Σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία οργανισμών πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων εγείρουν ανώνυμες καταγγελίες που έφτασαν στο Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ) και διαβιβάστηκαν από τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο στις εισαγγελικές αρχές Ελλάδας και Ε.Ε..
Σύμφωνα με την εφημερίδα Καθημερινή, οι καταγγελίες, μαζί με αναφορά του διευθύνοντος συμβούλου του ΕΣΥΔ, αφορούν δύο από τους 16 συνολικά φορείς πιστοποίησης, με έδρες σε Αθήνα και Ηράκλειο Κρήτης. Ειδικότερα, υψηλόβαθμο στέλεχος της κρητικής εταιρείας φέρεται να συνομιλεί με τον Γιώργο Ξυλούρη (γνωστό ως «Φραπές») σε δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Δεν αποκλείονται περαιτέρω αποκαλύψεις για περισσότερους φορείς τις επόμενες ημέρες.
Μαζικές πιστοποιήσεις σε χρόνο ρεκόρ
Οι καταγγελίες περιγράφουν αθρόες εκδόσεις πιστοποιητικών βιολογικών προϊόντων, αριθμού που φέρεται να φτάνει τις αρκετές χιλιάδες σε μόλις τρεις μήνες – χρονικό πλαίσιο που σύμφωνα με ειδικούς είναι αντικειμενικά ανέφικτο.
Το υλικό έχει ήδη διαβιβαστεί στον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, της Εισαγγελίας Ηρακλείου, καθώς και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στην Αθήνα. Παράλληλα, από τον Ιούνιο, το ΕΣΥΔ πραγματοποιεί εξονυχιστικούς ελέγχους σε όλους τους διαπιστευμένους φορείς.
Σε περίπτωση διαπίστωσης παρατυπιών, το υπουργείο Ανάπτυξης δηλώνει έτοιμο να ανακαλέσει τις διαπιστεύσεις.
Θολή η αρμοδιότητα – ερωτήματα για την απουσία του ΥπΑΑΤ
Αξίζει να σημειωθεί ότι την επίσημη ευθύνη για την έγκριση και εποπτεία των φορέων έχει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μέσω του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Ωστόσο, οι έλεγχοι πραγματοποιούνται από το ΕΣΥΔ, που αυτή τη στιγμή λειτουργεί με μόλις δέκα υπαλλήλους.
«Δεν γνωρίζουμε τι κάνει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Εμείς έχουμε το ΕΣΥΔ και κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε», αναφέρεται χαρακτηριστικά από το Υπουργείο Ανάπτυξης.
Στοιχεία που προκαλούν υποψίες – Η Κρήτη στο επίκεντρο
Οι έλεγχοι αυτοί συμπληρώνουν τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των “βοσκοτοπιών” και τις αμφιλεγόμενες επιδοτήσεις στη βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία.
Ενδεικτικά:
- Στην Κρήτη δηλώθηκαν 900.000 στρέμματα βιολογικής κτηνοτροφίας, έναντι 170.000 στη Θεσσαλία.
- Δηλώθηκαν 234.000 βιολογικές κυψέλες, δηλαδή περίπου το 75% των συνολικών, ενώ στη Θεσσαλία καταγράφηκαν 134.000.
- Ο συνολικός προϋπολογισμός για τη βιολογική κτηνοτροφία είναι 115 εκατ. ευρώ, όμως οι αιτήσεις ξεπέρασαν τα 136 εκατ. ευρώ.
- Για τη μελισσοκομία, οι συνολικές αιτήσεις έφτασαν τα 166 εκατ. ευρώ, με τα 95 εκατ. ευρώ να αφορούν αποκλειστικά την Κρήτη.
Ενισχύσεις με κοινοτικά κονδύλια και αυξημένο κόστος για τον καταναλωτή
Οι πιστοποιήσεις αυτές συνδέονται άμεσα με σημαντικές επιδοτήσεις μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027, καθώς και με πολλαπλάσια τιμή πώλησης των προϊόντων σε σύγκριση με τα συμβατικά.
Το συνολικό πλαίσιο ενισχύσεων δημιουργεί κίνητρο για κατάχρηση, ενώ η έλλειψη ουσιαστικής εποπτείας και οι αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ υπουργείων καθιστούν το περιβάλλον ευάλωτο σε παρατυπίες και χειραγώγηση.
Στο τραπέζι η αναθεώρηση της διαδικασίας εποπτείας
Καθώς οι έλεγχοι συνεχίζονται και εισαγγελικές αρχές αξιολογούν τα ευρήματα, ζητούμενο είναι πλέον η θεσμική αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων και η επαναξιολόγηση των μηχανισμών πιστοποίησης.
Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις ή για ευρύτερο φαινόμενο που ενδέχεται να αγγίξει τον πυρήνα της αγροδιατροφικής αλυσίδας και των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
