Περί τα 29 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 12% του ελληνικού ΑΕΠ, θα χρειαστεί να επενδυθούν μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια σε μη ενεργειακές υποδομές, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Allianz Research. Οι πόροι αυτοί θα πρέπει να κατευθυνθούν κυρίως σε οδικές, σιδηροδρομικές και λιμενικές υποδομές, ώστε η χώρα να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις που δημιουργούν το δημογραφικό, η κλιματική αλλαγή και η ψηφιακή μετάβαση.
Το εν λόγω ποσό είναι συγκρίσιμο με το Ταμείο Ανάκαμψης (36 δισ. ευρώ) και ξεπερνά το τρέχον ΕΣΠΑ (26 δισ. ευρώ), καταδεικνύοντας τη στρατηγική σημασία που αποκτούν οι φυσικές υποδομές στο επενδυτικό πλάνο της επόμενης περιόδου.
Μεταμορφώσεις και ανάγκες σε παγκόσμια κλίμακα
Η έκθεση της Allianz υπογραμμίζει ότι παγκοσμίως, έως το 2035, θα απαιτηθούν 11,5 τρισ. δολάρια (13,3 τρισ. ευρώ) για επενδύσεις σε μη ενεργειακές υποδομές. Σε ετήσια βάση, αυτό ισοδυναμεί με περίπου 3,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ και καλύπτει έργα σε κοινωνικές, μεταφορικές και ψηφιακές δομές, οι οποίες πρέπει να γίνουν πιο ανθεκτικές στις μεγάλες μεταβολές, όπως η κλιματική κρίση, οι αστικές πιέσεις και η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερα για τις ώριμες οικονομίες, προβάλλει και η πρόκληση της γήρανσης των υφιστάμενων υποδομών, πολλές από τις οποίες κατασκευάστηκαν μεταπολεμικά και πλέον χρειάζονται εκσυγχρονισμό ή αντικατάσταση.
Πίεση από την αστικοποίηση και τη γήρανση του πληθυσμού
Η αστικοποίηση και η δημογραφική γήρανση εντείνουν περαιτέρω τις πιέσεις. Μέχρι το 2040, ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να αυξηθεί κατά 25%, ενώ ο πληθυσμός στις πόλεις θα αυξηθεί κατά 46%. Αυτό δημιουργεί τεράστια ανάγκη για μεταφορές, στέγαση, ύδρευση και διαχείριση πόρων σε νέες, αστικές και πιο πυκνοκατοικημένες ζώνες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, έως το 2050, περίπου το 70% των ανθρώπων θα ζουν σε αστικά κέντρα, κάτι που καθιστά επιτακτική τη δημιουργία ανθεκτικών και έξυπνων υποδομών πόλης.
Αντίστοιχα, η γήρανση του πληθυσμού στην Ευρώπη και την Ιαπωνία θα περιορίσει την αναπτυξιακή ορμή, αλλά θα επιβάλει υψηλές επενδύσεις για να συντηρηθούν και να προσαρμοστούν οι υποδομές στις νέες ανάγκες: γερασμένες γέφυρες, απαρχαιωμένα δίκτυα ύδρευσης, μονάδες φροντίδας και προσβάσιμες μεταφορές.
Επιστροφή της παραγωγής και ανάγκες για νέες υποδομές
Σημαντικό ρόλο παίζει και η επαναβιομηχάνιση που επιχειρείται στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, μετά τις διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η ανάγκη επανεγκατάστασης κρίσιμων βιομηχανικών μονάδων οδηγεί σε αύξηση της ζήτησης για αποθήκες, σιδηροδρομικά έργα, logistics και λιμάνια.
Συγκεκριμένα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται πως θα χρειαστούν άνω του 1 τρισ. δολαρίων για υποδομές τη δεκαετία 2025–2035, κυρίως για το οδικό δίκτυο, ενώ η Κίνα φθάνει τα 1,5 τρισ. δολ.. Στην Ευρώπη, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να επενδύσουν συνολικά πάνω από 0,5 τρισ. δολάρια.
Οι ελληνικές ανάγκες: Στόχος 29 δισ. ευρώ
Για την Ελλάδα, η Allianz εκτιμά ότι έως το 2035 απαιτούνται επενδύσεις 29 δισ. ευρώ. Ειδικότερα:
- 21,3 δισ. ευρώ σε οδικές υποδομές
- 3,7 δισ. ευρώ σε λιμενικά έργα
- 2,43 δισ. ευρώ σε σιδηροδρομικές συνδέσεις
- Τα υπόλοιπα αφορούν αεροδρόμια, τηλεπικοινωνίες, ψηφιοποίηση, ύδρευση και αποχέτευση
Η χώρα καλείται να καλύψει αυτό το τεράστιο επενδυτικό κενό, αξιοποιώντας όλους τους διαθέσιμους πόρους – ευρωπαϊκούς, εθνικούς και ιδιωτικούς – εάν θέλει να παραμείνει ανθεκτική, ανταγωνιστική και βιώσιμη στην επόμενη δεκαετία.
