλεια των πτήσεων και υπενθύμισε πως βρίσκεται σε εξέλιξη Σχέδιο Δράσης για τον εκσυγχρονισμό της αεροναυτιλίας, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028, το οποίο περιλαμβάνει 364 δράσεις σε επτά πυλώνες, οι οποίοι, μεταξύ άλλων, αφορούν: Την ανάπτυξη υπηρεσιών Data Link, την αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας (TopSky ATC One), την εφαρμογή πλοήγησης βάσει απόδοσης (PBN), την ανάπτυξη ραντάρ Mode S και την εφαρμογή του Κανονισμού CP1.
Τα δύο, πλέον χρόνια που απομένουν μέχρι την ολοκλήρωση των αναβαθμίσεων δεν είναι πολλά για δημόσιες προμήθειες αυτού του μεγέθους παρότι θα είναι εκατοντάδες χιλιάδες οι πτήσεις που θα αφιχθούν ή θα αναχωρήσουν σε αυτό το διάστημα από όλα τα αεροδρόμια της χώρας. Για το 2024 το Ελ. Βενιζέλος μόνο διαχειρίστηκε περίπου 268.301 πτήσεις και σχεδόν 32 εκατομμύρια επιβάτες.
Ωστόσο, σύμφωνα με την Ένωση Ελεγχτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδος, το κυβερνητικό Action Plan των 364 σημείων μοιάζει να μην είναι ρεαλιστικό και δημιουργεί ερωτήματα σε σχέση με τις διαβεβαιώσεις του υπουργού που θα πρέπει να διευκρινήσει ή να διορθώσει τα λεγόμενά του. Δεδομένου μάλιστα πως είναι αδύνατον να μην γνωρίζει ουσιώδης πληροφορίες για τις αναβαθμίσεις που εξαγγέλει.
Το νέο σύστημα ελέγχου
Η ΕΕΕΚΕ, ήδη από τις 15 Δεκεμβρίου 2025, 20 ημέρες δηλαδή πριν από το αποκαλυπτικό black out, έκανε λόγο για αχρείαστες μελέτες που παραγγέλθηκαν, για αδικαιολόγητες καθυστερήσεις, παλινωδίες σε απλά τυπικά ζητήματα στις προμήθειες αλλά και προδιαγράφει αδυναμία να ολοκληρωθούν ουσιαστικές αναβαθμίσεις μέχρι το 2028.
Συγκεκριμένα, για το σύστημα επιτήρησης των πτήσεων αναφέρουν: «Η Διοίκηση της ΠΑ ακόμα δεν έχει υπογράψει σύμβαση προμήθειας, από την σύναψη της οποίας χρειάζονται τρία (3) χρόνια για την παράδοση του συστήματος. Μάλιστα σε μια τελευταία εξέλιξη που είναι απογοητευτική, λίγο πριν σταλεί ο φάκελος της προμήθειας στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έλεγχο, αποκαλύφθηκε ότι η Διοίκηση της ΥΠΑ δεν είχε φροντίσει να εξασφαλίζει χρηματοδότηση, αφού δεν φρόντισε να ενημερώσει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠ.ΕΘ.Ο.), ώστε να εγγραφεί η απαιτούμενη πίστωση στον Κρατικό Προϋπολογισμό του έτους 2026 και προσπαθεί τώρα η Διοίκηση, μετά την ψήφιση του Προϋπολογισμού, να εντάξει σχετική πρόβλεψη. Να σημειώσουμε ότι σύστημα επιτήρησης που πρόκειται να προμηθευτεί η ΥΠΑ, το 2023 είχε προϋπολογισμό 76 εκατ. € και πλέον μαθαίνουμε ότι η Διοίκηση της ΥΠΑ συζητάει για κόστος προμήθειας που φτάνει τα 150 εκατ. €, χωρίς ακόμα να έχει οριστικοποιηθεί.»
