Γύρω από την απαρχή του συλλόγου επιμένει μια γνωστή αντιπαράθεση, άλλοι θεωρούν αφετηρία την 3η Φεβρουαρίου 1908, όταν συγκροτήθηκε ο Ποδοσφαιρικός Όμιλος/Σύλλογος Αθηνών (ΠΟΑ), και άλλοι την 15η Μαρτίου 1924, όταν, ύστερα από διαδοχικές μετονομασίες, το σωματείο πήρε οριστικά το όνομα Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος (ΠΑΟ). Η ουσία, ιστορικά, είναι ότι η οργανική συνέχεια στο «τριφύλλι» ξεκινά από το 1908, ενώ το τελικό θεσμικό όνομα κατοχυρώνεται το 1924.
Η ρήξη με τον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο και η ίδρυση του ΠΟΑ
Στις αρχές του 1908, ο νεαρός φοιτητής Γιώργος Καλαφάτης, γοητευμένος από το ποδόσφαιρο, αποχωρεί από τον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο, έναν χώρο που αντιμετώπιζε το νέο άθλημα με επιφύλαξη και μαζί με μια ομάδα συνομηλίκων του ιδρύει τον ΠΟΑ. Πρόκειται για την πρώτη, σαφή προσπάθεια δημιουργίας σωματείου με κέντρο βάρους τη «στρογγυλή θεά» στην Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα.
Πρώτα παιχνίδια, πρώτες αντιπαλότητες, πρώτες έδρες
Μέσα στο ίδιο έτος ο ΠΟΑ δίνει και τα πρώτα του επίσημα βήματα, σε μια περίοδο όπου το ποδόσφαιρο οργανώνεται ακόμη «με το χέρι». Ως έδρα χρησιμοποιείται χώρος στην οδός Πατησίων, στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ οι αναμετρήσεις της εποχής τροφοδοτούν ήδη το δίπολο Αθήνας–Πειραιά, που αργότερα θα συμπυκνωθεί και στα ντέρμπι με τον Ολυμπιακό.
1910–1918: Μετασχηματισμοί και διεύρυνση του σωματείου
Το 1910 καταγράφεται ρήξη και αποχώρηση του βασικού πυρήνα, που οδηγεί στη δημιουργία νέου σχήματος, ενώ μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1918, η επανεκκίνηση της αθλητικής ζωής συνοδεύεται από διεύρυνση, το ποδοσφαιρικό σωματείο αποκτά πιο «αθλητικό» χαρακτήρα, εντάσσοντας και άλλα τμήματα πέρα από το ποδόσφαιρο.
Από το κόκκινο στο πράσινο: το έμβλημα και η ταυτότητα
Στη μεταπολεμική φάση διαμορφώνονται και στοιχεία ταυτότητας που θα αποδειχθούν ανθεκτικά στον χρόνο, η μετάβαση στο πράσινο και η καθιέρωση του τριφυλλιού ως συμβόλου, σε μια προσπάθεια να αποκτήσει το σωματείο διακριτή φυσιογνωμία και ενιαία αναγνωρισιμότητα στο αθηναϊκό αθλητικό τοπίο.
15 Μαρτίου 1924: Η οριστική ονομασία «Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος»
Στη γενική συνέλευση της 15ης Μαρτίου 1924 κατοχυρώνεται το τελικό όνομα: Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος. Η επιλογή συνδέεται με την ανάγκη για συντομότερη, καθαρότερη ονομασία και με την επιδίωξη να αποφευχθούν συγχύσεις με άλλους «Πανελλήνιους» της εποχής. Την ίδια περίοδο, ο σύλλογος αποκτά και σταθερότερη γεωγραφική αναφορά στην περιοχή της Λεωφόρος Αλεξάνδρας, εκεί όπου αργότερα θα ταυτιστεί με το γήπεδο Γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης.
118 χρόνια: η αναβίωση μιας εικόνας-μνήμης στην οδός Πανεπιστημίου
Με αφορμή τη συμπλήρωση 118 ετών, η ΠΑΕ επέλεξε να τιμήσει τη διαδρομή του συλλόγου με μια συμβολική χειρονομία: αναβίωσε, μέσα από επετειακό βίντεο, την ιστορική «παρέλαση» ποδοσφαιριστών της δεκαετίας του ’30 στο κέντρο της Αθήνας, στην Πανεπιστημίου. Αυτή τη φορά, στο προσκήνιο μπαίνουν παιδιά των ακαδημιών, ως μια σκόπιμη σύνδεση μνήμης και συνέχειας, το παρελθόν όχι ως μουσειακό στιγμιότυπο, αλλά ως αφήγηση που περνά από γενιά σε γενιά.
Διαβάστε επίσης:
Παναθηναϊκός: Στην Αθήνα για εξετάσεις και υπογραφές ο Χάβι Ερνάντεθ
