Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σχεδιασμένη να στηρίζει τους αγρότες, φαίνεται ότι εξυπηρετεί κυρίως τα συμφέροντα μιας μικρής μειοψηφίας. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Greenpeace, το πλουσιότερο 1% των δικαιούχων απορροφά έως και το 40% των κονδυλίων σε ορισμένες χώρες, αφήνοντας τους μικρούς παραγωγούς σε οικονομική αβεβαιότητα και εντείνοντας την υπερ-βιομηχανοποίηση του αγροτικού τομέα.
Η συγκέντρωση των επιδοτήσεων σε λίγα χέρια
Η Greenpeace επισημαίνει ότι οι επιδοτήσεις της ΚΑΠ καταλήγουν σε μεγάλο βαθμό σε πλούσιους γαιοκτήμονες και βιομηχανικούς παραγωγούς. Στην Ολλανδία, το 1% των δικαιούχων λαμβάνει το 40% των κονδυλίων, ενώ στις έξι χώρες που μελετήθηκαν – Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ισπανία – το 10% των δικαιούχων εισπράττει κατά μέσο όρο τα δύο τρίτα των επιδοτήσεων και το 20% τα τέσσερα πέμπτα.
Η Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη προγραμμάτων στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, σχολίασε: «Δεν υπάρχει καμία λογική στην τροφοδότηση των ανισοτήτων. Οι επιδοτήσεις πρέπει να στηρίζουν όσους έχουν πραγματικά ανάγκη: μικρούς παραγωγούς και αγροοικολογικές εκμεταλλεύσεις, προωθώντας βιώσιμες πρακτικές και προστασία του περιβάλλοντος».
Μεγαλοπαραλήπτες και κοινωνικό κόστος
Μεταξύ των μεγαλύτερων δικαιούχων συγκαταλέγονται ο όμιλος AGROFERT του Τσέχου πρώην Πρωθυπουργού Andrej Babiš, ο μεγαλύτερος γαιοκτήμονας της Ιταλίας Bonifiche Ferraresi και η οικογένεια Moltke στη Δανία. Μόνο τα 16,6 εκατομμύρια ευρώ που εισέπραξε ο όμιλος AGROFERT το 2024 θα μπορούσαν να στηρίξουν περίπου 7.700 μικρά αγροκτήματα ώστε να χρησιμοποιούν το νερό πιο αποδοτικά.
Η ΚΑΠ αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της Ε.Ε., αλλά η συγκέντρωση των πόρων σε λίγα χέρια έχει οδηγήσει σε εξαφάνιση δύο εκατομμυρίων εμπορικών αγροκτημάτων στην Ευρώπη και στην Ελλάδα, όπου τα μεσαία και μεγάλα αγροκτήματα λαμβάνουν το 34% των άμεσων ενισχύσεων, παρά το γεγονός ότι αντιπροσωπεύουν μόνο το 12% των εκμεταλλεύσεων. Τα μικρά αγροκτήματα, που αποτελούν την πλειοψηφία, έχουν συρρικνωθεί κατά 37% και παραμένουν το ραχοκοκαλιά της ελληνικής γεωργίας.
Κλήση για μεταρρύθμιση της ΚΑΠ
Η Greenpeace ζητά την επανασχεδίαση της ΚΑΠ ώστε να καταργηθούν σταδιακά οι άμεσες ενισχύσεις με βάση την έκταση της γης, να προτεραιοποιηθεί η εισοδηματική στήριξη για βιώσιμες και οικολογικές εκμεταλλεύσεις, να εφαρμοστεί φθίνουσα κλίμακα και ανώτατα όρια στις επιδοτήσεις και να κατευθυνθεί τουλάχιστον το 50% του προϋπολογισμού σε δράσεις για το περιβάλλον και το κλίμα.
Σύμφωνα με τον Marco Contiero, Διευθυντή Αγροτικής Πολιτικής στο ευρωπαϊκό γραφείο της Greenpeace και μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα, «οι αλλαγές αυτές θα υπηρετήσουν το δημόσιο συμφέρον και θα θωρακίσουν την αγροτική παραγωγή για ένα βιώσιμο και ανθεκτικό μέλλον».
Η νέα μελέτη “Who CAPtures the cash?” αναδεικνύει πώς το δημόσιο χρήμα της Ε.Ε., αντί να στηρίζει τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς, τροφοδοτεί συγκεντρωτικά ολιγοπώλια και βιομηχανικές εκμεταλλεύσεις, εντείνοντας τις ανισότητες και υπονομεύοντας τη βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Οι διαπραγματεύσεις για την επόμενη ΚΑΠ αποτελούν κρίσιμη ευκαιρία για αλλαγή πορείας.
Διαβάστε επίσης:
Η Φον ντερ Λάιεν στέλνει μήνυμα αποφασιστικότητας προς την Ουάσινγκτον (βίντεο)
Σε ρυθμούς Τραμπ τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια: Γενικευμένες απώλειες και αυξημένη νευρικότητα
Ο πληθωρισμός τράβηξε την ανηφόρα και τον Δεκέμβριο – 2,9% στην Ελλάδα, 1,9% στην Ευρωζώνη
