Σε μια χώρα που επί δεκαετίες ανέχτηκε, συγκάλυψε ή και επιβράβευσε το πελατειακό κράτος, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Είναι απλώς η κορυφή ενός «παγωμένου βουνού» – μίας ξεκάθαρα νοσηρής διαχείρισης των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων, των “ημετέρων”, των προνομίων, των μιζών.
Γράφει ο Μίλτος Σακελλάρης
Ένα σύστημα που για χρόνια λειτουργούσε με «υπόγεια κανάλια», αδιαφάνεια και παλαιοκομματικές μεθόδους. Ένα σύστημα στο οποίο είχε εκπαιδευτεί μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας. Μεθοδικά και σχεδόν αθόρυβα.
Το σοκ της αποκάλυψης – αν μπορεί να θεωρηθεί κανείς ακόμη σοκαρισμένος από την υπόθεση – δεν είναι τόσο αυτό καθαυτό το γεγονός. Είναι η εμμονική άρνηση ορισμένων να παραδεχτούν ότι αυτό το μοντέλο τελείωσε. Και κυρίως, ότι δεν μπορούν οι ίδιοι που το υπηρέτησαν, το ανέχτηκαν ή το συγκάλυψαν να εμφανίζονται σήμερα ως οι «τιμητές της ηθικής». Η διαφθορά δεν έχει κοντή μνήμη.
Η ευθύνη βαραίνει όσους έστησαν αυτό το «τέρας» με τα πολλά κεφάλια – δηλαδή όλες τις προηγούμενες κυβερνήσεις – αλλά και την σημερινή κυβέρνηση που τελικά σπάει το απόστημα, έστω και καθυστερημένα. Και όσο κι αν επιχειρούν κάποιοι να κεφαλαιοποιήσουν πολιτικά κάθε «σκιά», η αλήθεια είναι απλή: δεν γίνεται να εξυγιάνεις ένα σύστημα όταν οι βασικοί του μηχανισμοί έχουν τις ρίζες τους σε πρακτικές του χθες.
Η κοινωνία δεν ζητά μόνο την στείρα καταγγελία, ούτε άλλη μια «κοκορομαχία» στη Βουλή. Ζητά ξεκαθάρισμα. Ζητά θεσμικό θάρρος. Ζητά μια κυβέρνηση που να μην φοβάται να βάλει το «μαχαίρι στο κόκκαλο». Και όταν το κάνει – όπως φαίνεται ότι συμβαίνει και σε αυτήν την περίπτωση αυτή – δεν μπορείς να την εξισώνεις με εκείνους που έχτισαν την «κουλτούρα της διαπλοκής». Την κουλτούρα των σκανδάλων, των μιζών, των εξοπλιστικών, των παραυπουργείων δικαιοσύνης. Η κοινωνία ζητάει τιμωρία για όλους όσοι έβαλαν το χέρι τους στο βάζο με το μέλι. Κάθε ευρώ να γυρίσει πίσω ή ακόμη και να δοθεί σε αυτόν που το έχασε ενώ το δικαιούτο. Επειδή δεν είχε «μέσο».
Η διαφθορά δεν έχει χρώμα, αλλά έχει ιστορία. Και αυτή η ιστορία δεν γράφτηκε τα τελευταία δύο χρόνια. Γράφτηκε από πρόσωπα και κόμματα που τώρα σηκώνουν δάχτυλο.
Όσο κι αν φωνάζουν, δεν πείθουν. Γιατί ο κόσμος έχει πια μάθει να ξεχωρίζει την αυθεντική πρόθεση για κάθαρση από την υποκρισία της πολιτικής εκμετάλλευσης. Και όταν βλέπει να ανοίγουν υποθέσεις, να ξηλώνονται πρόσωπα, να τίθενται υπό έλεγχο μηχανισμοί διαφθοράς, αναγνωρίζει ότι – επιτέλους – κάτι αλλάζει. Είναι αργά για «κροκοδείλια» δάκρυα.
Βέβαια, δεν αρκεί να «πέσουν» κάποια πρόσωπα. Χρειάζεται να πέσουν τα δίκτυα, τα κυκλώματα, οι σκιές. Και κυρίως, να σταλεί το μήνυμα πως το κράτος δεν είναι «λάφυρο», αλλά ένα εργαλείο υπηρέτησης των πολιτών. Όπως έγινε με το «gov.gr», όπως συνέβη με την αντιμετώπιση κυκλωμάτων στις πολεοδομίες, όπου ο καθένας απαιτούσε… φακελάκι για να διεκπεραιώσει κάποια υπόθεση ή όπως έγινε με την αντιμετώπιση των παράνομων συνταγογραφήσεων.
Για να συμβεί αυτό, πρέπει να «σπάσουν αυγά». Και φαίνεται πως επιτέλους κάποιοι είναι διατεθειμένοι να τα σπάσουν. Έστω και καθυστερημένα. Μένει να δούμε το πολιτικό κόστος της καθυστέρησης.
