Οι δισεκατομμυριούχοι και ο πλούτος τους αυξήθηκαν το 2025 με ιλιγγιώδη ταχύτητα, τρεις φορές μάλιστα γρηγορότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, φτάνοντας τα 18,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ. Τα στοιχεία προέρχονται από νέα έκθεση της Oxfam, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα την ώρα που άνοιγε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.
Την ίδια ώρα που ένας στους τέσσερις ανθρώπους παγκοσμίως δεν έχει σταθερή πρόσβαση σε επαρκή τροφή, ενώ σχεδόν ο μισός πληθυσμός του πλανήτη ζει στη φτώχεια. Από το 2020 μέχρι σήμερα, ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων έχει αυξηθεί κατά 81%, αποτυπώνοντας ένα οικονομικό σύστημα που έχει φτιαχτεί για τους ελάχιστους και συνθλίβει τους πολλούς.
Η έκθεση, με τίτλο Resisting the Rule of the Rich: Protecting Freedom from Billionaire Power, περιγράφει πώς η οικονομική υπεροχή των υπερπλούσιων μετατρέπεται σταδιακά σε πολιτική εξουσία, καταστρατηγώντας δημοκρατικούς θεσμούς, δικαιώματα και ελευθερίες. Οι δισεκατομμυριούχοι είναι 4.000 φορές πιο πιθανό να κατέχουν πολιτικό αξίωμα σε σχέση με έναν απλό πολίτη, ενώ σχεδόν οι μισοί ερωτηθέντες σε παγκόσμια έρευνα δηλώνουν ότι οι πλούσιοι «αγοράζουν» εκλογές στις χώρες τους.
Μόνο για το 2025, ο συλλογικός πλούτος των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια σχεδόν ίσο νούμερο με τον συνολικό πλούτο που κατέχει το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας, δηλαδή 4,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Σύμφωνα με την Oxfam, αυτά τα χρήματα θα αρκούσαν για να εξαλειφθεί η ακραία φτώχεια 26 φορές.
Η έκρηξη του πλούτου συμπίπτει με πολιτικές επιλογές που ευνοούν απροκάλυπτα την οικονομική ελίτ. Η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ μείωσε τη φορολογία των υπερπλούσιων, υπονόμευσε τις διεθνείς προσπάθειες φορολόγησης των πολυεθνικών και αποδυνάμωσε τα εργαλεία ελέγχου των μονοπωλίων, συμβάλλοντας στην περαιτέρω συγκέντρωση πλούτου, ειδικά μέσω της ανόδου των μετοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Όπως προειδοποιεί ο εκτελεστικός διευθυντής της Oxfam International, Αμιτάμπ Μπεχάρ, «το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους υπόλοιπους δημιουργεί ένα εξαιρετικά επικίνδυνο και μη βιώσιμο πολιτικό έλλειμμα».
Η δημοκρατική οπισθοδρόμηση είναι επτά φορές πιο πιθανή σε χώρες με υψηλά επίπεδα ανισότητας. Το 2024 καταγράφηκε η 19η συνεχόμενη χρονιά υποχώρησης πολιτικών ελευθεριών, με κυβερνήσεις να απαντούν σε πάνω από 140 μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις με καταστολή και βία.
Παράλληλα, οι δισεκατομμυριούχοι ελέγχουν πλέον πάνω από το μισό των μεγαλύτερων ΜΜΕ παγκοσμίως, καθώς και όλες τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, επηρεάζοντας τη δημόσια συζήτηση, κανονικοποιώντας το μίσος και περιθωριοποιώντας κοινωνικές ομάδες.
Η Oxfam κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και καλεί τις κυβερνήσεις να αναλάβουν άμεσα δράση: να φορολογήσουν ουσιαστικά τον υπερπλούτο, να θωρακίσουν τη δημοκρατία από τη διείσδυση του χρήματος, να ενισχύσουν τα κοινωνικά δικαιώματα και να δώσουν ξανά φωνή στους πολίτες.
Καμία κοινωνία δεν μπορεί να παραμείνει ελεύθερη όταν κυβερνάται από τον πλούτο των λίγων και τη σιωπή των πολλών.
*Η Oxfam είναι μια διεθνής συνομοσπονδία 21 μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) που δραστηριοποιούνται σε περισσότερες από 90 χώρες, με στόχο την καταπολέμηση της φτώχειας, των κοινωνικών ανισοτήτων και των δομικών αδικιών που τις προκαλούν.
Διαβάστε επίσης:
Η ΚΑΠ ευνοεί λίγους και πλούσιους: Οι μικροί αγρότες μένουν στο περιθώριο
Αλέξης Χαρίτσης: «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε η Ροζάβα να γίνει η νέα Γάζα»
Όλη η φιλμογραφία του Θόδωρου Αγγελόπουλου πρώτη φορά διαθέσιμη online
