Μόνο τυχαία δεν είναι η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Άγιο Όρος την προσεχή Παρασκευή, 4 Ιουλίου. Το «ταξίδι στο περιβόλι της Παναγίας» έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με την Εκκλησία και ειδικά με τον μοναστικό κόσμο της Αθωνικής Πολιτείας, μετά από μια διετία αρκετών τριβών και αποστάσεων.
Ο πρωθυπουργός έχει ήδη στείλει τα σχετικά μηνύματα: ιδιωτικό τετ α τετ με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο στο σπίτι του στον Λυκαβηττό, αλλά και επίσημη συνάντηση με τριμελή Ιεροκοινοτική Επιτροπή στο Μέγαρο Μαξίμου, πριν από μερικές ημέρες. Η επίσκεψη στο Άγιο Όρος δεν είναι απλώς πνευματικού χαρακτήρα, αλλά πολιτικά μελετημένη – με φόντο τις κάλπες και στόχο να περιοριστούν οι διαρροές προς συντηρητικούς σχηματισμούς με χριστιανικό πρόσημο.
Το «προσευχητάρι» της Νίκης
Δεν είναι μυστικό ότι η εμφάνιση του κόμματος «Νίκη» στις τελευταίες εκλογές προκάλεσε συναγερμό στη ΝΔ, κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο κατόρθωσε να αντλήσει επιρροή από θρησκευτικές κοινότητες, εκκλησιαστικούς κύκλους και Μονές του Αγίου Όρους. Η παρουσία Μητσοτάκη στο Άγιο Όρος διαβάζεται ως απόπειρα αναχαίτισης της επιρροής αυτής, σε μια περίοδο όπου η Νέα Δημοκρατία θέλει να κλείσει τα νώτα της προς τα δεξιά της και να στείλει μήνυμα «οικειότητας» σε πιστούς και εκκλησιαστικούς παράγοντες.
Παράλληλα, υπάρχει σαφής στόχευση σε ένα ακροατήριο που μπορεί να επηρεάσει αποτελέσματα σε κρίσιμες αναμετρήσεις, ενισχύοντας την αυτοδυναμία ή τουλάχιστον διευρύνοντας την απόσταση από το δεύτερο κόμμα. Το «κόμμα της Εκκλησίας», όπως λέγεται στο πολιτικό ρεπορτάζ, δεν έχει οργανωτική δομή, αλλά έχει βαρύνουσα σημασία σε συνθήκες χαμηλής συμμετοχής και τοπικών επιρροών.
Το πρόγραμμα και οι ισορροπίες
Η πλειοψηφία των Μονών έχει δώσει το πράσινο φως για την επίσκεψη του πρωθυπουργού, παρά τις ενστάσεις που προέκυψαν – κυρίως σε πιο συντηρητικούς κύκλους – λόγω του νομοσχεδίου για την ισότητα στον γάμο. Οι επαφές που προηγήθηκαν, καθώς και τα αιτήματα που διατυπώθηκαν μέσω της Ιεροκοινοτικής Επιτροπής, λειτούργησαν κατευναστικά και άνοιξαν τον δρόμο για την επίσκεψη Μητσοτάκη.
Ο Πρωθυπουργός θα περάσει από την Ουρανούπολη, θα μεταβεί στις Καρυές όπου θα τον υποδεχθούν αντιπρόσωποι των Μονών και θα προσκυνήσει στις Μονές Ιβήρων και Βατοπεδίου, ενώ θα διανυκτερεύσει στη Μονή Σίμωνος Πέτρας. Το Σάββατο, 5 Ιουλίου, θα βρεθεί στη Μονή Ξενοφώντος, απ’ όπου και θα αναχωρήσει για την Αθήνα. Το ταξίδι έχει και προσωπικά χαρακτηριστικά – δεν είναι λίγοι εκείνοι στο περιβάλλον του που λένε ότι ο Μητσοτάκης πάντα ήθελε να επισκεφθεί το Άγιο Όρος «ως προσκυνητής». Ωστόσο, ο πολιτικός συμβολισμός είναι προφανής και δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Ο συμβολισμός της συγκυρίας
Με τη βαθύτερη σχέση Εκκλησίας – πολιτικής εξουσίας να τελεί υπό διαρκή επαναδιαπραγμάτευση, και με συντηρητικές φωνές να έχουν αυξήσει την επιρροή τους στο εκλογικό σώμα, η επίσκεψη Μητσοτάκη είναι προσεκτικά τοποθετημένη στο πολιτικό ημερολόγιο. Έρχεται λίγο πριν τον Δεκαπενταύγουστο, λίγο μετά τη δημόσια ένταση για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ, και σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση επιδιώκει επανεκκίνηση σχέσεων με κρίσιμα κοινωνικά υποσυστήματα.
Η Αθωνική Πολιτεία – με το πνευματικό της βάρος και τη σημειολογική της ισχύ – χρησιμοποιείται συχνά ως γέφυρα προς το συντηρητικό εκλογικό σώμα. Ο Πρωθυπουργός το γνωρίζει και επενδύει σε αυτό. Το ερώτημα είναι αν το Άγιο Όρος θα λειτουργήσει ως τόπος ενότητας ή ως άλλη μία γραμμή που επιβεβαιώνει ότι, σε κάθε εκλογική μάχη, η πίστη… μετριέται και στις κάλπες.
