Μια αόρατη απειλή, κρυμμένη για δεκαετίες στα χωράφια και στις καλλιέργειες, φαίνεται πως αφήνει βαθύ αποτύπωμα στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι συγκεκριμένο φυτοφάρμακο συνδέεται άμεσα με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης της νόσου του Πάρκινσον, προκαλώντας έντονη ανησυχία στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Η μακροχρόνια έκθεση στο φυτοφάρμακο chlorpyrifos, που χρησιμοποιείται ευρέως στη γεωργία εδώ και δεκαετίες, σχετίζεται με περισσότερο από 2,5 φορές αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Στο παραπάνω ανησυχητικό συμπέρασμα κατέληξε νέα μελέτη από το UCLA Health, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Molecular Neurodegeneration.
Πώς το φυτοφάρμακο επηρεάζει τον εγκέφαλο
Η έρευνα συνδυάζει δεδομένα ανθρώπινου πληθυσμού με εργαστηριακά πειράματα που δείχνουν πώς το φυτοφάρμακο βλάπτει τα εγκεφαλικά κύτταρα που παράγουν ντοπαμίνη, παρέχοντας βιολογικά στοιχεία για τη σύνδεση.
Σχεδόν ένα εκατομμύριο Αμερικανοί ζουν με τη νόσο, μια προοδευτική νευρολογική διαταραχή που προκαλεί τρόμο, δυσκαμψία και δυσκολία στην κίνηση.
Ενώ η γενετική παίζει ρόλο, περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η έκθεση σε φυτοφάρμακα αναγνωρίζονται όλο και περισσότερο ως κρίσιμοι παράγοντες κινδύνου.
Αν και η οικιακή χρήση απαγορεύτηκε το 2001 και η γεωργική χρήση περιορίστηκε το 2021, το chlorpyrifos εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σε πολλές καλλιέργειες στις ΗΠΑ και ευρέως σε άλλες χώρες.
Η κατανόηση των ουσιών που αυξάνουν τον κίνδυνο θα μπορούσε να βελτιώσει στρατηγικές πρόληψης και να βοηθήσει στον εντοπισμό ατόμων που χρειάζονται πρώιμη παρακολούθηση.
Η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 829 άτομα με νόσο και 824 χωρίς την πάθηση, όλα μέρος μακροχρόνιας μελέτης του UCLA για το περιβάλλον και τα γονίδια.
Η ομάδα χρησιμοποίησε αρχεία χρήσης φυτοφαρμάκων στην Καλιφόρνια μαζί με διευθύνσεις κατοικίας και εργασίας για να εκτιμήσει την ατομική έκθεση στο chlorpyrifos. Για να κατανοήσουν τον μηχανισμό βλάβης, εξέθεσαν ποντίκια σε αεροζόλ chlorpyrifos για 11 εβδομάδες, μιμούμενοι την ανθρώπινη εισπνοή. Πειράματα έγιναν και σε ψάρια ζέβρα για να εντοπιστούν οι βιολογικοί μηχανισμοί βλάβης.
Τα ευρήματα
Τα άτομα με μακροχρόνια έκθεση είχαν πάνω από 2,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Πάρκινσον.
Τα ποντίκια ανέπτυξαν κινητικά προβλήματα και έχασαν νευρώνες που παράγουν ντοπαμίνη, τα ίδια κύτταρα που χάνονται στους ασθενείς. Εμφάνισαν επίσης φλεγμονή εγκεφάλου και ανώμαλη συσσώρευση άλφα-συνουκλεΐνης.
Στα ψάρια ζέβρα διαπιστώθηκε ότι το chlorpyrifos διαταράσσει την αυτοφαγία, τη διαδικασία καθαρισμού κατεστραμμένων πρωτεϊνών. Όταν οι ερευνητές αποκατέστησαν αυτή τη λειτουργία ή αφαίρεσαν τη συνουκλεΐνη, οι νευρώνες προστατεύτηκαν.
Τα ευρήματα δείχνουν τη δυσλειτουργία της αυτοφαγίας ως πιθανό στόχο για νέες θεραπείες. Οι ερευνητές τονίζουν ότι αν και η χρήση μειώθηκε στις ΗΠΑ, πολλοί άνθρωποι εκτέθηκαν στο παρελθόν και παρόμοια φυτοφάρμακα συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται. Μελλοντικές μελέτες θα εξετάσουν αν άλλες ουσίες προκαλούν παρόμοια βλάβη και αν παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο.
Η εργασία υποδεικνύει επίσης ότι άτομα με γνωστή έκθεση ίσως χρειάζονται στενότερη νευρολογική παρακολούθηση.
«Αυτή η μελέτη καθιερώνει το chlorpyrifos ως συγκεκριμένο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο του Πάρκινσον, όχι μόνο τα φυτοφάρμακα ως γενική κατηγορία», δήλωσε ο Δρ Jeff Bronstein. «Δείχνοντας τον βιολογικό μηχανισμό σε ζωικά μοντέλα, δείξαμε ότι αυτή η συσχέτιση είναι πιθανώς αιτιώδης. Η ανακάλυψη ότι η δυσλειτουργία της αυτοφαγίας οδηγεί τη νευροτοξικότητα μας ανοίγει δρόμους για θεραπείες που θα προστατεύουν τα ευάλωτα εγκεφαλικά κύτταρα».
Διαβάστε επίσης:
Τι αλλάζει στο IRIS από 15/01 – Νέα δεδομένα στις πληρωμές
Μάντσεστερ Γιουνάϊτεντ: Φαβορί για τον πάγκο ο Κάρικ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ σκληραίνει τον τόνο έναντι της Κούβας
