Ένα έξυπνο τηλέφωνο στα 125 ευρώ, δηλαδή 35 ευρώ κάτω από το κόστος. Πακέτα χαρτιού υγείας για λιγότερο από 1 ευρώ. Έτοιμα γεύματα κάτω των 2 ευρώ. Τα παραδείγματα αυτά δεν είναι μεμονωμένα: προέρχονται από κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου και αποτυπώνουν την ακραία κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην οικονομία της Κίνας.
Ο πόλεμος τιμών έχει εξαπλωθεί σε κάθε επίπεδο παραγωγής: από την αυτοκινητοβιομηχανία, τις μπαταρίες και τα φωτοβολταϊκά, μέχρι το αλουμίνιο και τον χάλυβα. Το αποτέλεσμα: μια εσωτερική “έκρηξη” τοξικού ανταγωνισμού, που απειλεί να μετατραπεί σε παγκόσμια αποσταθεροποίηση.
Τοξικός ανταγωνισμός και “involution”
Όπως σημειώνει το Caixin Global, ο όρος “involution” έχει γίνει το σύνθημα της εποχής: αφορά τον φαύλο κύκλο εξοντωτικού ανταγωνισμού, στον οποίο οι επιχειρήσεις –αντιμέτωπες με υπερπροσφορά και αδύναμη ζήτηση– συντρίβουν τις τιμές για να κερδίσουν αγοραστές, είτε στην εγχώρια είτε στη διεθνή αγορά.
Το Πεκίνο, αν και είχε ξεκινήσει σχετική εκστρατεία εδώ και έναν χρόνο, δεν πέτυχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Στις 24 Ιουλίου ανακοίνωσε τροποποίηση του νόμου περί ανταγωνισμού, προβλέποντας βαριές κυρώσεις για πρακτικές όπως:
- πώληση κάτω του κόστους,
- παράνομες επιδοτήσεις,
- χρήση αλγορίθμων και δεδομένων για στρέβλωση τιμών.
Capital Economics: Αποπληθωρισμός και γεωπολιτικός κίνδυνος
Σύμφωνα με ανάλυση της Capital Economics, η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της Κίνας έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια απειλή: τόσο για την οικονομική ισορροπία όσο και για τη γεωπολιτική σταθερότητα. Οι εξαγωγικές τιμές της Κίνας έχουν μειωθεί πάνω από 20% από το 2021, συμπιέζοντας τις τιμές των αγαθών στις ανεπτυγμένες οικονομίες κατά 0,4%.
Οι εργοστασιακές τιμές στα διαρκή καταναλωτικά αγαθά υποχωρούν με τον ταχύτερο ρυθμό από την κρίση του 2009, ενώ 30% των κινεζικών κατασκευαστών καταγράφουν πλέον ζημίες, επιβιώνοντας μόνο χάρη σε κρατικές ενισχύσεις και φθηνή πίστωση από τοπικές αρχές.
Όπως τονίζουν οι αναλυτές:
«Αυτό που κάποτε αποτελούσε μοχλό παγκόσμιας ανάπτυξης μετατρέπεται γρήγορα σε πηγή γεωπολιτικών τριβών».
Σταθερότητα χωρίς τιμές στην Ευρωζώνη – Οι πρώτες ανησυχίες
Παρά τις εξελίξεις, σύμφωνα με έρευνα της ΕΚΤ (Focus Box, Ιούλιος 2025), δεν έχουν ακόμα παρατηρηθεί άμεσες επιπτώσεις στις τελικές τιμές καταναλωτή στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις αγωνιούν για το αυξανόμενο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Κίνας, ειδικά σε προϊόντα μέσης και υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ορισμένοι κλάδοι –όπως η εφοδιαστική αλυσίδα και οι μεταφορές– βλέπουν έντονη αύξηση των εισαγωγών από Ασία και μείωση εξαγωγών. Αντίθετα, το λιανεμπόριο και οι καταναλωτικές υπηρεσίες προς το παρόν παραμένουν ανεπηρέαστα.
Ωστόσο, η εικόνα είναι σαφής: η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε νέα φάση τριβών, όπου η κινεζική στρατηγική επιβίωσης μέσω χαμηλών τιμών ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις σε ΗΠΑ, ΕΕ και Ιαπωνία – όχι μόνο σε εμπορικό αλλά και σε γεωπολιτικό επίπεδο.
