Η Γάζα βιώνει έναν από τους πιο τεκμηριωμένους και προβλέψιμους λιμούς της σύγχρονης ιστορίας. Με τη γεωργία κατεστραμμένη, την αλιεία απαγορευμένη και τους κατοίκους παγιδευμένους, κάθε θερμίδα που καταναλώνεται πρέπει να έρθει από το εξωτερικό. Το Ισραήλ γνωρίζει ακριβώς πόση τροφή χρειάζεται να εισέλθει – και για χρόνια “καλιμπράρει” αυτή την ποσότητα, όπως είχε παραδεχτεί ανώτερος σύμβουλος του πρώην πρωθυπουργού Ολμέρτ ήδη από το 2006.
Σύμφωνα με στοιχεία του 2024, η κατώτερη ημερήσια ανάγκη είναι 1 κιλό τροφής ανά άτομο, δηλαδή 62.000 τόννοι το μήνα για τον πληθυσμό των 2,1 εκατ. κατοίκων. Όμως, από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο, το Ισραήλ επέτρεψε λιγότερο από το ένα τέταρτο αυτής της ποσότητας: μόλις 56.000 τόνους συνολικά.
Ανθρωπιστικές οργανώσεις προειδοποιούν: Ο λιμός είναι ήδη εδώ
Η Ολοκληρωμένη Ταξινόμηση Επισιτιστικής Ασφάλειας (IPC) και η Επιτροπή Ανασκόπησης του Λιμού (FRC), με δεδομένα από την ισραηλινή COGAT, επιβεβαιώνουν πως η Γάζα βρίσκεται πλέον στο “χειρότερο σενάριο”. Το επίπεδο διανομής είναι τραγικά κάτω από τις ελάχιστες ανάγκες, και η κατάσταση επιδεινώνεται.
Η FRC επεσήμανε ότι ακόμα και αν δεν υπήρχε βία, τα προγράμματα διανομής της GHF (μιας οργάνωσης υποστηριζόμενης από ΗΠΑ και Ισραήλ) δεν θα επαρκούσαν. Τον Μάρτιο και Απρίλιο δεν μπήκε καμία τροφή, ενώ ακόμη και μετά την “διεθνή πίεση” του Μαΐου, οι αποστολές αυξήθηκαν ελάχιστα – ανεπαρκείς για να ανακόψουν τον υποσιτισμό, πόσο μάλλον να τον αναστρέψουν.
Οι αερορίψεις: δαπανηρές, επικίνδυνες και αναποτελεσματικές
Ενώ οι αποστολές οδικής βοήθειας περιορίζονται από το Ισραήλ, αερορίψεις τροφίμων ξεκίνησαν εκ νέου από δυτικές χώρες. Όμως, σύμφωνα με στοιχεία του Ισραήλ, 104 πτήσεις σε 21 μήνες αντιστοιχούν σε μόλις τέσσερις ημέρες επάρκειας. Επιπλέον, τουλάχιστον 17 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους λόγω πτώσης παλετών ή πνιγμών στην προσπάθεια συλλογής τροφίμων.
Παρά τα υψηλά κόστη και τις απώλειες, οι πτήσεις επιτρέπουν στο αφήγημα να μετατοπίζεται: η πείνα εμφανίζεται ως “πρόβλημα logistics” και όχι ως αποτέλεσμα πολιτικής απόφασης.
Η ευθύνη δεν μπορεί να μετατεθεί
Ακόμα και αν κάθε πακέτο βοήθειας έφτανε με ακρίβεια, η πραγματικότητα παραμένει: η προσφερόμενη ποσότητα είναι απόλυτα ανεπαρκής. Τα ίδια τα ισραηλινά δεδομένα επιβεβαιώνουν πως η βοήθεια έχει μειωθεί κάτω από το κρίσιμο όριο. Οι ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η B’tselem, μιλούν πλέον ξεκάθαρα για «πολιτική μαζικού λιμού».
Η κυβέρνηση του Ισραήλ ξέρει πόση τροφή απαιτείται για να αποφευχθεί ο λιμός – και επιτρέπει πολύ λιγότερη. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, μόνο κάποιες εβδομάδες «ανακούφισης» τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο ήταν αρκετές για να αποφευχθεί προσωρινά ο λιμός. Από τότε, όμως, η βοήθεια μειώθηκε ξανά σε “σταγόνες”.
Αύξουσα διεθνής πίεση και οργή
Καθώς οι εικόνες από σκελετωμένα παιδιά και θανατηφόρες ουρές για πακέτα βοήθειας κάνουν τον γύρο του κόσμου, η διεθνής κοινότητα, αλλά και πολιτικοί όπως ο Donald Trump, απαιτούν άμεσα πλήρη πρόσβαση σε τροφή. Ο ίδιος έχει ζητήσει “να φτάσει κάθε γραμμάριο φαγητού στα παιδιά της Γάζας”.
Ωστόσο, με το Ισραήλ να ελέγχει απόλυτα την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας και να εφαρμόζει πολιτική μεθοδευμένου περιορισμού, η ευθύνη δεν μπορεί πλέον να συγκαλυφθεί. Ο λιμός της Γάζας δεν είναι απλώς αποτέλεσμα πολέμου — είναι το αποτέλεσμα επιλογών.
