Η ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το τουρκικό κράτος τιμάται κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου, αποτίοντας φόρο τιμής στα εκατοντάδες χιλιάδες θύματα του μικρασιατικού ελληνισμού, που εξοντώθηκαν ή ξεριζώθηκαν βίαια από τις πατρογονικές τους εστίες κατά τις αρχές του 20ού αιώνα.
Η ημέρα καθιερώθηκε με ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων στις 24 Σεπτεμβρίου 1998, ύστερα από πρόταση νόμου που κατέθεσαν στις 12 Μαΐου 1997 οι βουλευτές Γιάννης Καψής, Γιάννης Διαμαντίδης και Γιάννης Χαραλάμπους, όλοι μικρασιατικής καταγωγής.
Στην εισηγητική έκθεση που συνόδευε την πρόταση, τονίζεται ότι: «Η κατάρρευση των ελληνικών δυνάμεων το 1922 στη Μικρά Ασία, οι σφαγές, οι λεηλασίες και η προσφυγιά που ακολούθησαν, αποτελούν το αποκορύφωμα μιας συστηματικής προσπάθειας εξόντωσης του ελληνικού στοιχείου…»
«Κοντά στις βάρβαρες ασιατικές μεθόδους του εξισλαμισμού και των φυλετικών εκκαθαρίσεων, ήρθε να προστεθεί η τευτονική ψυχρή μεθοδικότητα των ταγμάτων εργασίας.»
Η 14η Σεπτεμβρίου δεν επιλέχθηκε τυχαία. Είναι η ημέρα που κορυφώθηκε η καταστροφή της Σμύρνης το 1922, με την πόλη να παραδίδεται στις φλόγες και τους Έλληνες και Αρμένιους κατοίκους της να σφαγιάζονται ή να καταφεύγουν κυνηγημένοι στα πλοία της ελπίδας, προσμένοντας διάσωση από τις δυνάμεις της Δύσης που παρέμειναν αδρανείς.
Η γενοκτονία των Μικρασιατών Ελλήνων αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης πολιτικής εθνοκάθαρσης, που εφαρμόστηκε από το νεοτουρκικό καθεστώς (1914–1918) και συνεχίστηκε από το κεμαλικό καθεστώς (1919–1923), με στόχο την εξάλειψη των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Μαζί με τους Έλληνες του Πόντου και της Ανατολίας, θύματα έπεσαν και οι Αρμένιοι και οι Ασσύριοι, σε μια από τις πρώτες γενοκτονίες του 20ού αιώνα.
Η Ημέρα Μνήμης αποσκοπεί όχι μόνο στη διατήρηση της ιστορικής αλήθειας αλλά και στην απότιση τιμής στους προγόνους που χάθηκαν άδικα, καθώς και στην υπενθύμιση του χρέους για δικαίωση, μέσω της διεθνούς αναγνώρισης της γενοκτονίας.
Εκδηλώσεις μνήμης πραγματοποιούνται σε όλη την Ελλάδα από προσφυγικούς συλλόγους, τοπικές αρχές και την Εκκλησία, με επιμνημόσυνες δεήσεις, καταθέσεις στεφάνων, ιστορικές διαλέξεις και πολιτιστικά αφιερώματα.
Η Ημέρα Εθνικής Μνήμης των Μικρασιατών Ελλήνων εντάσσεται στο τρίπτυχο των γενοκτονιών του Ελληνισμού:
-
Πόντος (19 Μαΐου)
-
Θράκη (6 Απριλίου)
-
Μικρά Ασία (14 Σεπτεμβρίου)
Διαβάστε επίσης:
