Ένα οικονομικό – γεωπολιτικό παιχνίδι με πολλές προεκτάσεις είναι αυτό που παίζεται τις τελευταίες μέρες με την υλοποίηση του έργου GSI για την υποθαλάσσια διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
- Του Γιώργου Καλούμενου
Κι αυτό γιατί από τη μία υπάρχουν τα οικονομικά δεδομένα που αφορούν στο αν τελικά το έργο που είναι αρκετά ακριβό στην υλοποίηση του είναι και βιώσιμο δηλαδή θα αποφέρει τα προσδοκώμενα οφέλη στις δύο χώρες και από την άλλη τα γεωπολιτικά όπου η Τουρκία δεν φαίνεται διατεθειμένη να επιτρέπει στην Ελλάδα και την Κύπρο να πραγματοποιούν ενεργειακά έργα τέτοιας σημαντικότητας στην περιοχή του Αιγαίου.
Πρόκειται για ένα έργο που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με 650 εκατ. ευρώ ενώ έχουν παρασχεθεί και 100 εκατ. από το RRF.
Η πληρωμή που αντιστοιχεί στην Κύπρο για το έργο φτάνει τα 25 εκατ. ευρώ τα οποία όμως η κυπριακή πλευρά φαίνεται ότι δεν θέλει να τα πληρώσει καθώς ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Μάκης Κεραυνός με δηλώσεις του ανέφερε ότι το έργο με τα σημερινά δεδομένα δεν είναι βιώσιμο.
Συγκεκριμένα δήλωσε ότι «με τα σημερινά οικονομικά, τεχνικά και γεωπολιτικά δεδομένα που χαρακτηρίζουν το έργο, η πληρωμή του ποσού των 25 εκατομμυρίων δεν είναι μια απλή υπόθεση. Χρειάζεται πρώτα η διασφάλιση κάποιων σοβαρών παραμέτρων».
Κι όλα αυτά τη στιγμή που η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου άναψε και το πράσινο φως το προηγούμενο διάστημα για την πληρωμή του εν λόγω ποσού.
Δηλαδή έχουμε το παράδοξο η ρυθμιστική αρχή (που τεχνικά είναι και η πλέον αρμόδια) να εγκρίνει το οικονομικό σκέλος θεωρώντας προφανώς ότι πρόκειται για μία συμφέρουσα για την κυπριακή πλευρά συνθήκη και από την άλλη τον υπουργό Οικονομικών της χώρας να εγείρει αντιρρήσεις επικαλούμενος κάποιες οικονομοτεχνικές μελέτες αμφιβόλου προέλευσης.
Από την άλλη η ελληνική Κυβέρνηση θέλει την ολοκλήρωση του έργου αλλά δεν θέλει να επωμιστεί η Ελλάδα το σύνολο του κόστους με τον Παύλο Μαρινάκη, να τονίζει ότι «συνεχίζουμε και θεωρούμε αυτό το έργο καίριας σημασίας, στηρίζοντάς το, αλλά δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τη διάσταση του καταμερισμού του κόστους. Και το λέμε ξανά και ξανά. Δεν θα το επωμιστεί μόνο ο Έλληνας φορολογούμενος», προσθέτοντας ότι «δεν έχουν τεθεί υπ’ όψιν (μας) οι μελέτες βιωσιμότητας, στις οποίες αναφέρθηκε και ο υπουργός της Κύπρου. Λαμβάνουμε αμφίσημα μηνύματα για την υλοποίηση του έργου».
Πάντως με τα δεδομένα που υπάρχουν σήμερα το έργο κινδυνεύει να «παγώσει» επ’ αόριστο κάτι που γεωπολιτικά δεν συμφέρει καθόλου την ελληνική πλευρά καθώς κάτι τέτοιο ενδεχομένως ληφθεί ως de facto αναγνώριση του παράνομου Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, αφού οι περιοχές έρευνας και πόντισης του καλωδίου, περνούν από σημεία που επικαλύπτουν οι τουρκικές διεκδικήσεις.
Υπενθυμίζουμε ότι λιγότερο ένα χρόνο πριν τον Οκτώβριο του 2024, ο ΑΔΜΗΕ εκτελούσε εργασίες πόντισης καλωδίου στο Ανατολικό Αιγαίο με αφορμή τις με το πλοίο «Αιγαίο» και ο σταθμός της Σμύρνης είχε εκδόσει Navtex, ισχυριζόμενος ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Χίου και Λέσβου όπου γίνονταν έρευνες είναι τουρκική υφαλοκρηπίδα. Ότι δηλαδή οι εργασίες σε αυτή την περιοχή πρέπει να συντονίζονται από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές, και η αρμοδιότητα Νavtex ανήκει στην Τουρκία.
