Σε αυξημένο συναγερμό βρίσκονται οι αρμόδιες αρχές του ενεργειακού τομέα στην Ελλάδα, καθώς οι πιθανότητες για ένα εκτεταμένο μπλακ άουτ, όπως αυτό που σημειώθηκε στην Ισπανία τον Απρίλιο του 2025, θεωρούνται πλέον ρεαλιστικές και όχι υποθετικές. Το σήμα κινδύνου ήρθε από το συνέδριο του ΤΕΕ με θέμα «Blackout στην Ισπανία – Έχουμε σχέδιο στην Ελλάδα;», στο οποίο αναδείχθηκαν οι τεχνικές προκλήσεις που απειλούν τη σταθερότητα του ελληνικού δικτύου.
«Δεν υπάρχει αλώβητο σύστημα στον κόσμο»
Όπως τόνισε ο αντιπρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) Δημήτρης Φούρλαρης, κανένα ηλεκτρικό σύστημα, όσο εξελιγμένο κι αν είναι, δεν μπορεί να θεωρείται πλήρως ασφαλές από μπλακ άουτ. Αντίστοιχη επισήμανση έκανε και ο Γενικός Διευθυντής Λειτουργίας, Υποδομών και Αγοράς του ΑΔΜΗΕ, Δημήτρης Μίχος, υπογραμμίζοντας πως «τα μπλακ άουτ είναι σπάνια, αλλά δεν αποκλείονται – ιδίως όταν συντρέχουν πολλαπλές δυσμενείς συνθήκες ταυτόχρονα».
Χώρες με ανεπτυγμένα δίκτυα, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Κροατία, έχουν αντιμετωπίσει σοβαρές διακοπές ηλεκτροδότησης την τελευταία δεκαετία, δείγμα του ότι η απειλή δεν κάνει διακρίσεις.
Τρεις νέες απειλές για το ελληνικό δίκτυο
Η ενεργειακή μετάβαση και η κλιματική κρίση έχουν ενισχύσει τρεις κρίσιμους κινδύνους που καθιστούν το ελληνικό σύστημα πιο ευάλωτο:
1. Μη ελεγχόμενη υπερπαραγωγή από ΑΠΕ
Η αυξημένη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οδηγεί συχνά σε υπερπαραγωγή, ειδικά σε περιόδους χαμηλής ζήτησης. Αν δεν μπορεί να απορροφηθεί ή να εξισορροπηθεί μέσω διασυνδέσεων, υπάρχει κίνδυνος απομόνωσης της Ελλάδας από το ευρωπαϊκό δίκτυο σε περίπτωση βλάβης.
2. Αιφνίδιες απώλειες διεσπαρμένης παραγωγής
Ήδη έχουν καταγραφεί δύο σοβαρά περιστατικά αποσύνδεσης δεκάδων μικρών φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα: το ένα από πυρκαγιά και το άλλο από κεραυνό σε γραμμές υψηλής τάσης (400 kV), τα οποία προκάλεσαν βύθιση τάσης και απώλεια ισχύος.
3. Εξωτερικές διαταραχές σε συνθήκες ακραίων καιρικών φαινομένων
Η αύξηση της έντασης των φυσικών φαινομένων, λόγω της κλιματικής κρίσης, αποτελεί διαρκή εξωτερικό κίνδυνο για τη λειτουργία του συστήματος.
Το τίμημα ενός μπλακ άουτ: 3 δισ. ευρώ για την Ελλάδα
Στο συνέδριο έγινε σαφές ότι ένα γενικευμένο μπλακ άουτ θα είχε τεράστιο οικονομικό κόστος. Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, υπολόγισε ότι η ζημιά σε περίπτωση αντίστοιχου περιστατικού με αυτό της Ισπανίας θα έφτανε τα 3 δισ. ευρώ, ζητώντας επειγόντως μέτρα:
«Οι ευχές δεν αρκούν. Χρειαζόμαστε σχέδιο και επενδύσεις, γιατί το κόστος της αδράνειας είναι δυσθεώρητο».
Μπλακ άουτ: Η «μόνη άμυνα» είναι η προετοιμασία
Η ενεργειακή ασφάλεια μπαίνει ξανά στο τραπέζι των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, με την Ελλάδα να καλείται να δράσει με στρατηγικό σχεδιασμό, επενδύσεις σε υποδομές και ενίσχυση των κανόνων ένταξης ΑΠΕ στο δίκτυο. Όπως είπε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Μίχος:
«Η μόνη πραγματική άμυνα απέναντι στο blackout είναι η προετοιμασία».
