Η Ελλάδα παραμένει τεχνολογικά πίσω στους τρόπους επικοινωνίας μεταξύ αεροσκαφών και πύργων ελέγχου, γεγονός που ανέδειξε το πρόσφατο μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών. Όπως επισημαίνει η αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, Όλγα Τόκη, η χώρα έχει παραπεμφθεί επανειλημμένα στα ευρωπαϊκά δικαστήρια και καταβάλλει πρόστιμα για τις ανεπάρκειες στην ασφάλεια των αερομεταφορών.
Την ίδια στιγμή, τα έσοδα από τον τουρισμό καταγράφουν νέα ρεκόρ, με εισπράξεις 22,38 δισ. ευρώ την περίοδο Ιουνίου–Οκτωβρίου και ετήσια έσοδα άνω των 130 εκατ. ευρώ από τέλη διέλευσης, χωρίς να έχει λυθεί το κρίσιμο ζήτημα των επικοινωνιών.
Τα συστήματα που λείπουν από το FIR
Μεταξύ όσων προβλέπουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί και δεν έχουν εφαρμοστεί είναι οι Υπηρεσίες Ζεύξης Δεδομένων, τα λεγόμενα Data Link. Πρόκειται για ψηφιακά συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ αεροσκαφών και ελεγκτών για οδηγίες, αλλαγές διαδρομής ή αναμονές, με γραπτά μηνύματα αντί προφορικής επικοινωνίας.
Σύμφωνα με ειδικούς, τα συστήματα αυτά μειώνουν τις παρεξηγήσεις από προφορές και παράσιτα, δηλαδή τα προβλήματα που προκάλεσαν το μπλακ άουτ της Κυριακής. Αν λειτουργούσαν, δεν θα είχε δημιουργηθεί το συγκεκριμένο ζήτημα που επηρέασε και τη διεθνή εικόνα της χώρας.
Ευρωπαϊκή καταδίκη και πρόστιμα
Τον Απρίλιο του 2024, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο καταδίκασε την Ελλάδα για μη συμμόρφωση με κανονισμούς που αφορούν τα Data Link, με εκκρεμότητα από το 2015. Μετά την απόφαση ξεκίνησαν πρόστιμα και εγκρίθηκε έργο προϋπολογισμού 5,12 εκατ. ευρώ για την προμήθεια και εγκατάσταση του συστήματος.
Ωστόσο, όπως τονίζεται, από την υπογραφή συμβάσεων έως την πλήρη λειτουργία απαιτούνται περίπου τρία χρόνια, διάστημα στο οποίο ο εναέριος χώρος παραμένει ευάλωτος σε νέο μπλακ άουτ.
Πού οφείλεται ο κίνδυνος επανάληψης
Όπως λέει στο NEWS 24/7 η Όλγα Τόκη «από το “θα βάλω το σύστημα” έως το να λειτουργήσει, χρειάζονται τρία χρόνια. Για την ακρίβεια, η Day 1 είναι αυτή της υπογραφής συμβολαίων. Μετά, πρέπει να κατασκευαστούν τα συστήματα, να γίνουν μελέτες, να τα εγκαταστήσουν, να κάνουν δοκιμές, να κάνουν παράλληλες δοκιμές και να γίνει και η εκπαίδευση προσωπικού».
Προς το παρόν, τα συμβόλαια δεν έχουν υπογραφεί, κάτι που σημαίνει ότι η χώρα θα παραμείνει εκτεθειμένη για μία τριετία.
Το καλοκαίρι αυξάνει τον κίνδυνο
Η ίδια προειδοποιεί ότι το πρόβλημα θα ήταν σοβαρότερο σε περίοδο αυξημένης κίνησης: «Την ώρα του μπλακ άουτ, υπήρχαν αεροπλάνα που ήταν σε πορεία σύγκρουσης, σε πέντε λεπτά. Το καλοκαίρι θα ήταν σε ένα λεπτό. Τι να πω; Υπάρχει Θεός;».
Πώς αποφεύχθηκαν τα χειρότερα
Σύμφωνα με την Όλγα Τόκη, δεν τηρήθηκε κάποιο οργανωμένο πρωτόκολλο: «Το μόνο που έγινε είναι ότι οι άνθρωποι προσπάθησαν να βρουν συχνότητες που ακούγονται… Στην πραγματικότητα, δεν δούλεψαν ούτε τα back up… Αυτό που συνέβη ήταν βασικοί κανόνες επιβίωσης».
Ο ρόλος του CPDLC
Η απουσία του συστήματος CPDLC, βασικού εργαλείου των Data Link, αποτελεί έναν από τους λόγους της ευρωπαϊκής καταδίκης. Μέσω αυτού, οι ελεγκτές μπορούν να στέλνουν γραπτές οδηγίες στους πιλότους και να λαμβάνουν επιβεβαίωση.
Όπως σημειώνει, «αν το είχαμε αυτό την Κυριακή, η κατάσταση δεν θα ήταν τόσο τρομερή», καθώς θα υπήρχαν εναλλακτικοί τρόποι καθοδήγησης.
Παρά τις διαβεβαιώσεις για «ολιστικό πλάνο», η καθυστέρηση στην υπογραφή συμβάσεων, ακόμη και για κρίσιμα ραντάρ, δείχνει ότι το χρονοδιάγραμμα συνεχώς μετατίθεται. Και όσο αυτό συμβαίνει, ο κίνδυνος ενός νέου μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών παραμένει υπαρκτός.
Διαβάστε επίσης:
Θεοφάνια 2026: Αλλαγές στην κυκλοφορία σε Αθήνα και Πειραιά – Οι ρυθμίσεις και τα δρομολόγια των ΜΜΜ
