Η κυβέρνηση Μπαϊρού καταψηφίστηκε με 364–194 στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση. Ο Μακρόν αναζητά νέο πρωθυπουργό, ενώ η Λεπέν ζητά διάλυση και εκλογές. Σενάρια, ονόματα και οι αναλύσεις του γαλλικού Τύπου.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Η Γαλλία εισέρχεται σε νέα φάση πολιτικής κρίσης, μετά την ιστορική απόρριψη της ψήφου εμπιστοσύνης που ζήτησε ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού. Με 364 ψήφους κατά και μόλις 194 υπέρ, η Εθνοσυνέλευση έθεσε τέλος στην κυβέρνηση που σχηματίστηκε μόλις πριν λίγες εβδομάδες, προκαλώντας σεισμό στο πολιτικό σκηνικό και φέρνοντας τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν αντιμέτωπο με σκληρά διλήμματα.
Ιστορική ήττα σε ψήφο εμπιστοσύνης
Πρόκειται για πρώτη φορά στην Ε΄ Γαλλική Δημοκρατία που κυβέρνηση καταρρέει έπειτα από διαδικασία ψήφου εμπιστοσύνης βάσει του άρθρου 49.1 του Συντάγματος. Ο Μπαϊρού, επικεφαλής του κεντρώου Modem και στενός σύμμαχος του Μακρόν, αναγκάστηκε να ανακοινώσει ότι θα υποβάλει την παραίτησή του την Τρίτη.
Στην ψηφοφορία, η Αριστερά, το RN της Μαρίν Λεπέν αλλά και μεγάλο τμήμα της κεντροδεξιάς ενώθηκαν απέναντι στο κυβερνητικό πρόγραμμα, το οποίο περιλάμβανε περικοπές ύψους 44 δισ. ευρώ και μέτρα αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας. Ο Τύπος μιλά για «ανίερη συμμαχία» εναντίον του Ματινιόν, που όμως αντικατοπτρίζει το εύρος της δυσαρέσκειας.
Το Ελιζέ σε αναζήτηση λύσης
Το προεδρικό μέγαρο ανακοίνωσε ότι ο Μακρόν θα προχωρήσει σε διορισμό νέου πρωθυπουργού μέσα στις επόμενες ημέρες, αποκλείοντας προς το παρόν τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης. «Χρειάζεται σταθερότητα, όχι νέα αναμέτρηση» σχολιάζουν συνεργάτες του. Ωστόσο, η επιλογή προσώπου φαντάζει εξαιρετικά δύσκολη: οποιοσδήποτε αναλάβει κινδυνεύει να συνδεθεί με την πολιτική φθορά του Μακρόν ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
Τα σενάρια διαδοχής στο Ματινιόν
Ο γαλλικός Τύπος καταγράφει δύο βασικές κατευθύνσεις:
- Στροφή προς την Αριστερά: Το όνομα του ηγέτη των Σοσιαλιστών Ολιβιέ Φορ προβάλλεται έντονα. Διαθέτει ομάδα 66 βουλευτών και θεωρείται μετριοπαθής, ωστόσο η δύσκολη σχέση με τον Ζαν-Λικ Μελανσόν αποτελεί σοβαρό εμπόδιο. Επίσης, αναφέρονται οι πρώην υπουργοί Μπερνάρ Καζνέβ και Πιερ Μοσκοβισί, πρόσωπα με κυβερνητική εμπειρία και ευρωπαϊκή αποδοχή.
- Συνέχιση της κεντρώας στρατηγικής: Στα φαβορί συγκαταλέγεται ο υπουργός Άμυνας Σεμπαστιέν Λεκορνί, μόλις 39 ετών, που έχει επιδείξει αποτελεσματικότητα στον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων. Ακούγονται επίσης τα ονόματα της υπουργού Εργασίας και Υγείας Κατρίν Βοτρίν, του υπουργού Εσωτερικών Μπρουνό Ρεταγιό και του υπουργού Δικαιοσύνης Ζεράλ Νταρμανέν.
