Η αγορά ακινήτων δεν αλλάζει μόνο λόγω τιμών ή τεχνολογίας. Βρίσκεται σε βαθύ μετασχηματισμό, καθώς δυνάμεις όπως η κλιματική κρίση, οι κοινωνικές ανισότητες, η τεχνητή νοημοσύνη, η πολιτική αστάθεια και η αντίληψη της κατοικίας ως κοινωνικού αγαθού, διαμορφώνουν νέους όρους λειτουργίας. Το real estate εξελίσσεται σε πεδίο συνάντησης περιβάλλοντος, τεχνολογίας, οικονομίας και κοινωνίας.
Το παραπάνω ήταν το κεντρικό μήνυμα του 31ου Ετήσιου Συνεδρίου της European Real Estate Society (ERES), που φιλοξενήθηκε από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες διεθνώς επιστημονικές διοργανώσεις στον χώρο της έρευνας για την ακίνητη περιουσία, συγκεντρώνοντας πάνω από 250 ειδικούς από όλο τον κόσμο.
Κλιματικός κίνδυνος και επενδυτικά κριτήρια νέου τύπου
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει πλέον μετρήσιμα τις αξίες ακινήτων. Πλημμύρες, υψηλές θερμοκρασίες και φυσικές καταστροφές αναθεωρούν τα κριτήρια αποτίμησης και δανεισμού. Μελέτες από Ολλανδία και Αυστραλία αναδεικνύουν τη σημασία των εργαλείων green finance, των υποχρεωτικών γνωστοποιήσεων κινδύνου και των πράσινων επενδυτικών χαρτοφυλακίων.
Ψηφιοποίηση και ΑΙ: η τεχνολογία στο προσκήνιο
Η τεχνολογία επιταχύνει τον μετασχηματισμό της αγοράς. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην αποτίμηση, οι ψηφιακές πλατφόρμες αγοραπωλησιών, οι PropTech startups και η αυτοματοποιημένη ανάλυση δεδομένων φέρνουν διαφάνεια και αποτελεσματικότητα, υποβαθμίζοντας τον ρόλο των μεσαζόντων.
Παγκόσμια κρίση προσιτής κατοικίας
Η έλλειψη προσιτής στέγης είναι πλέον διεθνής κρίση. Οι καθυστερήσεις κατασκευών, η αύξηση τιμών, αλλά και η ευάλωτη ιδιοκτησία για ομάδες όπως μετανάστες και μονογονεϊκές οικογένειες, απαιτούν νέα μοντέλα κοινωνικής κατοικίας και ενισχυτικές πολιτικές.
Γεωπολιτικές πιέσεις και νομισματική μεταβλητότητα
Αυξημένα επιτόκια, πολεμικές συγκρούσεις και αβεβαιότητα στις αγορές διαμορφώνουν ένα ευμετάβλητο πλαίσιο που απαιτεί ευελιξία στρατηγικών από επενδυτές και φορείς.
Βιωσιμότητα και κοινωνική αξία
Η πράσινη μετάβαση έχει ενσωματωθεί στις πολιτικές real estate, με WELL και ESG πιστοποιήσεις, ενεργειακή αποδοτικότητα, κυκλική οικονομία και κοινωνικές υποδομές να επηρεάζουν πλέον άμεσα την αξία ενός ακινήτου.
Εκπαίδευση: θεμέλιο της ανθεκτικής αγοράς
Η αγορά απαιτεί πολυδιάστατους επαγγελματίες: οικονομολόγους με περιβαλλοντική ευαισθησία, μηχανικούς με νομικές γνώσεις, και εκπαιδευτικά ιδρύματα με τεχνολογικό υπόβαθρο. Η εκπαίδευση είναι πλέον κρίσιμη υποδομή του κλάδου.
Η ελληνική αγορά σε διεθνές πλαίσιο
Στην Ελλάδα, η αγορά αντανακλά τις διεθνείς τάσεις, αλλά και τις τοπικές πολιτικές δυναμικές. Σύμφωνα με τον δείκτη SPI του Spitogatos, το 2ο τρίμηνο του 2025 παρουσίασε άνοδο 9,7% στις πωλήσεις και 7,2% στα ενοίκια, σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 2024. Η Βουλιαγμένη, η Βούλα και οι Κυκλάδες παραμένουν στην κορυφή των ακριβών περιοχών, με τιμές άνω των 15 ευρώ/τ.μ. στα ενοίκια. Αντίθετα, Καστοριά, Κιλκίς και Φλώρινα συγκαταλέγονται στις πιο προσιτές περιοχές.
Σημαντική δυναμική εμφανίζουν και περιοχές του κέντρου της Αθήνας, τα Δυτικά Προάστια και μέρη του Πειραιά. Παράγοντες όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», η τουριστική κίνηση και η προσωρινή φοιτητική ζήτηση συνδιαμορφώνουν τις νέες ισορροπίες.
Το real estate στην Ελλάδα, όπως και διεθνώς, δεν ερμηνεύεται πλέον μόνο με όρους προσφοράς και ζήτησης. Η τιμή ενός ακινήτου εξαρτάται από τη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα, την τεχνολογική του προσαρμογή και τη συνολική του κοινωνική αξία.
