Με φόντο τη ραγδαία επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών, ο Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού παρουσίασε ένα σχέδιο λιτότητας που αναμένεται να προκαλέσει ισχυρές κοινωνικές αντιδράσεις. Το 2026 χαρακτηρίζεται ως «λευκό έτος», χωρίς καμία αύξηση σε κοινωνικά επιδόματα ή συντάξεις, ενώ στο τραπέζι των περικοπών μπαίνουν επίσημες αργίες, δημόσιοι υπάλληλοι και υγειονομικές δαπάνες.
Σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη 15 Ιουλίου, ο Μπαϊρού επεσήμανε πως η Γαλλία «πρέπει να εργαστεί περισσότερο ως έθνος», προκειμένου να επαναφέρει τη δημοσιονομική ισορροπία. Όπως ανακοίνωσε, δύο αργίες – η Δευτέρα του Πάσχα και η 8η Μαΐου (Ημέρα της Νίκης) – πρόκειται να καταργηθούν, στο πλαίσιο εξοικονόμησης δαπανών.
Πράξη συλλογικής θυσίας ή κοινωνική πρόκληση;
Παρουσιάζοντας το μέτρο ως πράξη ευθύνης και συλλογικής προσφοράς, ο πρωθυπουργός επεδίωξε να αποφύγει τις αντιδράσεις. Ωστόσο, η κατάργηση αργιών και το πάγωμα των συντάξεων πλήττουν καίρια το κοινωνικό μοντέλο που οι Γάλλοι έχουν μάθει να υπερασπίζονται δυναμικά. Η πρόσφατη αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης το 2023, που προκάλεσε κύμα διαδηλώσεων, εξακολουθεί να αποτελεί τραύμα για την κοινή γνώμη.
Ο Μπαϊρού τόνισε ότι τα μέτρα αυτά κρίνονται απαραίτητα για την ανάσχεση του δημόσιου χρέους, το οποίο αγγίζει πλέον τα 3,3 τρισεκατομμύρια ευρώ, και για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής πειθαρχίας μετά τις παραβιάσεις των ευρωπαϊκών ορίων κατά την περίοδο της πανδημίας.
Μάλιστα, συνέκρινε την παρούσα κατάσταση της Γαλλίας με τις κρίσεις χρέους στην Ελλάδα και την Ισπανία, τονίζοντας ότι η δική του κυβέρνηση θα δράσει έγκαιρα, με αποφασιστικότητα αλλά και με δικαιοσύνη.
Στόχος: 43,8 δισ. ευρώ λιγότερα στον προϋπολογισμό
Το οικονομικό επιτελείο στοχεύει σε περικοπές ύψους 43,8 δισ. ευρώ για το 2026, με απώτερο στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 4,6% του ΑΕΠ. Για να το επιτύχει αυτό, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ένα πακέτο εξοικονόμησης με δραστικά μέτρα:
- Μείωση των δημοσίων υπαλλήλων κατά 3.000 θέσεις
- Κατάργηση 1.000–1.500 θέσεων εργασίας σε κυβερνητικούς οργανισμούς
- Μείωση κατά 5 δισ. ευρώ στις δαπάνες υγείας
- Πάγωμα μισθών σε συγκεκριμένες κατηγορίες υπαλλήλων
- Μη αναπροσαρμογή των επιδομάτων και των συντάξεων με βάση τον πληθωρισμό
Επιπλέον, ένας στους τρεις δημοσίους υπαλλήλους που θα συνταξιοδοτείται δεν θα αντικαθίσταται, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μπαϊρού.
Αντίστροφη μέτρηση για τις αντιδράσεις
Αν και η κυβέρνηση προσπαθεί να χτίσει αφήγημα υπευθυνότητας, η κοινωνική αναταραχή φαίνεται σχεδόν βέβαιη. Η Γαλλία έχει ιστορικά δείξει χαμηλή ανοχή στη λιτότητα, ιδίως όταν θίγονται εργασιακά δικαιώματα και κοινωνικές κατακτήσεις. Οι διαβουλεύσεις για τον προϋπολογισμό θα ξεκινήσουν με την επιστροφή των βουλευτών από τις καλοκαιρινές διακοπές, αλλά το κλίμα διαμορφώνεται ήδη.
Η γαλλική κοινωνία βρίσκεται στο μεταίχμιο μιας ακόμη σύγκρουσης με την κυβέρνηση – αυτή τη φορά με επίκεντρο όχι απλώς τα επιδόματα, αλλά την ίδια την ταυτότητα του κοινωνικού κράτους.
