Σερβικό δικαστήριο καταδίκασε για πρώτη φορά Κινέζο υπήκοο για εμπορία ανθρώπων, επιβάλλοντάς του ποινή φυλάκισης, την ώρα που οι αρχές αναφέρουν αύξηση των καταγεγραμμένων υποθέσεων εμπορίας στις οποίες εμπλέκονται Κινέζοι υπήκοοι, εν μέσω της εμβάθυνσης των οικονομικών δεσμών μεταξύ Βελιγραδίου και Πεκίνου.
Δικαστικά έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή του RFE/RL δείχνουν ότι ένας 52χρονος Κινέζος υπήκοος καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση για την εμπορία δύο Κινέζων γυναικών. Σύμφωνα με την απόφαση, η οποία εκδόθηκε υπό καθεστώς απορρήτου και οριστικοποιήθηκε στα τέλη του 2025, οι γυναίκες εξαναγκάζονταν να παρέχουν σεξουαλικές υπηρεσίες σε Κινέζους άνδρες υπό την απειλή θανάτου.
«Η ετυμηγορία είναι μόνο το τελευταίο στάδιο», δήλωσε στο RFE/RL ο Ζόραν Πάσαλιτς, Συνήγορος του Πολίτη της Σερβίας και εθνικός εισηγητής για την εμπορία ανθρώπων. «Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιες συνθήκες επέτρεψαν να συμβεί αυτό και αν υπήρχαν και άλλοι εμπλεκόμενοι».
Η απόφαση εκδόθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Σερβία έχει καταγράψει απότομη αύξηση του αριθμού Κινέζων πολιτών που εισέρχονται στη χώρα την τελευταία δεκαετία, λόγω δισεκατομμυρίων δολαρίων σε κινεζικές επενδύσεις και της ισχύος καθεστώτος ταξιδιών χωρίς βίζα. Σέρβοι αξιωματούχοι και οργανώσεις εποπτείας αναφέρουν ότι η αυξανόμενη ροή εργαζομένων και επισκεπτών συνοδεύτηκε από άνοδο των καταγεγραμμένων περιστατικών εμπορίας ανθρώπων με εμπλοκή Κινέζων υπηκόων, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την εποπτεία, την επιβολή του νόμου και την εγκληματική εκμετάλλευση.
Παρότι στην απόφαση ή στο αρχικό κατηγορητήριο δεν γίνεται καμία αναφορά στη μεταλλευτική βιομηχανία, και οι δύο γυναίκες μεταφέρθηκαν παράνομα στην πόλη Μπορ, στη νότια Σερβία, όπου Σέρβοι και Κινέζοι εργαζόμενοι απασχολούνται σε μεγάλη μονάδα εξόρυξης χρυσού και χαλκού, η οποία πέρασε το 2018 στον έλεγχο της κινεζικής Zijin Mining.
Ούτε η σερβική κυβέρνηση ούτε η Πρεσβεία της Κίνας απάντησαν στα αιτήματα του RFE/RL για σχόλιο.
Ούτε και το γραφείο της Zijin Mining στη Σερβία ανταποκρίθηκε σε ερωτήσεις σχετικά με την υπόθεση.
Τι δείχνουν τα δικαστικά έγγραφα για την υπόθεση
Η απόφαση χαιρετίστηκε από την ASTRA, μη κυβερνητική οργάνωση που στηρίζει θύματα εμπορίας ανθρώπων.
«Το γεγονός ότι τόσο ο δράστης όσο και τα θύματα είναι αλλοδαποί — στην προκειμένη περίπτωση Κινέζοι — επιβεβαιώνει περαιτέρω ότι το δικαστήριο δεν επέτρεψε να χρησιμοποιηθούν η ταυτότητα ή η ιθαγένεια ως άλλοθι για τη σχετικοποίηση του εγκλήματος», δήλωσε στο RFE/RL η Μαρίγια Άντελκοβιτς, διευθύντρια της οργάνωσης.
Πρόσθεσε ότι, βάσει της ανάλυσης της οργάνωσης για τη λειτουργία των τοπικών δικαστηρίων, οι υποθέσεις που καταλήγουν σε τελεσίδικες αποφάσεις χωρίς δυνατότητα έφεσης παραμένουν «σχετικά σπάνιες» στη Σερβία.
Σύμφωνα με την απόφαση, οι γυναίκες κακοποιούνταν για σχεδόν δύο μήνες.
Υπό απειλές θανάτου, στερημένες από χρήματα και χωρίς τα διαβατήριά τους, τα θύματα λάμβαναν ένα γεύμα την ημέρα και υφίσταντο καθημερινή σεξουαλική εκμετάλλευση. Καθεμία εξαναγκαζόταν να παρέχει υπηρεσίες έως και σε τέσσερις άνδρες ημερησίως, όλοι εκ των οποίων, όπως κατέθεσαν, ήταν Κινέζοι υπήκοοι.
