Ανεβαίνουν οι τόνοι στο μεταναστευτικό, με φόντο τις αυξημένες ροές από τη Λιβύη και την ευρωπαϊκή διπλωματική ψυχρολουσία στην Λιβύη που άναψε φωτιές.
του Μίλτου Σακελλάρη
Η Ελλάδα περνά σε φάση αποτροπής, με αυστηροποίηση της πολιτικής, τριπλή διπλωματική κινητικότητα και αναδίπλωση της κυβέρνησης απέναντι στις επικρίσεις για τη συνταγματικότητα των μέτρων. Η «απέλαση» της ευρωπαϊκής αποστολής, στην οποία συμμετείχε και ο Θάνος Πλεύρης, η παύση εξέτασης αιτήσεων ασύλου και το πολιτικό μήνυμα που επιχειρεί να στείλει το Μέγαρο Μαξίμου, συνθέτουν μια κρίσιμη φάση στον χειρισμό της νέας προσφυγικής πίεσης.
Η κυβερνητική μηχανή ανεβάζει στροφές προκειμένου να διαχειριστεί τη νέα κρίση στο μεταναστευτικό, έπειτα από την κατακόρυφη αύξηση των ροών από τη Λιβύη προς την Κρήτη. Αυτό έχει οδηγήσει σε αυστηροποίηση της πολιτικής, με βασικό στόχο να διαμορφωθεί ένα ξεκάθαρο αφήγημα αποτροπής — τόσο προς τους διακινητές όσο και προς τους ίδιους τους μετανάστες.
Το μήνυμα από την Ηρώδου Αττικού είναι σαφές: η δίοδος προς την Ελλάδα κλείνει. Οποιοσδήποτε επιχειρήσει να εισέλθει παράνομα, θα συλλαμβάνεται και θα κρατείται. Πρόκειται για μια προσπάθεια να καταστεί η χώρα μη ελκυστικός προορισμός, ενισχύοντας την αποτροπή και στον ψυχολογικό τομέα: να αποθαρρυνθεί η δαπάνη χρημάτων προς διακινητές, που ενδέχεται να αποδειχθούν χαμένα.
Οι χθεσινές συναντήσεις του Πρωθυπουργού
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε χθες, στη Ρώμη, στο πλαίσιο της Συνόδου για την Ουκρανία, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την Πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και τον Πρωθυπουργό της Μάλτας Ρόμπερτ Αμπέλα. Αντικείμενο των συνομιλιών ήταν οι τελευταίες εξελίξεις στο μεταναστευτικό, με κοινή διαπίστωση την ανάγκη για επανεκκίνηση της συνεργασίας με τη Λιβύη.
Αποφασίστηκε η επανενεργοποίηση της πρωτοβουλίας “Ομάδα Ευρώπη”, με αποστολή αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρμόδιων υπουργών από Ελλάδα, Ιταλία και Μάλτα, προκειμένου να συνεχιστούν οι επαφές με τη Λιβύη και να υπάρξει επιχειρησιακή συνεργασία στο πεδίο.
Τα μέτρα που ανακοίνωσε η Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει ήδη λάβει έκτακτα μέτρα:
- Τρίμηνη αναστολή εξέτασης αιτήσεων ασύλου για όσους φτάνουν από τη Βόρεια Αφρική με πλωτά μέσα.
- Σύλληψη και κράτηση όλων όσων εισέρχονται παράνομα σε νέες κλειστές δομές στην Κρήτη.
- Μεταφορά των 400 διασωθέντων μεταναστών από την Κρήτη στο Λαύριο.
- Αυξημένη ετοιμότητα για το Πολεμικό Ναυτικό και το Λιμενικό Σώμα.
Η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι αυτή η αντίδραση είναι προσωρινή αλλά αναγκαία και βασίζεται στην ίδια νομική τεκμηρίωση με αυτή που είχε εφαρμοστεί στον Έβρο, τον Μάρτιο του 2020. Τότε, η χώρα είχε αναστείλει την υποδοχή και εξέταση αιτήσεων ασύλου λόγω μαζικής και οργανωμένης πίεσης στα σύνορα.
Το διπλωματικό επεισόδιο στην ανατολική Λιβύη
Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρέθηκε και η είδηση ότι ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία, στην οποία συμμετείχε και ο Έλληνας υπουργός Θάνος Πλεύρης, εμποδίστηκε από τις αρχές της ανατολικής Λιβύης να πραγματοποιήσει προγραμματισμένη επίσκεψη.
Η αντιπολίτευση, με πρωτοβουλία ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, έκανε λόγο για διπλωματική ταπείνωση και «απέλαση Πλεύρη», ενώ κυβερνητικοί κύκλοι αντέτειναν πως πρόκειται για πράξη που στρεφόταν κατά του ευρωπαϊκού κλιμακίου συνολικά και όχι της Ελλάδας μεμονωμένα.
«Η αντιπολίτευση μετέτρεψε μια πρωτοφανή πράξη ενός μέρους ενός διαιρεμένου κράτους κατά του Ευρωπαίου Επιτρόπου και συνοδών υπουργών σε “εθνική ήττα”. Η πραγματικότητα τους διαψεύδει», σημειώνουν κυβερνητικές πηγές.
Η απάντηση σε Βενιζέλο για την «αντισυνταγματικότητα»
Η δημόσια παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου, ο οποίος υποστήριξε ότι η τροπολογία για την αναστολή παροχής ασύλου πάσχει συνταγματικά, προκάλεσε την αντίδραση της κυβέρνησης.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης σχολίασε:«Όταν τοποθετείται ένας συνταγματολόγος, δεν το κάνει με βάση το αν έχει κυβερνήσει ή με ποιο κόμμα. Η ανάλυση του κ. Βενιζέλου είναι επιστημονική και φυσικά σεβαστή».
Ωστόσο, τόνισε πως η κυβέρνηση δεν ενεργοποιεί το άρθρο 15 της ΕΣΔΑ, αλλά επικαλείται τις εξαιρετικές συνθήκες που περιγράφονται εκεί.«Είναι η ίδια νομική θεμελίωση που εφαρμόστηκε στον Έβρο το 2020. Οι συνθήκες δικαιολογούν τα μέτρα. Το διεθνές δίκαιο προβλέπει την ευελιξία σε τέτοιες κρίσεις».
