Με 177 θετικές ψήφους, 74 αρνητικές και 42 «παρών», εγκρίθηκε από τη Βουλή η τροπολογία που προβλέπει την αναστολή της δυνατότητας υποβολής αιτήσεων ασύλου για μετανάστες που φτάνουν στη χώρα μέσω θαλάσσιων διαδρομών από τη βόρεια Αφρική. Σύμφωνα με τη ρύθμιση, τα άτομα αυτά επιστρέφονται στις χώρες καταγωγής ή προέλευσής τους, χωρίς να καταγράφονται. Η ισχύς της διάταξης είναι τρίμηνη, με τη δυνατότητα να μειωθεί αυτό το διάστημα με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Υπέρ της κυβερνητικής πρότασης τάχθηκαν οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, της Ελληνικής Λύσης, καθώς και ανεξάρτητοι βουλευτές. Αντίθετα, την τροπολογία απέρριψαν 74 βουλευτές από τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ, τη Νέα Αριστερά και την Πλεύση Ελευθερίας, ενώ 42 βουλευτές από το ΠΑΣΟΚ και τη Νίκη επέλεξαν το «παρών».
«Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβέρνηση πιστεύουν ότι η χώρα μας έχει σύνορα και κυριαρχία και θα την προστατεύσουμε», δήλωσε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, μιλώντας στην Ολομέλεια, απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης που ζητούσε να κριθεί η τροπολογία αντισυνταγματική.
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου, πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά της κυβέρνησης και προσωπικά του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνου Πλεύρη, κατηγορώντας τον ότι «θέλει νεκρούς στα σύνορα» και χαρακτηρίζοντας την τροπολογία «αντισυνταγματική», «ρατσιστική» και «ανατριχιαστική».
Θέσεις των κομμάτων
Ο Παύλος Χρηστίδης, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, υποστήριξε ότι η τροπολογία παραβιάζει το Σύνταγμα, επικρίνοντας την επίκληση του άρθρου 15 της ΕΣΔΑ. Όπως ανέφερε, «η κυβέρνηση παραδέχεται ότι επικαλείται το άρθρο 15 ΕΣΔΑ, χωρίς όμως να προχωρά στις απαιτούμενες διαδικασίες ενημέρωσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, γεγονός που συνιστά ξεκάθαρη παραβίαση». Παράλληλα, διερωτήθηκε εάν η κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει σε έκδοση Διατάγματος για την εφαρμογή της τροπολογίας. Κατέληξε λέγοντας ότι «η Ελλάδα αντιμετώπισε κρίσεις στα σύνορα στον Έβρο και στα Δωδεκάνησα, αλλά ποτέ μέχρι τώρα δεν είχε επιχειρηθεί τέτοια νομική θεμελίωση. Είναι η πρώτη φορά μετά τη δικτατορία που προκύπτει κίνδυνος εξαίρεσης της χώρας από τον ΕΣΔΑ. Η κυβέρνηση δημιουργεί επικίνδυνη κατάσταση».
Ο Γιώργος Ψυχογιός, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, επίσης δήλωσε ότι η τροπολογία αντίκειται στο Σύνταγμα, τονίζοντας ότι «η προστασία των συνόρων είναι καθήκον της χώρας, αλλά πρέπει να γίνεται με απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας». Τόνισε ότι η ρύθμιση συγκρούεται με το άρθρο 5, παράγραφος 2 του Συντάγματος, που εγγυάται πλήρη προστασία ζωής και ελευθεριών χωρίς διακρίσεις εθνικότητας, φυλής ή θρησκείας, αλλά και με διατάξεις διεθνών συμβάσεων, όπως το άρθρο 18 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ για το δικαίωμα στο άσυλο και το άρθρο 33 της Σύμβασης της Γενεύης που απαγορεύει τις επαναπροωθήσεις. «Η επιστροφή χωρίς καταγραφή αποτελεί pushback και καταργεί το δικαίωμα στην ατομική εξέταση του αιτήματος ασύλου», επισήμανε, προσθέτοντας πως η κυβέρνηση οδηγεί τη χώρα σε ένα νομικό κενό, όπου οι άνθρωποι μένουν «αόρατοι», εκτός οποιουδήποτε νομικού πλαισίου.
Η Διαμάντω Μανωλάκου, από το ΚΚΕ, είπε ότι η τροπολογία είναι αντισυνταγματική καθώς παραβιάζει τη Συνθήκη της Γενεύης, που υπερισχύει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με το Σύνταγμα. Επισήμανε ότι η μη καταγραφή των μεταναστών προσβάλλει την αξία του ανθρώπου (άρθρο 2 παρ. 1 Συντάγματος) και το δικαίωμα σε ζωή, τιμή και ελευθερία για κάθε άτομο στην ελληνική επικράτεια (άρθρο 5 παρ. 2).
Ο Κυριάκος Βελόπουλος, πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, επιτέθηκε φραστικά στην κυβέρνηση λέγοντας: «Ο αντινατιβιστής πρωθυπουργός μάς λέει ότι οι τρίμηνες παρατάσεις θα λύσουν το μεταναστευτικό. Πρέπει να μας πείσει ότι τα πιστεύει και δεν είναι επικοινωνιακά κόλπα. Να μας πείσει ότι ένας μουσουλμάνος τρώει χοιρινό», κατέληξε ειρωνικά.
Η Θεοπίστη Πέρκα, κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της Νέας Αριστεράς, χαρακτήρισε την τροπολογία «κραυγαλέα θεσμική οπισθοδρόμηση» και «ακραία δεξιά, ρατσιστική επιλογή που παραβιάζει κατάφωρα το Σύνταγμα, το Διεθνές Δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο». Ανέφερε ότι η ρύθμιση παραβιάζει την αρχή της μη επαναπροώθησης και το δικαίωμα στο άσυλο, κατοχυρωμένα τόσο στο διεθνές όσο και στο ευρωπαϊκό δίκαιο, τονίζοντας ότι το άσυλο αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που δεν μπορεί να ανασταλεί ούτε προσωρινά. Υπογράμμισε επίσης παραβιάσεις διαφόρων άρθρων του Συντάγματος, όπως το άρθρο 2 παρ. 1, το άρθρο 5 παρ. 2, το άρθρο 7 παρ. 2 και την αρχή της αναλογικότητας του άρθρου 25.
Ο εκπρόσωπος της Νίκης δεν τοποθετήθηκε επί της ένστασης αντισυνταγματικότητας κατά τη διάρκεια της συζήτησης.
Η ένσταση αντισυνταγματικότητας τελικά απορρίφθηκε με ψηφοφορία δια εγέρσεως, όπως προβλέπει ο Κανονισμός της Βουλής.
