Η Γαλλία βρέθηκε χθες στο επίκεντρο μιας από τις πιο έντονες ημέρες κοινωνικής αναταραχής των τελευταίων ετών. Υπό το σύνθημα «Bloquons tout» («Μπλοκάρουμε τα πάντα»), δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν δρόμους και πλατείες, στήνοντας οδοφράγματα, ανάβοντας φωτιές και συγκρουόμενοι με τις δυνάμεις της τάξης.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Την ίδια στιγμή, ο Σεπαστιέν Λεκορνύ αναλάμβανε καθήκοντα πρωθυπουργού, σε μια συγκυρία όπου η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν αναζητά νέα ισορροπία μετά την απομάκρυνση του Μπαϊρού και ενόψει ενός δύσκολου προϋπολογισμού.
Γαλλία: Οι αριθμοί της κρίσης
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, στους δρόμους βρέθηκαν περίπου 175.000 διαδηλωτές σε όλη τη χώρα. Η συνδικαλιστική συνομοσπονδία CGT ανέβασε τον αριθμό στις 250.000, ενώ δημοσιεύματα του γαλλικού Τύπου μιλούν για περίπου 800 σημεία κινητοποιήσεων. Συνολικά καταγράφηκαν 550 συγκεντρώσεις, 262 μπλοκαρίσματα δρόμων και υποδομών και 267 πυρκαγιές σε δημόσιους χώρους.
Οι συλλήψεις ξεπέρασαν τις 470 σε εθνικό επίπεδο, εκ των οποίων περίπου 200 στο Παρίσι. Τα πρώτα στοιχεία της αστυνομίας έκαναν λόγο για 250 συλλήψεις το μεσημέρι, όμως οι αριθμοί αυξήθηκαν ραγδαία έως το βράδυ. Τα περισσότερα περιστατικά συνδέονταν με καταστροφές σε οδοφράγματα, εμπρησμούς κάδων και φθορές σε δημόσιες υποδομές.
Εστίες έντασης σε μεγάλες πόλεις
Η πρωτεύουσα βρέθηκε στο επίκεντρο. Σχολεία και γειτονιές του Παρισιού γνώρισαν αποκλεισμούς, με ομάδες νέων να στήνουν αυτοσχέδια φράγματα και να βάζουν φωτιά σε κάδους. Η αστυνομία έκανε εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων και πραγματοποίησε δεκάδες προσαγωγές.
Ανάλογες σκηνές καταγράφηκαν σε Λιόν, Ναντ, Μασσαλία, Μπορντό, Τουλούζ και Μονπελιέ. Στις περισσότερες περιπτώσεις επρόκειτο για μπλοκαρίσματα δρόμων ή κυκλικών κόμβων με καμένα λάστιχα. Σε ορισμένα σημεία οι συγκρούσεις πήραν πιο βίαιο χαρακτήρα, με εκτόξευση αντικειμένων και μικρής κλίμακας συγκρούσεις σώμα με σώμα με την αστυνομία.
Παρά την ένταση, δεν υπήρξε γενική παράλυση των μεταφορών. Το σιδηροδρομικό δίκτυο και το μετρό του Παρισιού λειτούργησαν σε μεγάλο βαθμό κανονικά, αν και σημειώθηκαν τοπικές καθυστερήσεις λόγω μπλόκων ή πυρκαγιών κοντά σε γραμμές, όπως στην Τουλούζ. Οι εθνικοί αυτοκινητόδρομοι παρουσίασαν προβλήματα, χωρίς όμως να μπλοκαριστούν ολοκληρωτικά.
Κρίση στη Γαλλία: Η στρατηγική του «Bloquons tout»
Το σύνθημα «Bloquons tout» ξεκίνησε ως κάλεσμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εξελίχθηκε σε πλαίσιο συσπείρωσης για ένα ετερόκλητο μωσαϊκό κοινωνικών ομάδων: μαθητές και φοιτητές, εργαζόμενοι στην υγεία και στην εκπαίδευση, συνδικάτα, οργανώσεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς και τα απομεινάρια των «κίτρινων γιλέκων».
