Συναγερμός έχει σημάνει στις υγειονομικές υπηρεσίες της Λάρισας, μετά τον θάνατο 70χρονου κτηνοτρόφου από αιμορραγικό πυρετό Κριμαίας-Κονγκό, καθώς καταγράφηκε και δεύτερο επιβεβαιωμένο κρούσμα της νόσου.
Το νέο περιστατικό αφορά άτομο που είχε έρθει σε επαφή με τον αρχικό ασθενή, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις ανησυχίες για πιθανή μετάδοση εντός νοσοκομείου.
Πρόκειται για μία από τις δύο γιατρούς που εξέτασαν τον άτυχο κτηνοτρόφο: μια 54χρονη, η οποία νοσηλεύεται στην παθολογική κλινική με υψηλό πυρετό και παραμένει σε απομόνωση σε ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κατάστασή της δεν κρίνεται ανησυχητική, καθώς λαμβάνει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή και παρακολουθείται στενά.
Τι είναι ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό
Πρόκειται για μια σοβαρή, συχνά επικίνδυνη ιογενή λοίμωξη, που μπορεί να αποβεί θανατηφόρα και μεταδίδεται κυρίως μέσω δήγματος μολυσμένων κροτώνων (τσιμπουριών). Ο ιός ανήκει στο γένος Nairovirus της οικογένειας Bunyaviridae και είναι ζωονόσος, δηλαδή προσβάλλει τόσο τα ζώα όσο και τον άνθρωπο.
Η ασθένεια εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1944 στην περιοχή της Κριμαίας και ταυτοποιήθηκε πλήρως το 1969, όταν συσχετίστηκε με παλαιότερο περιστατικό στο Κονγκό, γεγονός που εξηγεί και τη διπλή ονομασία της. Ο ιός προκαλεί αιμορραγικό πυρετό και μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο έως και στο 30% των προσβεβλημένων, ενώ θεωρείται ικανός να μεταδοθεί ενδονοσοκομειακά.
Πού εμφανίζεται
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ ο CCHF είναι ο πλέον διαδεδομένος αιτιολογικός παράγοντας αιμορραγικού πυρετού που μεταδίδεται από κρότωνες. Είναι ενδημικός σε πολλές χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της ΝΑ Ευρώπης (ιδίως στα Βαλκάνια και την πρώην Σοβιετική Ένωση).
Στην Ελλάδα είχε καταγραφεί και στο παρελθόν επιβεβαιωμένο περιστατικό, το 2008 στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, ενώ σε επιδημιολογικές μελέτες βρέθηκε οροθετικότητα σε ποσοστά έως 4,2%.
Πώς μεταδίδεται
Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται με τρεις κύριους τρόπους:
- Με δήγμα μολυσμένου κρότωνα (τσιμπουριού) ή επαφή με τα σωματικά υγρά του.
- Μέσω επαφής με αίμα ή ιστούς μολυσμένων ζώων, κυρίως σε επαγγέλματα υψηλού κινδύνου όπως αγρότες, κτηνοτρόφοι, εργαζόμενοι σε σφαγεία και κτηνίατροι.
- Από άνθρωπο σε άνθρωπο, μέσω επαφής με βιολογικά υγρά ή μολυσμένο ιατρικό εξοπλισμό, ιδιαίτερα σε νοσοκομεία.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
- Επαγγελματίες υγείας σε ενδημικές περιοχές
- Άτομα με συχνή έκθεση σε ζώα και τσιμπούρια
- Ταξιδιώτες σε περιοχές όπου ο ιός είναι ενδημικός
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται με:
- Ανίχνευση αντισωμάτων (IgM) μετά την 5η ημέρα
- RT-PCR για ανίχνευση του γενετικού υλικού του ιού
- Καλλιέργεια του ιού σε εξειδικευμένα εργαστήρια βιοασφάλειας
- Στην Ελλάδα, η διάγνωση γίνεται στο Εργαστήριο Αναφοράς Αιμορραγικών Πυρετών του ΑΠΘ.
Αντιμετώπιση
Η θεραπεία είναι υποστηρικτική:
- Ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών
- Αντιμετώπιση αιμορραγιών και επιπλοκών
- Χορήγηση ριμπαβιρίνης (ribavirin) σε ορισμένες περιπτώσεις, αν και η αποτελεσματικότητά της δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί
Πρόληψη
Δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο. Η πρόληψη βασίζεται σε:
- Αποφυγή τσιμπουριών: προστατευτικά ρούχα, εντομοαπωθητικά με DEET, απομάκρυνση από περιοχές με πυκνή βλάστηση
- Ασφαλείς πρακτικές κατά τον χειρισμό ζώων και κρεάτων
- Μέτρα ατομικής προστασίας σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης: γάντια, μάσκες, αποστείρωση εξοπλισμού
Ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας – Κονγκό είναι μια σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρα νόσος, που απαιτεί υψηλό δείκτη υποψίας σε ενδημικές περιοχές και αυστηρή τήρηση μέτρων πρόληψης. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή υποστηρικτική φροντίδα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη θνητότητα.
