Υπάρχει ένας μύθος που τον πιστεύουν στις Βρυξέλλες, τον παίζουν στο Βερολίνο και καμιά φορά τον ψιθυρίζουμε κι εμείς οι ίδιοι στον καθρέφτη: «Ο Έλληνας είναι τεμπέλης».
Γράφει ο Δημήτρης Δραγώγιας
Η Eurostat όμως μας χαλάει το αφήγημα. Γιατί, σύμφωνα με τα στοιχεία της, οι Έλληνες είναι οι πρωταθλητές Ευρώπης στις υπερωρίες.
Το 12,4% δουλεύει πάνω από 49 ώρες την εβδομάδα. Διπλάσιο ποσοστό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Με λίγα λόγια: όταν ο Γερμανός κλείνει το laptop στις 5 και πάει για Weissbier, ο Έλληνας παραγγέλνει δεύτερο φρέντο και συνεχίζει.
Ο μέσος Έλληνας δουλεύει 39,8 ώρες την εβδομάδα. Ο μέσος Ευρωπαίος 36.
Αυτές οι τέσσερις ώρες διαφορά είναι σαν να τρέχεις επιπλέον γύρους στο στάδιο, αλλά αντί για μετάλλιο να παίρνεις… αυξημένο ΕΝΦΙΑ.
Κι αν νομίζεις ότι πρόκειται μόνο για μισθωτούς, ξανασκέψου το. Οι αυτοαπασχολούμενοι στην Ελλάδα –από τον καφετζή μέχρι τον δικηγόρο της γειτονιάς– χτυπάνε υπερωρίες που θα έκαναν και Ιάπωνα να ιδρώσει.
Κι οι αγρότες; Εκεί μιλάμε για 26,2% που δουλεύουν πάνω από 49 ώρες. Οι άνθρωποι έχουν πάει το «δουλεύω σαν το σκυλί» σε επίπεδο lifestyle.
Το θέμα όμως δεν είναι μόνο πόσο δουλεύουμε. Είναι και πώς.
Στην Ελλάδα έχουμε τελειοποιήσει την τέχνη του να δουλεύουμε πολύ για να βγάζουμε λίγο. Είμαστε σαν εκείνον που γυμνάζεται πέντε ώρες αλλά τρώει μπουγάτσα στο πόδι μόλις βγει από το γυμναστήριο.
Γι’ αυτό και η εικόνα του «τεμπέλη Έλληνα» είναι τόσο εξωφρενική που καταντάει αστεία.
Μας λένε τεμπέληδες επειδή χρεοκοπήσαμε. Στην πραγματικότητα, χρεοκοπήσαμε ακριβώς επειδή δουλεύαμε σαν τα σκυλιά σε λάθος σύστημα.
Το στερεότυπο όμως βολεύει. Είναι πιο εύκολο να λες «οι Έλληνες είναι τεμπέληδες» παρά να εξηγείς γραφειοκρατία, πολιτική αναποτελεσματικότητα και το έπος της ΔΕΗ. Κι έτσι, ο «τεμπέλης Έλληνας» έγινε ο πιο ανθεκτικός μύθος της ηπείρου. Ακόμα κι όταν τα νούμερα δείχνουν το ακριβώς αντίθετο.
Η αλήθεια;
Ο Έλληνας είναι ο υπερωριακός συγγενής που δεν προλαβαίνει το οικογενειακό τραπέζι. Κι όταν το προλαβαίνει, κοιμάται στον καναπέ πριν καν σερβιριστεί το γλυκό.
Κι αν υπάρχει τεμπελιά; Ναι, υπάρχει – αλλά όχι στον εργαζόμενο. Είναι η τεμπελιά ενός κράτους που δεν φτιάχνει κανόνες για να προστατέψει την υγεία και την ευημερία του.
Είναι η τεμπελιά ενός εργοδότη που θεωρεί το «μέχρι να τελειώσουμε» φυσιολογικό ωράριο. Είναι η τεμπελιά μιας Ευρώπης που θέλει φθηνή παραγωγή αλλά κάνει πως δεν βλέπει ποιος πληρώνει τον λογαριασμό.
Οπότε, την επόμενη φορά που θα μας πουν «τεμπέληδες», μπορούμε να χαμογελάσουμε φλεγματικά και να απαντήσουμε:
«Ναι, σωστά. Γι’ αυτό δουλεύουμε πενήντα ώρες την εβδομάδα. Για να ξεκουραζόμαστε».
