Η Ελλάδα προχωρά προς την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, με τις εναλλακτικές πηγές και οδεύσεις να δηλώνουν «παρών», ώστε να το αντικαταστήσουν. Όμως, αυτή η μετάβαση δεν είναι ουδέτερη για τους καταναλωτές: το LNG, ιδιαίτερα το αμερικανικό, κοστίζει συχνά περισσότερο από το αγωγιακό ρωσικό αέριο, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη διαμόρφωση των τελικών λογαριασμών.
Ρεκόρ κατανάλωσης αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, τριπλασιασμός των εξαγωγών και ρεκόρ εισαγωγών χαρακτήρισαν την ελληνική αγορά το 2025. Όμως πίσω από αυτά τα μεγέθη κρύβεται ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος πληρώνει το κόστος αυτής της αναδιάρθρωσης;
Ρεκόρ κατανάλωσης και πίεση στο κόστος
Όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ και την ανάλυση του Green Tank, ο τομέας ηλεκτροπαραγωγής κατέγραψε ρεκόρ το 2025 με 49,3 TWh και αύξηση 8,5% σε σχέση με το 2024. Ιδιαίτερα ανοδική ήταν η τάση και στα δίκτυα, με τη δεύτερη μεγαλύτερη επίδοση ιστορικά και ετήσια άνοδο 11,3% (στις 13,06 TWh).
Η αυξημένη ζήτηση σημαίνει και μεγαλύτερη έκθεση στις διεθνείς αγορές. Όταν οι τιμές του φυσικού αερίου ανεβαίνουν στην Ευρώπη, το κόστος μεταφέρεται σχεδόν άμεσα και στην Ελλάδα, ειδικά σε μια αγορά που στηρίζεται όλο και περισσότερο στο εισαγόμενο LNG.
Εξαγωγές και εισαγωγές: κέρδος για ποιους;
Στο πεδίο των εξαγωγών, οι ποσότητες τριπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2024 στις 8,6 TWh, με το 90% να αφορά την πύλη του Σιδηροκάστρου. Αυτό ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα φθηνότερη ενέργεια για τους εγχώριους καταναλωτές.
Αντίστοιχα, οι εισαγωγές βρέθηκαν σε ιστορικό υψηλό με 71,27 TWh. Σημαντική άνοδος καταγράφηκε στις εισαγωγές LNG, που έφτασαν σε μερίδιο 45,8% και σε ποσότητες τις 32,7 TWh. Το LNG, όμως, έχει υψηλότερο κόστος μεταφοράς και αποθήκευσης, κάτι που επιβαρύνει τη χονδρική και τελικά τη λιανική αγορά.
Η πτώση του ρωσικού αερίου και το «κενό»
Στον αντίποδα, έντονη πτώση παρατηρήθηκε στο ρωσικό αέριο, που υποχώρησε κατά 24,8% ετησίως, με 27,55 TWh. Οι εναπομείνασες περίπου 27 TWh θα πρέπει σταδιακά να εκμηδενιστούν, σύμφωνα με τις αποφάσεις της Ε.Ε. με ορίζοντα το 2026 και το 2027.
Αυτό το κενό καλείται να καλύψει κυρίως το αμερικανικό LNG. Όμως, όσο μεγαλύτερο είναι το μερίδιό του, τόσο περισσότερο η Ελλάδα εξαρτάται από μια μορφή ενέργειας που συνδέεται με διεθνείς τιμές υψηλής μεταβλητότητας και συχνά υψηλότερου κόστους από το παλιό ρωσικό αέριο.
Αμερικανικό LNG: λύση με αστερίσκους
Παρά την πολιτική βούληση που αποτυπώθηκε στη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ για τους δασμούς, η αύξηση των ροών αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη εξελίσσεται σε πιο σύνθετη άσκηση απ’ όσο αρχικά είχε παρουσιαστεί. Η συμφωνία προέβλεπε ενίσχυση των αμερικανικών εξαγωγών έως τα 200 εκατ. κυβικά μέτρα, στόχος που σήμερα αφενός υπολείπεται των πραγματικών αναγκών και αφετέρου προσκρούει σε τεχνικούς και γεωπολιτικούς περιορισμούς.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι εισαγωγές αμερικανικού LNG στην Ευρώπη το 2025 κινήθηκαν μεταξύ 83 και σχεδόν 89 δισ. κυβικών μέτρων, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό. Για το 2026, αναλυτές «βλέπουν» επιπλέον ζήτηση LNG έως 15 bcm, με τις ΗΠΑ να παραμένουν ο βασικός προμηθευτής.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον καταναλωτή
Η μετάβαση από το ρωσικό αέριο στο LNG δεν είναι απλώς γεωπολιτική επιλογή, αλλά και οικονομική. Το LNG κοστίζει συχνά περισσότερο, ειδικά σε περιόδους αυξημένης διεθνούς ζήτησης, και αυτό μεταφέρεται στους λογαριασμούς ρεύματος και θέρμανσης.
Καθυστερήσεις σε νέα έργα υγροποίησης στις ΗΠΑ, αυξημένη ζήτηση στην Ασία και περιορισμένες υποδομές στην Ευρώπη σημαίνουν ότι οι τιμές μπορεί να παραμείνουν υψηλές ή ασταθείς. Έτσι, ο Έλληνας καταναλωτής βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν νέο ενεργειακό χάρτη, όπου η ασφάλεια εφοδιασμού αυξάνεται, αλλά το κόστος γίνεται πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Διαβάστε επίσης:
Στα 8 δισ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα το 2025
«Every breath you take»: Tο θρυλικό τραγούδι που διέλυσε τους Police
