Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό οικοδόμημα, που για δεκαετίες στηρίχθηκε στην αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του αμερικανικού δολαρίου, φαίνεται να κλονίζεται συθέμελα, οδηγώντας τη διεθνή οικονομία σε αχαρτογράφητα νερά. Παρά το γεγονός ότι το δολάριο διατηρεί τη σχετική του ισχύ έναντι άλλων εθνικών νομισμάτων, το μερίδιό του στα παγκόσμια αποθέματα καταγράφει απότομη κάμψη, ιδιαίτερα όταν συνυπολογιστεί η εντυπωσιακή άνοδος του χρυσού. Βρισκόμαστε πλέον ενώπιον μιας περιόδου «χρηματοπιστωτικής αναρχίας», όπου το παραδοσιακό ασφαλές καταφύγιο των ΗΠΑ αμφισβητείται, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ένας προφανής διάδοχος – καθώς η Κίνα απέχει από αυτόν τον ρόλο και η Ευρώπη αδυνατεί να τον επωμιστεί.
Η επιστροφή του χρυσού και η ασιατική πρωτοκαθεδρία
Η πρόσφατη εκτόξευση της τιμής του χρυσού δεν αποτελεί απλώς μια χρηματιστηριακή μεταβλητή, αλλά μια σαφή ένδειξη γεωπολιτικής ανησυχίας. Σύμφωνα με αναλύσεις του Bloomberg και του Economist, κεντρικές τράπεζες αναδυόμενων αγορών, με επικεφαλής την Κίνα, αλλά και ιδιώτες επενδυτές από την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, συσσωρεύουν χρυσό με ρυθμούς που θυμίζουν άλλες εποχές.
Αυτή η τάση αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην αβεβαιότητα που προκαλούν οι πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ –από τους υψηλούς δασμούς έως την αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed)– οι οποίες ενισχύουν τους φόβους για υποτίμηση του δολαρίου και εκτόξευση του δημόσιου χρέους. Ο χρυσός, ως περιουσιακό στοιχείο χωρίς αντισυμβαλλόμενο, ανακτά τον ρόλο του ως «αποθήκη αξίας», καθώς δεν εξαρτάται από την πιστοληπτική ικανότητα κανένα κράτους.
Το δόγμα του «ψηφιακού χρυσού» και η αποτυχία του Bitcoin
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμπεριφορά των κρυπτονομισμάτων σε αυτή τη μετάβαση. Η κυρίαρχη αφήγηση των υποστηρικτών του Bitcoin, που το παρουσίαζαν ως τον «ψηφιακό χρυσό» του μέλλοντος, δέχθηκε ισχυρό πλήγμα. Τα δεδομένα των τελευταίων μηνών δείχνουν ότι το Bitcoin δεν λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης· αντίθετα, εμφανίζει στενή συσχέτιση με το αμερικανικό χρηματιστήριο.
Όταν η εμπιστοσύνη στο δολάριο κλονίζεται, οι επενδυτές φαίνεται να εγκαταλείπουν το Bitcoin, στρεφόμενοι στον φυσικό χρυσό. Αυτό υποδηλώνει ότι η αγορά αντιλαμβάνεται το κρυπτονόμισμα ως ένα «προϊόν ευημερίας» της αμερικανικής οικονομίας και όχι ως ένα ανάχωμα απέναντι στην παγκόσμια αποσταθεροποίηση. Στο μεγάλο «παιχνίδι συντονισμού» της αγοράς, ο χρυσός παραμένει ο αδιαφιλονίκητος νικητής.
Οι τρεις πυλώνες του δολαρίου σε κίνδυνο
Για να κατανοήσουμε το μέγεθος της επικείμενης αλλαγής, πρέπει να διακρίνουμε τις διαφορετικές λειτουργίες που επιτελεί το δολάριο στο διεθνές σύστημα: τη χρήση του ως μέσο πληρωμών στις συναλλαγές, τη διακράτησή του ως αποθεματικό σε κρατικά ομόλογα και τη χρησιμοποίησή του ως ενέχυρο για δανεισμό. Η διεθνής χρηματοπιστωτική αναρχία δεν θα εκδηλωθεί ταυτόχρονα σε όλα τα επίπεδα, αλλά η διάβρωση ξεκινά από την εμπιστοσύνη στο δολάριο ως αποθεματικό μέσο.
Ένα μέλλον εκ φύσεως ασταθές
Παρά την ελκυστικότητα του χρυσού λόγω της φυσικής του σπανιότητας, ένα σύστημα βασισμένο σε αυτόν ενέχει κινδύνους. Η έντονη μεταβλητότητα που παρατηρήθηκε πρόσφατα, με απότομες ανόδους και εξίσου βίαιες ρευστοποιήσεις, υπενθυμίζει ότι ένα άναρχο διεθνές σύστημα είναι εκ φύσεως λιγότερο σταθερό από εκείνο που βασίζεται σε ένα κυρίαρχο, έστω και αμφισβητούμενο, εθνικό νόμισμα. Η μετάβαση από τη «δολαριακή ειρήνη» στη χρηματοπιστωτική αναρχία μπορεί να προσφέρει ανεξαρτησία από τις κεντρικές τράπεζες, αλλά ταυτόχρονα αφαιρεί τα δίχτυα ασφαλείας που κρατούσαν το παγκόσμιο εμπόριο σε ισορροπία.
Με πληροφορίες από Asia Times
Διαβάστε επίσης:
Ο χρυσός σε ελεύθερη πτώση μετά το διορισμό Γουόρς στη FED
CNBC: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον Κέβιν Γουόρς την επιλογή Τραμπ για την Fed
Eurostat: Η Ελλάδα τελευταία στην ΕΕ στο δικαίωμα στη θέρμανση