Αν και η σερβική νομοθεσία προβλέπει ποινές φυλάκισης έως και 12 έτη για την εμπορία ανθρώπων — ποινή που ζήτησε η εισαγγελία — το δικαστήριο επέλεξε μικρότερη ποινή. Στο σκεπτικό του επικαλέστηκε «το σύνολο των περιστάσεων», συμπεριλαμβανομένης της οικογενειακής κατάστασης του κατηγορουμένου.
Οι γυναίκες στρατολογήθηκαν στην Κίνα μέσω εικονικού γραφείου εύρεσης εργασίας που προσέφερε απασχόληση σε κέντρο μασάζ. Και οι δύο αντιμετώπιζαν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, αναφέρεται στην απόφαση.
Με τη βοήθεια αγνώστου μεσάζοντα στην Κίνα, ταξίδεψαν αεροπορικώς στο Βελιγράδι. Στο αεροδρόμιο τις παρέλαβε άνδρας που περιγράφεται ως «πιθανότατα Σέρβος υπήκοος», ο οποίος τις μετέφερε οδικώς στο Μπορ.
Ύστερα από σχεδόν δύο μήνες, σύμφωνα με την απόφαση, οι γυναίκες κατάφεραν να επικοινωνήσουν με την αστυνομία.
Αναγνωρίστηκαν επισήμως ως θύματα εμπορίας ανθρώπων από το Κέντρο Προστασίας Θυμάτων Εμπορίας Ανθρώπων, κρατικό φορέα που παρέχει υπηρεσίες αναγνώρισης και υποστήριξης.
Ο οργανισμός κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η υπόθεση παρουσίαζε ενδείξεις «καλά οργανωμένης εγκληματικής ομάδας που εκμεταλλεύεται συστηματικά και σε συνεχή βάση γυναίκες».
Τα θύματα κατέθεσαν επίσης ότι στο ίδιο σπίτι διέμεναν και αρκετές Σέρβες γυναίκες, ωστόσο οι εισαγγελικές αρχές επιβεβαίωσαν στο RFE/RL ότι δεν ασκήθηκαν περαιτέρω διώξεις πέραν αυτής κατά του ενός Κινέζου κατηγορουμένου.
Αύξηση των καταγεγραμμένων υποθέσεων εμπορίας με εμπλοκή Κινέζων υπηκόων
Οι δύο γυναίκες ήταν τα πρώτα θύματα εμπορίας από την Κίνα στη Σερβία και αναγνωρίστηκαν επισήμως το 2024.
Το 2025, το Κέντρο Προστασίας Θυμάτων Εμπορίας Ανθρώπων κατέγραψε 12 αναφορές που αφορούσαν πιθανή εμπορία Κινέζων υπηκόων. Από αυτές τις υποθέσεις, οι δύο οδήγησαν σε επίσημη αναγνώριση θυμάτων.
Η Κίνα κατετάγη τέταρτη μεταξύ των χωρών προέλευσης αλλοδαπών θυμάτων εμπορίας στη Σερβία το 2025, μετά την Αίγυπτο, το Μπανγκλαντές και το Κιργιστάν.
Ο Πάσαλιτς αναφέρει ότι τα τελευταία χρόνια η Σερβία έχει μεταβληθεί από χώρα κυρίως διέλευσης σε χώρα προορισμού θυμάτων εμπορίας ανθρώπων.
«Αυτό καθιστά τη διαδικασία πολύ πιο δύσκολη, διότι — και το τονίζω — το θύμα εμπορίας ανθρώπων είναι συνήθως το τελευταίο που συνειδητοποιεί ότι είναι θύμα», δήλωσε στο RFE/RL.
Πρόσθεσε ότι τα θύματα φθάνουν συνήθως αναμένοντας νόμιμη εργασία, για να βρεθούν τελικά παγιδευμένα σε συνθήκες που χαρακτήρισε «απάνθρωπες».
Η εμπορία Κινέζων γυναικών προς τη Σερβία αναφέρεται για δεύτερη συνεχή χρονιά στην Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ για την Εμπορία Ανθρώπων του 2025.
Στο έγγραφο αναφέρεται ότι οι διακινητές εκμεταλλεύονται γυναίκες από την Κίνα για σεξουαλική εκμετάλλευση, «στοχεύοντας κυρίως στη ζήτηση για εμπορικό σεξ από εργαζομένους σε έργα που χρηματοδοτούνται από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων μεταλλείων χαλκού».
Άρθρο της Mila Manojlovic στο RFE/RL
Διαβάστε επίσης:
Μαρκ Ρούτε: Το ΝΑΤΟ προαναγγέλλει άμεση στρατιωτική παρουσία στην Ουκρανία (βίντεο)
Επσταϊν: Αποκαλύψεις από τους NYT για πιθανούς κρυφούς απογόνους του
Πυρηνικά: Ο πλανήτης αντιμέτωπος με το τέλος ελέγχου και περιορισμών
