Οι δυτικές χώρες πιστεύουν ολοένα και περισσότερο ότι ο κόσμος οδεύει προς έναν παγκόσμιο πόλεμο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης του POLITICO, τα οποία καταγράφουν αυξανόμενη δημόσια ανησυχία για τον κίνδυνο και το κόστος μιας νέας εποχής συγκρούσεων.
Και στις πέντε χώρες που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση – ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία – η συντριπτική πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρεί ότι ο κόσμος γίνεται πιο επικίνδυνος. Οι Αμερικανοί, οι Καναδοί, οι Γάλλοι και οι Βρετανοί εκτιμούν ότι το ξέσπασμα ενός Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια είναι πιο πιθανό παρά απίθανο.
Το ποσοστό των ψηφοφόρων που προβλέπουν μια νέα παγκόσμια σύγκρουση έχει αυξηθεί απότομα από τότε που η ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων Public First έθεσε το ερώτημα τον Μάρτιο του 2025. «Η αλλαγή στη στάση της δυτικής κοινής γνώμης μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο αντικατοπτρίζει μια δραματική μετατόπιση προς έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες ασταθείς», δήλωσε ο Σεμπ Ράιντ, επικεφαλής δημοσκοπήσεων της Public First.
Ωστόσο, η δημοσκόπηση του POLITICO αποκάλυψε επίσης περιορισμένη διάθεση των πολιτών στη Δύση να κάνουν θυσίες για να χρηματοδοτηθούν αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες. Παρότι υπάρχει ευρεία στήριξη στην αρχή για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τον Καναδά, αυτή η στήριξη μειώνεται αισθητά όταν οι πολίτες πληροφορούνται ότι αυτό μπορεί να σημαίνει αύξηση του δημόσιου χρέους, περικοπές σε άλλες υπηρεσίες ή αύξηση φόρων.
«Η δημοσκόπησή μας δείχνει ότι η αυξανόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες λευκή επιταγή για μεγάλες αμυντικές δαπάνες», δήλωσε ο Ράιντ. «Αντίθετα, οι ψηφοφόροι είναι πλέον λιγότερο διατεθειμένοι να αποδεχθούν τα απαραίτητα ανταλλάγματα για την ενίσχυση της στρατιωτικής ασφάλειας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε δύσκολη θέση — ανίκανοι να βασιστούν στις ΗΠΑ, ανίκανοι να χρησιμοποιήσουν αυτό ως λόγο για εγχώριες επενδύσεις και υπό αυξημένη πίεση να λύσουν επειγόντως το πρόβλημα σε έναν κόσμο όπου η σύγκρουση φαίνεται πιο κοντά από πριν.»
Τα ευρήματα, που βασίζονται σε έρευνες σε περισσότερους από 2.000 ψηφοφόρους σε κάθε χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, αποκαλύπτουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ καθώς προσπαθούν να ενισχύσουν την ασφάλεια σε μια περίοδο περιορισμένων δημόσιων οικονομικών. Η δυσκολία αυτή θα διαμορφώσει τις συζητήσεις μεταξύ πολιτικών από όλο τον κόσμο, οι οποίοι κατευθύνονται στη Γερμανία για την ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου που ξεκινά την Παρασκευή.
Χωρίς καμία ένδειξη επικείμενου τέλους στον τετραετή ολοκληρωτικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, και με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και την Αφρική υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, πολλοί ψηφοφόροι βλέπουν αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας σύγκρουσης.
Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 43% πιστεύει ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανός» ή «πολύ πιθανός» να ξεσπάσει έως το 2031 — από 30% τον Μάρτιο του 2025. Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί — 46% — θεωρούν ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανός» ή «πολύ πιθανός» έως το 2031 — από 38% πέρυσι. Από τις πέντε χώρες, μόνο οι Γερμανοί θεωρούν συνολικά ότι ένας τρίτος παγκόσμιος πόλεμος δεν είναι πιθανός μέσα στην επόμενη πενταετία.
Όσον αφορά τη συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι Αμερικανοί ήταν οι πιο πιθανό να πιστεύουν ότι η χώρα τους θα βρεθεί σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ακολουθούμενοι από τους Βρετανούς και τους Γάλλους.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι πυρηνικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ ενδέχεται να είναι περισσότερο προετοιμασμένες για σύγκρουση από άλλα κράτη και ότι η εικόνα του Τραμπ ως «προέδρου της ειρήνης» δεν πείθει τους ψηφοφόρους στο εσωτερικό.
Τουλάχιστον ένας στους τρεις σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Καναδά πιστεύει ότι είναι «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να χρησιμοποιηθεί πυρηνικό όπλο σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί βλέπουν την Αμερική του Τραμπ ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια. Στη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρούνται οι ΗΠΑ, τις οποίες οι ερωτηθέντες ανέφεραν πολύ συχνότερα από την Κίνα.
Πόσο θα κοστίσει;
Η πλειονότητα των ψηφοφόρων σε Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδά δήλωσε ότι η χώρα τους πρέπει να δαπανά περισσότερα για την άμυνα, με τη στάση αυτή να είναι ισχυρότερη στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά.
Το ερώτημα όμως είναι πώς θα χρηματοδοτηθεί αυτό. Η δημοσκόπηση του POLITICO έδειξε ότι η στήριξη για περισσότερες αμυντικές δαπάνες μειώνεται όταν οι πολίτες καλούνται να εξετάσουν αν τα χρήματα πρέπει να προέλθουν από περικοπές σε άλλους προϋπολογισμούς, από αυξημένο κρατικό δανεισμό ή από αύξηση φόρων.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι Γάλλοι και οι Γερμανοί είναι πλέον λιγότερο πιθανό να στηρίξουν αυξημένους αμυντικούς προϋπολογισμούς όταν τίθεται το ζήτημα των δημοσιονομικών ανταλλαγμάτων σε σχέση με πέρυσι.
Στη Γερμανία, οι αμυντικές δαπάνες ήταν από τις λιγότερο δημοφιλείς χρήσεις χρημάτων, μπροστά μόνο από τη βοήθεια στο εξωτερικό.
Το 2025, το 40% των Γάλλων και το 37% των Γερμανών δήλωναν ότι θα στήριζαν αύξηση των αμυντικών δαπανών όταν αναφέρονταν τα δημοσιονομικά ανταλλάγματα. Φέτος, η στήριξη αυτή έπεσε μόλις στο 28% στη Γαλλία και στο 24% στη Γερμανία.
Και στις δύο χώρες, πλέον είναι πιο πιθανό οι πολίτες να αντιτίθενται στην αύξηση των αμυντικών δαπανών όταν καλούνται να εξετάσουν πώς θα πληρωθεί ο λογαριασμός.
Η δημοσκόπηση του POLITICO έδειξε επίσης σημαντικό δημόσιο σκεπτικισμό σχετικά με τη δημιουργία ενός μόνιμου στρατού της ΕΕ υπό ενιαία κεντρική διοίκηση, μια ιδέα που έχει αναφερθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση έλαβε στήριξη μόλις από το 22% των Γερμανών και το 17% των Γάλλων.
Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ήταν πιο δημοφιλής στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί πολίτες στηρίζουν την ιδέα.
Διαβάστε επίσης
Πόλεμος στην Ουκρανία ή μάχη για το Κογκρέσο – Ο Τραμπ έχει επιλέξει
Κατασκοπεία στην Πολεμική Αεροπορία: Πόσα χρήματα αποκόμισε ο σμήναρχος από τη δράση του (βίντεο)
