Σε κλίμα στρατηγικής σύμπνοιας πραγματοποιήθηκε χθες βράδυ η πρώτη κατ’ ιδίαν συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη. Πρόκειται για την πρώτη τους επαφή μετά την επανεκλογή του κ. Τραμπ και την έναρξη της δεύτερης θητείας του τον Ιανουάριο του 2025.
Η συνάντηση διήρκεσε 45 λεπτά και πραγματοποιήθηκε στις 23:30 ώρα Ελλάδας, με τις δύο πλευρές να χαρακτηρίζουν το κλίμα «θερμό», τόσο κατά τις δηλώσεις όσο και κατά τη φωτογράφιση των ηγετών της Συμμαχίας.
Ενεργειακή συνεργασία και επενδυτικοί στόχοι
Ο Τούρκος πρόεδρος ανέδειξε το «ευρύ δυναμικό συνεργασίας» μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον στους τομείς της ενέργειας, των επενδύσεων και της αμυντικής βιομηχανίας, σημειώνοντας ότι η προώθηση αυτών των σχέσεων θα συμβάλει στον στόχο των 100 δισ. δολαρίων στον συνολικό διμερές εμπορικό ισοζύγιο.
Η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να ποντάρει ιδιαίτερα στην αμυντική συνεργασία, ειδικά ενόψει της πρόθεσης Τραμπ να αναδιαμορφώσει το μοντέλο εξοπλιστικής συνεργασίας με τους συμμάχους, ενισχύοντας τις απευθείας διακρατικές συμφωνίες και περιορίζοντας τον ρόλο της γραφειοκρατίας.
Αναγνώριση στον Τραμπ για την εκεχειρία Ιράν – Ισραήλ
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επεφύλαξε ιδιαίτερη αναφορά στην πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου για την εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, χαιρετίζοντας τη συμφωνία και εκφράζοντας την ελπίδα να αποδειχθεί μόνιμη. Παράλληλα, επεσήμανε ότι απαιτείται διάλογος για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα, ζητώντας τον άμεσο τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων.
Ο Τούρκος πρόεδρος έκανε ακόμη νύξη στην ανάγκη για ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης Ρωσίας – Ουκρανίας, ευθυγραμμιζόμενος σε επίπεδο ρητορικής με το νέο δόγμα εξισορρόπησης που φαίνεται να προωθεί η Ουάσινγκτον στη δεύτερη θητεία Τραμπ.
Κοινό μήνυμα για το ΝΑΤΟ
Αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά των δύο προέδρων στην ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος της Συμμαχίας. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας, οι κ. Τραμπ και Ερντογάν υπογράμμισαν τον ρόλο των ΗΠΑ και της Τουρκίας ως κορυφαίων συμμάχων του ΝΑΤΟ και τη σημασία συντονισμένων βημάτων για την ασφάλεια του ευρωατλαντικού χώρου.
Από πλευράς του Λευκού Οίκου δεν υπήρξε προς το παρόν επίσημη ανακοίνωση για το περιεχόμενο της συνάντησης, ωστόσο πηγές της τουρκικής αποστολής κάνουν λόγο για «εποικοδομητική και φιλική επανεκκίνηση των διμερών σχέσεων».
Η Άγκυρα αναζητά ξανά προνομιακή θέση στη Δύση
Η συνάντηση Ερντογάν – Τραμπ επιβεβαιώνει τη στροφή της Τουρκίας προς τον δυτικό προσανατολισμό, τουλάχιστον σε επίπεδο διπλωματικής παρουσίας και επικοινωνιακής στρατηγικής. Η αναγνώριση του ρόλου του Τραμπ στη Μέση Ανατολή, η αναφορά στη Συμμαχία και το θερμό κλίμα στη Χάγη συνθέτουν το νέο αφήγημα της τουρκικής ηγεσίας, που επιχειρεί να ξεφύγει από την απομόνωση και να επανακτήσει θέση-κλειδί στον γεωπολιτικό σχεδιασμό των ΗΠΑ.
Το αν αυτό θα μεταφραστεί σε πράξεις – όπως στο ζήτημα της Συρίας, των ρωσοτουρκικών σχέσεων ή των εξοπλιστικών – μένει να φανεί. Ωστόσο, η παρουσία Ερντογάν στο τραπέζι των μεγάλων, με σύμμαχο πλέον τον Τραμπ, δημιουργεί νέα δεδομένα στην ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής.
