Μια παγκόσμια έρευνα με 1,3 εκατ. συμμετέχοντες ήρθε να αναδείξει, για άλλη μια φορά, τις διαφορές στις μέσες επιδόσεις IQ μεταξύ των χωρών. Η Ελλάδα δεν ξεχωρίζει εντυπωσιακά, αλλά ούτε υστερεί, καθώς εμφανίζεται στον διεθνή μέσο όρο με βαθμολογία 100 – επίδοση ανώτερη από εκείνη κρατών όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία.
Η παγκόσμια κατάταξη του 2024
Η βάση δεδομένων που επεξεργάστηκε το World Population Review αντλείται από το International IQ Test (IIT) και περιλαμβάνει αποτελέσματα από 1.352.763 συμμετοχές μέσα στο 2024. Όλοι οι συμμετέχοντες απάντησαν στο ίδιο τεστ, υπό τις ίδιες διαδικτυακές συνθήκες, επιτρέποντας την καταγραφή συγκρίσιμων μετρήσεων ανά χώρα.
Η Ελλάδα κατατάσσεται με μέσο IQ 100, δηλαδή ακριβώς στον παγκόσμιο μέσο όρο που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς. Αντίθετα, χώρες όπως:
-
οι ΗΠΑ καταγράφουν 99,7,
-
το Ηνωμένο Βασίλειο επίσης 99,7, και
-
η Γερμανία 99,6.
Η μικρή διαφορά μπορεί να μοιάζει ανεπαίσθητη, ωστόσο στον χώρο των στατιστικών ευφυΐας ακόμα και δεκαδικά ψηφία έχουν σημασία, ιδιαίτερα όταν παρατηρείται συστηματικά.
Οι κορυφαίοι της λίστας
Σύμφωνα με τα στοιχεία, την κορυφή καταλαμβάνουν (χωρίς εκπλήξεις) χώρες της Ανατολικής Ασίας:
-
Κίνα: 104,1
-
Χονγκ Κονγκ: 104,0
-
Ταϊβάν: 103,9
-
Σιγκαπούρη: 103,9
-
Νότια Κορέα: 102,3
Οι επιδόσεις αυτές σχετίζονται συχνά με εκπαιδευτικά πρότυπα ιδιαίτερα υψηλών απαιτήσεων, αλλά και πολιτισμική έμφαση στην ακαδημαϊκή επιτυχία.
Τι δείχνει πραγματικά το IQ;
Ο δείκτης IQ (Intelligence Quotient) επιχειρεί να μετρήσει λογική σκέψη, ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και προσαρμοστικότητα – όχι γνώσεις ή επίπεδο μόρφωσης. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Σύμφωνα με ψυχολόγους, τα μέσα επίπεδα IQ σε κάθε χώρα αντανακλούν συχνά το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού, τη σχολική εκπαίδευση και τις γενικές κοινωνικές συνθήκες.
Φτωχότερες περιοχές του κόσμου έχουν σταθερά χαμηλότερα σκορ, όχι απαραίτητα λόγω «έλλειψης ευφυΐας», αλλά επειδή οι συνθήκες ζωής, η σίτιση, η ψυχική υγεία και η πρόσβαση στην εκπαίδευση παίζουν τεράστιο ρόλο στη νοητική απόδοση.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα;
Η επίδοση της Ελλάδας στον παγκόσμιο μέσο όρο έρχεται να ανατρέψει την εύκολη εσωτερική κριτική περί «χαμηλού μορφωτικού επιπέδου». Παρά τις γνωστές παθογένειες του εκπαιδευτικού συστήματος, οι Έλληνες δείχνουν ικανότητες λογικής σκέψης και γνωστικής επάρκειας ανάλογες με εκείνες του αναπτυγμένου κόσμου.
Η καταγραφή του IQ, φυσικά, δεν αποτυπώνει ούτε την πολιτισμική ευφυΐα, ούτε την ηθική αντίληψη, ούτε την κοινωνική ευαισθησία. Όμως, σε έναν κόσμο που συχνά λειτουργεί με μετρήσεις, οι αριθμοί μπορούν να αποδομήσουν στερεότυπα και συμπλέγματα – ιδίως όταν προέρχονται από διεθνείς έρευνες μεγάλης κλίμακας.
