Σε νέα δημόσια παρέμβαση μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Truth Social, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε την επιμονή του ότι η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, πρέπει να βρεθεί υπό αμερικανικό έλεγχο, τονίζοντας ότι «τίποτα λιγότερο δεν είναι αποδεκτό».
Στην ίδια ανάρτηση υπογράμμισε ότι η αμερικανική κατοχή του νησιού θα ενίσχυε τον ρόλο του ΝΑΤΟ, ενώ προειδοποίησε ότι εάν οι ΗΠΑ δεν ενεργήσουν, το νησί μπορεί να αποκτηθεί από τη Ρωσία ή την Κίνα.
«Οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Είναι ζωτικής σημασίας για το Golden Dome που χτίζουμε. Το ΝΑΤΟ πρέπει να μας οδηγήσει στο να το αποκτήσουμε», ανέφερε ο Τραμπ, προσθέτοντας πως, χωρίς την δύναμη των ΗΠΑ, η Συμμαχία δεν θα ήταν αποτελεσματικός αποτρεπτικός παράγοντας.
Η απάντηση από τη Δανία και τη Γροιλανδία ήταν άμεση και απόλυτα κατηγορηματική. «Τα σύνορα δεν αλλάζουν με τη βία».
Σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, απέρριψαν κάθε εξωτερική αξίωση επί του νησιού. Το μήνυμα που έστειλαν ήταν σαφές: «Τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία, οι λαοί δεν εξαγοράζονται».
Η κ. Φρεντέρικσεν τόνισε ότι το ζήτημα υπερβαίνει το ίδιο το νησί και το Δανικό Βασίλειο, αγγίζοντας την ίδια τη βάση της διεθνούς τάξης που σέβεται την κυριαρχία και την αυτοδιάθεση των λαών. «Δεν υπερασπιζόμαστε μόνο τον εαυτό μας αλλά και τις αξίες πάνω στις οποίες χτίστηκαν οι δημοκρατίες μας».
Ο κ. Νίλσεν ξεκαθάρισε ότι η Γροιλανδία δεν επιθυμεί να γίνει κομμάτι των ΗΠΑ και πως κάθε μελλοντική συνεργασία πρέπει να στηρίζεται στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, στη συνταγματική θέση του νησιού και στο δικαίωμα αυτοδιάθεσης των κατοίκων του.
Διπλωματικές κινήσεις και «deal» υπό σκέψη
Διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η κατεύθυνση της αμερικανικής πίεσης έχει πολιτική αφετηρία: ο κ. Τραμπ φαίνεται να αναζητά ένα «τροπάριο» που θα ενισχύσει την εικόνα ισχύος του, ιδιαίτερα ενόψει των εκλογών. Σύμφωνα με το σενάριο που εξετάζεται, μία πιθανή συμφωνία με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να περιλαμβάνει αυξημένες ευρωπαϊκές επενδύσεις στην ασφάλεια της Αρκτικής, σε συνδυασμό με παραχωρήσεις στον τομέα εκμετάλλευσης κρίσιμων ορυκτών της Γροιλανδίας.
Στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, κάτι που θα μπορούσε να ανταποκριθεί εν μέρει στο αίτημα των ΗΠΑ να μοιραστεί το βάρος της συλλογικής άμυνας εντονότερα μεταξύ των συμμάχων.
Σε οικονομικό επίπεδο, η ΕΕ σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στη Γροιλανδία στα επόμενα χρόνια, ανοίγοντας τον δρόμο για κοινοπραξίες και σχέδια συν-επένδυσης που θα μπορούσαν να απορροφήσουν το αμερικανικό ενδιαφέρον χωρίς αλλαγές κυριαρχίας.
Κίνδυνος για το ΝΑΤΟ
Στο παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων, εκπρόσωποι της Συμμαχίας εκφράζουν μια βαθιά ανησυχία: μία αμερικανική στρατιωτική επέμβαση σε έδαφος που ανήκει σε κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αποτελούσε μια πρωτοφανή ρήξη με τη μεταπολεμική ευρωατλαντική τάξη.
Όπως επισημαίνει διπλωμάτης της Συμμαχίας, «δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στη Συνθήκη του ΝΑΤΟ για επίθεση ενός συμμάχου εναντίον άλλου». Μία τέτοια εξέλιξη θα ισοδυναμούσε με «το τέλος της συμμαχίας».
Την ίδια ανησυχία εξέφρασαν δημόσια ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους και η πρωθυπουργός της Δανίας, η οποία τόνισε ότι «όλα θα σταματούσαν» σε περίπτωση στρατιωτικής δράσης.
Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να παραδώσει τη Γροιλανδία, διπλωματικές πηγές παραδέχονται ότι η κατάσταση είναι πρωτόγνωρη: «Ξέρουμε πώς θα αντιδρούσαμε αν έπαιρνε θέση η Ρωσία, αλλά με τις ΗΠΑ δεν έχουμε ξαναζήσει κάτι τέτοιο», σημειώνει αξιωματούχος, για την «σεισμική συγκυρία στην ευρωατλαντική τάξη».
Διαβάστε επίσης:
Η Silicon Valley «αποικίζει» και τη Γροιλανδία
Νίλσεν: «Η Γροιλανδία επιλέγει Δανία»
Γροιλανδία υπό πίεση: Διπλωματικά μηνύματα από Βερολίνο μετά τις αμερικανικές απειλές
