Μια τηλεοπτική ιστορία άνοιξε ξανά μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ. Η σειρά «Ριφιφί» δεν μιλά μόνο για ληστείες και τούνελ, αλλά για απώλειες, αδικία και μια κραυγή που κουβαλά μέσα της μια ολόκληρη εποχή. Πίσω από το βλέμμα της Όλγας, κρύβεται μια ιστορία που η Ελλάδα έζησε, πόνεσε και ακόμα θυμάται.
Η γνωστή ιστορία και η άγνωστη σκιά
Η βασική ιστορία από την οποία αντλεί έμπνευση η νέα σειρά του Σωτήρη Τσαφούλια, «Ριφιφί», είναι λίγο–πολύ γνωστή σε όλους μας. Το «ριφιφί του αιώνα» που πραγματοποιήθηκε το 1992 στην Τράπεζα Εργασίας και συνεχίζει να αποτελεί έναν θρύλο, είναι ο πυρήνας της ιστορίας που ξετυλίγεται σε έξι επεισόδια.
Ωστόσο, υπάρχει και μια δεύτερη, ακόμα πιο συγκλονιστική, αληθινή ιστορία που κρύβεται πίσω από την «κραυγή» της Όλγας, της κεντρικής ηρωίδας, που ενσαρκώνει μοναδικά η Ευαγγελία Μουμούρη.
Οι συντελεστές της σειράς κρατούσαν κρυφή τη δεύτερη αληθινή ιστορία, η οποία αποκαλύφθηκε στο πέμπτο επεισόδιο και ξύπνησε μνήμες από ένα γεγονός που σημάδεψε την Ελλάδα το 2001.
Ένα ατύχημα κατά τη διάρκεια των εργασιών για το άνοιγμα του τούνελ συνταράσσει την Όλγα, η οποία ζητά από όλους να σταματήσουν το σχέδιο. Μέσα στο κλίμα έντασης, η Όλγα, που έως τότε γνωρίζαμε μόνο ως «εγκέφαλο» του ριφιφί, αποκαλύπτει την τραγική ιστορία που την οδήγησε να στραφεί ενάντια στην Τράπεζα και στο σύστημα.
Όπως θα πει, η Τράπεζα Ανάπτυξης ήταν υπεύθυνη για τον θάνατο του γιου και του συζύγου της. «Το 1979, ο Ιάσωνας μου διαγνώστηκε με λευχαιμία. Ήταν 4 χρονών».
«Πρόκειται για νευροβλάστωμα στο δεξί επινεφρίδιο. Είναι μια κατάσταση που δεν αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα. Θα πρέπει να πάτε στο εξωτερικό. Θα σας πρότεινα το Memorial στις ΗΠΑ», φαίνεται σε ένα flashback να λέει ο γιατρός στους σοκαρισμένους γονείς. Το ποσό που χρειάζεται είναι 100.000.000 δραχμές.
Ο έρανος, η ελπίδα και η κατάρρευση
Στη συνέχεια αποκαλύπτεται ότι ο σύζυγος της Όλγας, ο Αποστόλης, βρίσκει τρόπο να συγκεντρώσει τα χρήματα ανοίγοντας ερανικό λογαριασμό στην Τράπεζα Ανάπτυξης. Η είδηση της ασθένειας του μικρού Ιάσωνα διαδίδεται και η ανταπόκριση του κόσμου είναι συγκλονιστική.
Σύντομα συγκεντρώνεται το υπέρογκο ποσό των 100.000.000 δραχμών, όμως το Παιδί δεν θα ταξιδέψει ποτέ στην Αμερική. Η τράπεζα ισχυρίζεται ότι ο σκοπός του λογαριασμού δεν έχει δηλωθεί και δεσμεύει τα χρήματα. Το χειρουργείο δεν γίνεται ποτέ και ο μικρός Ιάσωνας πεθαίνει.
Την ημέρα της κηδείας, ο Αποστόλης παθαίνει εγκεφαλικό όταν λαμβάνει συλλυπητήρια επιστολή από την ίδια την τράπεζα, που τον ενημερώνει πως μέρος των χρημάτων θα διατεθεί σε ίδρυμα παιδιών με νεοπλασματικές παθήσεις. Μένει τρεις μήνες σε κώμα και στη συνέχεια πεθαίνει.
Η αληθινή τραγωδία του 2001
Στο «Ριφιφί», η ιστορία της Όλγας αντλεί έμπνευση από την πραγματική τραγωδία του μικρού Παναγιώτη Βασιλέλλη το 2001. Αν και η σειρά διατηρεί τη μυθοπλασία, ο πόνος και η αδικία έχουν σαφείς παραλληλισμούς.
Το 1999, ο 18 μηνών Παναγιώτης από τη Λέσβο διαγιγνώσκεται με νευροβλάστωμα στο δεξί επινεφρίδιο. Η μόνη ελπίδα ήταν το Memorial στις ΗΠΑ, με κόστος πάνω από 100 εκατομμύρια δραχμές. Η κοινωνία κινητοποιείται, χιλιάδες πολίτες συνεισφέρουν σε ερανικό λογαριασμό.
Ωστόσο, η Εθνική Τράπεζα, επικαλούμενη τον νόμο του 1931, μπλοκάρει τα χρήματα, λέγοντας ότι δεν είχε δηλωθεί επίσημα ο σκοπός. Αποδεσμεύονται μόλις 12 εκατομμύρια δραχμές. Ο χρόνος τελειώνει και στις 5 Μαρτίου 2001 ο Παναγιώτης πεθαίνει.
Λίγες μέρες μετά, ανακοινώνεται ότι τα χρήματα θα διατεθούν σε κοινωνικά ιδρύματα για το παιδί.
Δικαστήρια, αγωγές και σιωπή
Μετά τον θάνατο του Παναγιώτη, η υπόθεση οδηγείται στη Δικαιοσύνη. Ασκήθηκαν ποινικές διώξεις σε στελέχη της τράπεζας και κατατέθηκαν αγωγές από την οικογένεια.
Το 2006 το Πρωτοδικείο Μυτιλήνης έκρινε ότι ο έρανος ήταν νομικά μη επιτρεπτός. Ακολούθησαν νέες δίκες και ανατροπές αποφάσεων.
Το 2009 η υπόθεση μπήκε στο αρχείο, ενώ οι γονείς προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Το 2023 εκδόθηκε η τελική απόφαση: δεν διαπιστώθηκε νομικά παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή, παρότι αναγνωρίστηκε η δραματική καθυστέρηση.
Διαβάστε επίσης:
Διαβατήρια: Οι χώρες που πάνε… παντού, οι «αποκλεισμένοι» και η θέση της Ελλάδας
Στο Μαξίμου έφτασαν οι αγρότες – Σε εξέλιξη η συνάντηση με τον πρωθυπουργό
