Σε νέα φάση εισέρχεται το κύμα κοινωνικής αμφισβήτησης στη Σερβία, καθώς χιλιάδες φοιτητές και πολίτες κατέβηκαν και πάλι στους δρόμους, στέλνοντας μήνυμα ότι ο αγώνας κατά της διαφθοράς και της ατιμωρησίας δεν έχει κοπάσει, παρά τις πολιτικές ανακατατάξεις των τελευταίων μηνών.
Μαζική παρουσία και ξεκάθαρα συνθήματα
Η Νόβι Σαντ βρέθηκε στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων, με τους φοιτητές πανεπιστημίων να αποτελούν τον βασικό κορμό των διαδηλώσεων. Ανάμεσα σε συνθήματα όπως «κλέφτες», οι συγκεντρωμένοι κατηγόρησαν ευθέως την κυβέρνηση για συστηματική διαφθορά και διάβρωση του κράτους δικαίου, καταγγέλλοντας ένα πολιτικό σύστημα που –όπως υποστηρίζουν– λειτουργεί προς όφελος μιας κλειστής ελίτ.
Οι διοργανωτές επέλεξαν ως κεντρικό σύνθημα το ερώτημα «Τι θα σημαίνει η νίκη», επιχειρώντας να μετατοπίσουν τη συζήτηση από τη διαμαρτυρία σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό πρόταγμα για την επόμενη ημέρα.
Σχέδιο για μια «μετα-Βούτσιτς» Σερβία
Σε αυτό το πλαίσιο, το φοιτητικό κίνημα παρουσίασε τις βασικές γραμμές ενός σχεδίου για μια «μετα-Βούτσιτς» Σερβία. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται ο αποκλεισμός διεφθαρμένων αξιωματούχων από τη δημόσια ζωή, η πλήρης διαλεύκανση της προέλευσης του πλούτου πολιτικών προσώπων και η ενίσχυση των μηχανισμών λογοδοσίας.
Οι φοιτητές υπενθύμισαν ότι τον προηγούμενο μήνα συγκέντρωσαν περίπου 400.000 υπογραφές στήριξης της πρωτοβουλίας τους, στοιχείο που, όπως τονίζουν, αποδεικνύει ότι το κίνημα ξεπερνά τα στενά όρια της πανεπιστημιακής κοινότητας. Η επόμενη μεγάλη κινητοποίηση έχει ήδη προγραμματιστεί για τις 27 Ιανουαρίου στο Βελιγράδι.
Η τραγωδία που έγινε σύμβολο
Καθοριστικό ρόλο στην κλιμάκωση των διαμαρτυριών έπαιξε η κατάρρευση της οροφής του σιδηροδρομικού σταθμού της Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024, μια τραγωδία που κόστισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους και μετατράπηκε σε σύμβολο της κρατικής ανευθυνότητας και της διαφθοράς.
Αν και αρχικά ασκήθηκαν διώξεις σε 13 άτομα, μεταξύ των οποίων και ο πρώην υπουργός Κατασκευών Γκόραν Βέσιτς, οι κατηγορίες εις βάρος του τελευταίου αποσύρθηκαν λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για ενδεχόμενη κατάχρηση κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που τροφοδοτεί περαιτέρω τη δυσπιστία της κοινής γνώμης.
Πολιτικές συνέπειες χωρίς αλλαγή στην κορυφή
Οι διαδηλώσεις είχαν ήδη σημαντικές πολιτικές επιπτώσεις, οδηγώντας στην παραίτηση του πρωθυπουργού και στην πτώση της κυβέρνησης. Ωστόσο, η θέση του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραμένει αμετακίνητη. Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντας τους διαδηλωτές «πραξικοπηματίες με ξένη χρηματοδότηση», ενώ έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, παρά τις επίμονες εκκλήσεις του φοιτητικού κινήματος.
Καταγγελίες για καταστολή και κοινωνική στήριξη
Την ίδια στιγμή, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για συλλήψεις, απολύσεις και πιέσεις σε βάρος πολιτών που αντιτίθενται στην κυβέρνηση, περιγράφοντας ένα κλίμα αυξανόμενης καταστολής. Παρά τις καταγγελίες και την έντονη ρητορική από πλευράς εξουσίας, το φοιτητικό κίνημα φαίνεται να διατηρεί ευρεία κοινωνική αποδοχή.
Για πολλούς Σέρβους, οι κινητοποιήσεις αυτές δεν αποτελούν απλώς μια ακόμα διαμαρτυρία, αλλά την έκφραση μιας βαθιάς και συσσωρευμένης απογοήτευσης απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο και ενός αιτήματος για ουσιαστική αλλαγή.
Διαβάστε επίσης:
Κεντροαριστερά εναντίον ακροδεξιάς στην Πορτογαλία
Ευρωπαϊκή Ένωση: Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής λόγω Τραμπ και Γροιλανδίας