Υπενθυμίζεται πως η τελική προσφορά του προμηθευτή του νέου συστήματος έχει κατατεθεί από τις 20 Αυγούστου, όπως υποστήριζε τον Σεπτέμβρη του 2025 η κυβέρνηση εν μέσω των κινητοποιήσεων των εργαζόμενων.
Προβλήματα στις επικοινωνίες
Η ΕΕΕΚΕ είχε επίσης προειδοποιήσει και για τα συστήματα επικοινωνιών και συγκεκριμένα για το σύστημα VCS/RCS που είναι κρίσιμη υποδομή στα αεροδρόμια και διασφαλίζουν τις ασύρματες επικοινωνίες μεταξύ πύργου ελέγχου και πιλοτηρίου (ATC – Air Traffic Control), καθώς και την καταγραφή όλων των συνομιλιών για λόγους ασφάλειας και έρευνας, με το “RCS”.
Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά:
«Παρά τις παραπλανητικές διαβεβαιώσεις της Διοίκησης στο από 1/2/2025 Δελτίο Τύπου, ότι η Σύμβαση «βρίσκεται στο τελικό στάδιο τροποποίησης» και στο από 16/4/2025 Δελτίο Τύπου ότι «Επανεκκίνησε και τροποποιείται η Σύμβαση για τα συστήματα VCS/RCS του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής», με πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στα τέλη Οκτωβρίου, απορρίφθηκε, με συνοπτικές διαδικασίες, το αίτημα για τροποποίηση της σύβασης. Είναι απορίας άξιο πώς δεν κατάλαβε κανένας στην Διοίκηση της Υ.Π.Α. ότι τόσο καιρό υπήρχε νομικό κώλυμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα αρμόδια στελέχη της Υ.Π.Α. είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για την διαδικασία που ακολουθήθηκε, αλλά η Διοίκηση απλά επέλεξε να μην λάβει υπόψη τις επιφυλάξεις αυτές, χάνοντας ακόμα περισσότερο, πολύτιμο χρόνο. Ήδη το ζήτημα εκκρεμεί για περισσότερα από 4 έτη και ακόμα λύση δεν έχει βρεθεί.
Καθ’ έξιν ανεπαρκείς
Το γεγονός ότι η ίδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει στην ανακοίνωση της παραπομπής της χώρας μας στο ευρωπαϊκό δικαστήριο, ότι «οι προσπάθειες που έχουν καταβάλει μέχρι σήμερα οι ελληνικές αρχές είναι ανεπαρκείς» είναι προβληματικό, ειδικά όταν αφορά κρίσιμες υποδομές ασφάλειας που πρέπει να προστεθεί στα ήδη υπάρχοντα συστήματα.
Το γεγονός επίσης, πως για τις υποδομές της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας δεν έχουν γίνει οι αναγκαίες κινήσεις ώστε να αναβαθμιστούν, όπως επίσης και το γεγονός ότι δεν έχουν καλυφθεί τα κενά στην στελέχωση ενός τόσο κρίσιμου οργανισμού ο οποίος παρεμπιπτόντως δεν βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό γεννά οπωσδήποτε πολλά ερωτηματικά.
Πολλώ δε μάλλον όταν οι εργαζόμενοι προειδοποιούν αλλά η διοίκηση της ΥΠΑ και το υπουργείο δείχνουν να μην ακούνε και να εξαντλούν την ενεργητικότητά τους στην αλλαγή του νομικού προσώπου της Πολιτικής Αεροπορίας και στον ορισμό των διοικήσεων.
Ειδικά όταν η συλλογική μνήμη για τέτοιου είδους προειδοποιήσεις προς το υπουργείο Συγκοινωνιών και Υποδομών είναι νωπή.
Διαβάστε ακόμα
FIR Αθηνών: Κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα για το χθεσινό μπλακ άουτ στα αεροδρόμια
Τι προκάλεσε το μπλακάουτ στις πτήσεις πάνω από την Ελλάδα