Κοινός παρονομαστής, η αντίθεση στην κυβερνητική πολιτική που εστιάζει σε περικοπές και μέτρα λιτότητας για την κάλυψη δημοσιονομικών κενών. Πέρα από το οικονομικό, η διαμαρτυρία είχε έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά, καθώς συνέπεσε με την ανάληψη καθηκόντων από τον νέο πρωθυπουργό. Η Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) έχει ήδη αναγγείλει ότι θα καταθέσει πρόταση δυσπιστίας στο Κοινοβούλιο.
Αστυνομική απάντηση και επιχειρησιακό σχέδιο
Η κυβέρνηση έθεσε σε εφαρμογή ένα πρωτοφανές σχέδιο ασφάλειας, με την κινητοποίηση 80.000 αστυνομικών και χωροφυλάκων, εκ των οποίων 6.000 στο Παρίσι. Ο υπουργός Εσωτερικών Μπρουνό Ρεταγιό μίλησε για «μηδενική ανοχή» απέναντι σε καταστροφές, ενώ ο νομάρχης Παρισιού προειδοποίησε ήδη από την παραμονή για «δράσεις-σοκ» σε πολλά σημεία ταυτόχρονα.
Το επιχειρησιακό σχέδιο, αν και περιόρισε το ενδεχόμενο γενικής παράλυσης της χώρας, δεν απέτρεψε τις πολλαπλές εστίες βίας. Παράλληλα, δημοσιογραφικές ενώσεις κατήγγειλαν ότι οι νέες οδηγίες αντιμετώπισης αφήνουν θολό το καθεστώς κάλυψης των δημοσιογράφων σε επεισόδια, εγείροντας ανησυχίες για την ελευθερία του Τύπου.
Πολιτικό διακύβευμα
Η χθεσινή κινητοποίηση αποτέλεσε πρώτο μεγάλο crash test για τον Σεπαστιέν Λεκορνύ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα με την υπόσχεση να βρει «νέα μέθοδο» για τη διακυβέρνηση. Ο νέος πρωθυπουργός καλείται να περάσει έναν δύσκολο προϋπολογισμό λιτότητας, που περιλαμβάνει περικοπές δαπανών δισεκατομμυρίων ευρώ.
Για την αντιπολίτευση, η χθεσινή ημέρα ήταν προειδοποιητικό μήνυμα ότι η κοινωνική βάση δεν αποδέχεται αδιαμαρτύρητα τις περικοπές. Για την κυβέρνηση, από την άλλη, το ζητούμενο είναι να αποτρέψει μια νέα, παρατεταμένη κρίση τύπου «Κίτρινα Γιλέκα» που είχε συγκλονίσει τη χώρα το 2018–2019.
Η Γαλλία βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής. Η χθεσινή κινητοποίηση, αν και δεν παρέλυσε πλήρως τη χώρα, έδειξε την ικανότητα συντονισμού διαφορετικών κοινωνικών ομάδων και την προθυμία τους να αμφισβητήσουν έμπρακτα τις κυβερνητικές επιλογές. Με τον νέο πρωθυπουργό να αναλαμβάνει καθήκοντα μέσα σε φλεγόμενους δρόμους και την αντιπολίτευση να ετοιμάζει πρόταση δυσπιστίας, η επόμενη περίοδος προμηνύεται ιδιαίτερα δύσκολη για το Παρίσι.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι εικόνες από το Παρίσι, τη Λιόν και τη Μασσαλία επιβεβαίωσαν για ακόμη μία φορά ότι η γαλλική κοινωνία παραμένει έτοιμη να κατέβει στους δρόμους όταν νιώθει ότι διακυβεύεται η κοινωνική ισότητα και η δημοκρατική εκπροσώπηση.
