Με φόντο τη δεκαήμερη αεροπορική αναμέτρηση Ιράν–Ισραήλ, η κατάσταση στην αγορά ενέργειας επιδεινώνεται ραγδαία. Η αμερικανική αεροπορική επίθεση σε τρεις βασικές ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις —Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν— σηματοδότησε την είσοδο των ΗΠΑ στη στρατιωτική αντιπαράθεση, προκαλώντας ισχυρότατους τριγμούς στις τιμές πετρελαίου και στα παράγωγα προϊόντα.
Τα συμβόλαια του Brent αυξήθηκαν άνω του 11%, με πολλούς αναλυτές να προβλέπουν ακόμη και άνοδο στα 100 δολάρια/βαρέλι, σε περίπτωση που η Τεχεράνη προχωρήσει σε πλήγμα στα Στενά του Ορμούζ ή στις αμερικανικές βάσεις του Κόλπου.
Ο αναλυτής Saul Kavonic της MST Marquee εκτίμησε στο Bloomberg ότι «αν το Ιράν αντιδράσει όπως απειλεί, οι τιμές θα κινηθούν σε προπολεμικά επίπεδα δεκαετίας».
Επικίνδυνα παιχνίδια στα Στενά του Ορμούζ
Το σημείο-κλειδί για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου —τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται το 20% της διεθνούς κατανάλωσης— κινδυνεύει να μετατραπεί σε ναυτικό πεδίο μάχης. Η παραμικρή ενέργεια παρεμπόδισης ή στόχευσης δεξαμενόπλοιου μπορεί να οδηγήσει σε έκρηξη των ασφαλίστρων, αναστολή συμβολαίων και αποεπένδυση.
Ήδη, οι ναύλοι μεταφοράς πετρελαίου προς την Ασία αυξήθηκαν κατά σχεδόν 90%, ενώ η ζήτηση για options ως προστασία τιμής έσπασε ιστορικά ρεκόρ. Πλοιοκτήτες και ναυλωτές δηλώνουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις, το ρίσκο είναι δυσανάλογο με το κέρδος.
Παράλληλα, σχεδόν 1.000 πλοία την ημέρα παγιδεύουν εσκεμμένα τα GPS τους, αποφεύγοντας την παρακολούθηση —γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο συγκρούσεων ή ατυχημάτων. Το γαλλικό Κέντρο MICA υπογράμμισε ότι πρόσφατη συντριβή δεξαμενόπλοιου επιδεινώθηκε εξαιτίας παρεμβολών στην περιοχή.
Αβέβαιο το αύριο, αλλά όχι καταστροφικό (ακόμα)
Παρότι το Ιράν υποστηρίζει ότι είχε ήδη μεταφέρει το εμπλουτισμένο ουράνιο σε άγνωστη τοποθεσία, η κλιμάκωση έχει αλλάξει δραματικά τις προσδοκίες των traders. Η αβεβαιότητα έχει ήδη οδηγήσει σε μείωση κατά 7% των ανοιχτών συμβολαίων προθεσμιακού πετρελαίου, δηλαδή περίπου 367 εκατομμύρια βαρέλια «χάθηκαν» από το trading μέσα σε λίγες μέρες.
Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι πιο ψύχραιμοι αναλυτές, η διεθνής αγορά έχει αποδείξει ότι μπορεί να απορροφήσει ακόμη και σοβαρές βραχυπρόθεσμες διακοπές. Το παράδειγμα της επίθεσης στο Abqaiq της Σαουδικής Αραβίας το 2019 είναι ενδεικτικό: παρά την απώλεια του 7% της παγκόσμιας προσφοράς, οι τιμές ομαλοποιήθηκαν εντός λίγων εβδομάδων.
Οι επενδυτές πλέον εξετάζουν σενάρια δύο ταχυτήτων: ήπια αποκλιμάκωση μέσω διαμεσολάβησης των ΗΠΑ ή κλιμάκωση με καταστροφικές συνέπειες στις ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
