Τις επόμενες δύο με τρία χρόνια, δεκάδες χιλιάδες κατοικίες αναμένεται να βγουν προς πώληση στην ελληνική αγορά από τις εταιρείες διαχείρισης «κόκκινων» δανείων (servicers) και τις τράπεζες, σε μια αγορά ήδη επιβαρυμένη από στεγαστική ανασφάλεια και υψηλό κόστος διαβίωσης. Πρόκειται κυρίως για ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσω πλειστηριασμών και βρίσκονται στη φάση της τεχνικής και νομικής ωρίμανσης, ώστε να μπορούν να πωληθούν απευθείας, χωρίς εμπλοκή για τους νέους αγοραστές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 30.000 κατοικίες θα προωθηθούν στην αγορά έως το 2027, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τη στεγαστική στρατηγική της χώρας, τη ρύθμιση της αγοράς ακινήτων, αλλά και τη σχέση πολιτείας – τραπεζικού συστήματος – κοινωνίας.
Ψηφιακή προώθηση, γρήγορες πωλήσεις, φθηνές τιμές – αλλά για ποιον;
Η Intrum Hellas, μέσω της REOc, διαχειρίζεται 11.000 ακίνητα, από τα οποία 5.000 είναι κατοικίες. Μέχρι το τέλος του 2025 σχεδιάζει να διαθέσει 2.500 από αυτά, αξίας 350 εκατ. ευρώ. Η Cepal σχεδιάζει την προώθηση 1.500–2.000 κατοικιών μέχρι το 2026 και η doValue Greece περίπου 800.
Η προώθηση γίνεται μέσω ειδικών ψηφιακών πλατφορμών (realestate.intrum.gr, ReInvest.gr, Altamira.gr), σε συνεργασία με μεσιτικά δίκτυα και γνωστά portals όπως το Spitogatos. Οι τιμές αναμένονται σχετικά χαμηλές, λόγω της ανάγκης άμεσης διάθεσης, αλλά το ερώτημα παραμένει: ποιοι τελικά έχουν πρόσβαση σε αυτές τις «ευκαιρίες»; Οι νέοι; Οι ευάλωτοι; Ή απλώς τα funds και οι επενδυτές;
Τραπεζική στρατηγική με στόχο τις πωλήσεις, όχι την κοινωνική κατοικία
Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν επίσης θέσει σε λειτουργία δικές τους πλατφόρμες. Η Πειραιώς διαθέτει περίπου 10.000 ακίνητα (εκ των οποίων 4.000 κατοικίες), μέσω του piraeusrealty.gr και άλλων συνεργαζόμενων ιστοσελίδων. Μέχρι το τέλος του έτους, στοχεύει σε πωλήσεις ακινήτων ύψους 400 εκατ. ευρώ. Η Εθνική, μέσω της Uniko (σε συνεργασία με την Qquant) και της realestateonline.gr, έχει ήδη αναρτήσει 1.400 ακίνητα και θέτει στόχο τις 3.000 έως το 2025.
Η Eurobank προωθεί τα ακίνητά της μέσα από την theprosperty.com, όπου διαθέτει 800 ακίνητα (στόχος τα 2.000 μέχρι το τέλος του 2025), αλλά και από την πλατφόρμα findyourproperty.gr. Ένα μέρος εντάσσεται στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» – με περιορισμένο όμως κοινωνικό αποτύπωμα, μέχρι στιγμής.
Η Alpha Bank, με 650 ακίνητα στην πλατφόρμα propertynow.gr, παρέχει και χρηματοδότηση μέσω στεγαστικών δανείων, επιδιώκοντας να επιταχύνει τις πωλήσεις.
Η απουσία στρατηγικής κοινωνικής στέγασης
Παρά τον μεγάλο όγκο ακινήτων που τίθενται σε κυκλοφορία, η πολιτεία δεν έχει ακόμη διαμορφώσει ένα συνεκτικό σχέδιο για την ενσωμάτωση μέρους αυτών σε πολιτικές κοινωνικής στέγασης, για ευάλωτα νοικοκυριά, νέους ή μονογονεϊκές οικογένειες. Η κατοικία αντιμετωπίζεται κυρίως ως εμπορικό προϊόν και όχι ως θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα.
Με την ανισότητα στην πρόσβαση στη στέγη να διευρύνεται, η νέα γενιά και τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα παραμένουν αποκλεισμένα από την αγορά. Οι κρατικοί θεσμοί και οι φορείς της αγοράς οφείλουν να επανασχεδιάσουν πολιτικές με κοινωνικό πρόσημο, αν δεν θέλουμε η κατοικία να εξελιχθεί οριστικά σε επενδυτικό προνόμιο των λίγων.