Ορισμένοι σχολιαστές επισημαίνουν ότι ο Μακρόν ίσως επιλέξει μια τεχνοκρατική λύση, προκειμένου να περιορίσει τα κομματικά τριβές και να εξασφαλίσει ψήφιση του προϋπολογισμού του 2026.
Η πίεση της Μαρίν Λεπέν
Η επικεφαλής του Rassemblement National, Μαρίν Λεπέν, έσπευσε να ζητήσει άμεση διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και πρόωρες εκλογές. «Ο λαός πρέπει να μιλήσει ξανά. Το καθεστώς Μακρόν δεν έχει πια νομιμοποίηση», δήλωσε.
Η Λεπέν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την κυβερνητική κρίση, γνωρίζοντας ότι το RN προηγείται σταθερά στις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο, ο Μακρόν φοβάται πως μια νέα εκλογική αναμέτρηση θα οδηγήσει σε ενίσχυση της άκρας δεξιάς, γεγονός που θα καταστήσει ακόμη δυσκολότερη τη διακυβέρνηση.
Οι αναλύσεις του Τύπου
Η Le Monde μιλά για «σεισμό χωρίς προηγούμενο», τονίζοντας ότι «ο πρόεδρος βρίσκεται γυμνός απέναντι στη Βουλή». Η Libération σχολιάζει πως «ο Μακρόν πληρώνει το τίμημα της αλαζονείας του, με δύο συνεχόμενες επιλογές από τη Δεξιά που αποδείχθηκαν αδιέξοδες». Η Le Figaro βλέπει «επικίνδυνο κενό εξουσίας» και καλεί τον πρόεδρο να στραφεί σε πρόσωπα που μπορούν να οικοδομήσουν κοινοβουλευτικές συμμαχίες.
Στο ίδιο μήκος κύματος, το RTL κάνει λόγο για «οιονεί προεκλογικό σκηνικό», ενώ το BFMTV μεταδίδει ότι «πρόκειται για το μεγαλύτερο στοίχημα της προεδρίας Μακρόν, καθώς μια λάθος επιλογή θα ανοίξει τον δρόμο στη Λεπέν για το 2027».
Το δύσκολο μονοπάτι έως το 2027
Με το βλέμμα στραμμένο στις προεδρικές εκλογές του 2027, ο Εμανουέλ Μακρόν γνωρίζει ότι η πολιτική του κληρονομιά θα κριθεί από την ικανότητά του να αποφύγει το αδιέξοδο και να διατηρήσει τον έλεγχο της κατάστασης. Ο προϋπολογισμός του 2026, που πρέπει να κατατεθεί τον Οκτώβριο, είναι η πρώτη μεγάλη δοκιμασία: χωρίς πλειοψηφία, η κυβέρνηση θα χρειαστεί πολιτικές συμμαχίες και ευρύτερες συναινέσεις.
Το ερώτημα πλέον είναι αν ο Μακρόν θα τολμήσει μια γενναία στροφή προς το κέντρο-αριστερά, αναζητώντας συμφωνίες με τους Σοσιαλιστές, ή αν θα επιμείνει στη στρατηγική του «σκληρού πυρήνα» του κεντρώου μπλοκ, με κίνδυνο να βρεθεί ξανά σε αδιέξοδο.
Το επόμενο κεφάλαιο
Η Γαλλία βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη καμπή. Η πτώση της κυβέρνησης Μπαϊρού δεν αποτελεί μόνο προσωπική ήττα για τον ίδιο, αλλά και ένδειξη της θεσμικής κόπωσης ενός πολιτικού συστήματος που αδυνατεί να διαμορφώσει σταθερές πλειοψηφίες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές: είτε θα αναδειχθεί μια νέα ισορροπία, είτε η Γαλλία θα βυθιστεί ακόμη περισσότερο σε πολιτική αστάθεια, με τον κίνδυνο οι κάλπες να τεθούν στο τραπέζι πολύ νωρίτερα από το 2027.
