Μια εντυπωσιακή μεταστροφή καταγράφεται στην αμερικανική πολιτική για τη Γάζα. Ο Ντόναλντ Τραμπ, που πριν λίγους μήνες μιλούσε για «ολική αμερικανική κατάληψη» και μεταφορά δύο εκατομμυρίων ανθρώπων εκτός Λωρίδας, εμφανίζεται τώρα να ανοίγει τον δρόμο για την παραμονή των Παλαιστινίων στην πατρίδα τους και την προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.
Σύμφωνα με αποκάλυψη των Times of Israel, απόρρητο έγγραφο με 21 σημεία περιγράφει την πρόταση των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου. Το σχέδιο, που εκπονήθηκε από τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίκτοφ, επιδιώκει να θέσει τέλος στις εχθροπραξίες και να δώσει «πολιτικό ορίζοντα ειρηνικής συνύπαρξης».
Τα 21 σημεία του σχεδίου
Το πλαίσιο περιλαμβάνει:
- Άμεση κατάπαυση πυρός και σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.
- Επιστροφή όλων των ομήρων εντός 48 ωρών από την αποδοχή της συμφωνίας.
- Απελευθέρωση Παλαιστινίων κρατουμένων από το Ισραήλ.
- Αμνηστία σε μέλη της Χαμάς που αποκηρύσσουν τη βία, με δυνατότητα ασφαλούς εξόδου για όσους το επιθυμούν.
- Αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και καταστροφή στρατιωτικών υποδομών.
- Ανθρωπιστική βοήθεια με 600 φορτηγά την ημέρα και αποκατάσταση κρίσιμων υποδομών.
- Μεταβατική παλαιστινιακή κυβέρνηση τεχνοκρατών, υπό διεθνή εποπτεία ΗΠΑ, Αράβων και Ευρωπαίων.
- Οικονομικό σχέδιο ανοικοδόμησης και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
- Διεθνής δύναμη σταθεροποίησης που θα εκπαιδεύσει παλαιστινιακή αστυνομία.
- Διασφάλιση ότι κανείς δεν θα αναγκαστεί να φύγει από τη Γάζα.
- Πολιτική διαδικασία για την προοπτική παλαιστινιακού κράτους.
Το τελευταίο σημείο (21ο) είναι ίσως το πιο καθοριστικό: οι ΗΠΑ δεσμεύονται να ξεκινήσουν διάλογο Ισραήλ – Παλαιστινίων για ειρηνική συνύπαρξη και κρατική υπόσταση.
Προοπτικές και αντιδράσεις
Η πρόταση φέρνει στην επιφάνεια βαθιές αντιθέσεις. Για τη Χαμάς, οι όροι αποστρατιωτικοποίησης είναι δύσκολα αποδεκτοί. Για τον Μπεντζαμίν Νετανιάχου, η αναφορά σε παλαιστινιακό κράτος αποτελεί κόκκινη γραμμή, καθώς εδώ και χρόνια μάχεται για να αποτρέψει μια λύση δύο κρατών.
Αντίθετα, για την πλειονότητα των Παλαιστινίων, η πρόβλεψη ότι θα παραμείνουν στη γη τους και η πιθανότητα κρατικής αναγνώρισης συνιστούν δικαίωση απέναντι σε σχέδια εκδίωξης.
Ένα βήμα σε αχαρτογράφητα νερά
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος, μιλώντας για «έντονες διαπραγματεύσεις» που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ωστόσο, η ιστορία της Μέσης Ανατολής διδάσκει ότι η απόσταση από το χαρτί στην πράξη είναι μεγάλη.
Το αμερικανικό σχέδιο των 21 σημείων ίσως να μην είναι το τέλος του δρόμου, αλλά αποτελεί σίγουρα την πιο ξεκάθαρη ένδειξη ότι η συζήτηση για το παλαιστινιακό κράτος επιστρέφει στο τραπέζι με τρόπο που κανείς δεν περίμενε πριν λίγους μήνες.
