Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δίνει τη μεγαλύτερη μάχη της πολιτικής του σταδιοδρομίας. Μετά τις βαριές ήττες του 2024 ακόμη και σε συντηρητικά προπύργια, επιχειρεί μια τολμηρή στροφή, προσεγγίζοντας την κουρδική μειονότητα και αναζητώντας ένα νέο αφήγημα πολιτικής επιβίωσης.
Σύμφωνα με το Politico, στόχος του είναι ο τερματισμός της αιματηρής σύγκρουσης με το PKK — μια σύγκρουση που έχει κοστίσει περίπου 40.000 ζωές σε τέσσερις δεκαετίες. Για να το πετύχει, φέρεται να ενεργοποιεί εκ νέου τον φυλακισμένο ηγέτη του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, επιχειρώντας να του αποδώσει πολιτικό ρόλο.
Ο Οτσαλάν μιλά, το PKK διαλύεται
Ο Οτσαλάν, κρατούμενος στο Ιμραλί από το 1999, εμφανίστηκε σε βίντεο για πρώτη φορά εδώ και 26 χρόνια, δηλώνοντας πως η ένοπλη πάλη έχει τελειώσει. Το συνέδριο του PKK τον Μάιο του 2025 επικύρωσε αυτή τη γραμμή, ανακοινώνοντας την ολοκλήρωση της “ιστορικής αποστολής” του και το τέλος των δραστηριοτήτων του.
Ο σκληρός εθνικιστής Ντεβλέτ Μπαχτσελί, παραδοσιακός πολέμιος του Οτσαλάν, εμφανίστηκε για πρώτη φορά υπέρ του διαλόγου, εφόσον αυτός οδηγήσει στη διάλυση του PKK. Ο ίδιος ο Οτσαλάν απέδωσε τα εύσημα τόσο στον Μπαχτσελί όσο και στον Ερντογάν, μιλώντας για ένα “κλίμα αποστράτευσης”.
Αμφισβητήσεις, δυσπιστία και εσωτερικές αντιδράσεις
Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί ειρήνης και συμφιλίωσης, πολλοί Κούρδοι παραμένουν καχύποπτοι. Η συγγραφέας Νουρκάν Μπαϊσάλ σημειώνει πως η διαδικασία δεν περιλαμβάνει δεσμεύσεις για δικαιώματα και πολιτισμικές ελευθερίες. «Αυτό δεν είναι ειρήνη», τονίζει.
Παράλληλα, πολιτικά στελέχη του ΑΚΡ παραδέχονται, ανώνυμα, ότι η πρωτοβουλία ενέχει κινδύνους και δεν είναι βέβαιο ότι θα ευδοκιμήσει. Η καταστολή της αντιπολίτευσης, όπως η φυλάκιση του δημάρχου Ιμάμογλου, επιδεινώνει το κλίμα.
Η συνταγματική αναθεώρηση και η φιλοδοξία για διακυβέρνηση εφ’ όρου ζωής
Πίσω από τη στρατηγική αυτή, πολλοί αναλυτές διαβλέπουν την επιδίωξη του Ερντογάν να παρατείνει την προεδρία του. Έχοντας υπηρετήσει ήδη τρεις θητείες, συζητά νέο πολιτικό σύνταγμα και αναζητά κοινοβουλευτική στήριξη – πιθανώς και με τη στήριξη Κούρδων βουλευτών.
Ο πολιτικός αναλυτής Σονέρ Τσαγκατάι δηλώνει πως ο Ερντογάν εφαρμόζει αντιφατική στρατηγική: σκληρή καταστολή εναντίον της αντιπολίτευσης και ταυτόχρονη προσέγγιση με τους Κούρδους, με αποκλειστικό στόχο την παραμονή στην εξουσία.
Η επόμενη μέρα: στα χέρια των Κούρδων
Το αν η «κουρδική στροφή» του Ερντογάν θα αποδώσει, εξαρτάται εν πολλοίς από τη βούληση των ίδιων των Κούρδων. «Δεν είναι θέμα μόνο του Ερντογάν αν αυτό θα προχωρήσει, αλλά των Κούρδων. Αν το θελήσουν», επισημαίνει η Μπαϊσάλ.
Το μόνο βέβαιο είναι πως το κουρδικό ζήτημα παραμένει η πιο πικρή και άλυτη πληγή της τουρκικής πολιτικής. Και η απόπειρα του Τούρκου προέδρου να το εργαλειοποιήσει, μπορεί να αναδιαμορφώσει ριζικά το μέλλον της χώρας.
