Σύμφωνα με στοιχεία της Frontex που επικαλείται ο Economist, η μετανάστευση προς την Ευρώπη μειώθηκε κατά 21% το οκτάμηνο του 2025 σε σχέση με πέρυσι και κατά 52% συγκριτικά με το 2023. Στα χαρτιά, μια επιτυχία. Στην πραγματικότητα, μια στατιστική ωραιοποίηση που κρύβει πίσω της μια θάλασσα βίας και παραβιάσεων δικαιωμάτων.
Οι αιτίες φυγής παραμένουν οι ίδιες: πόλεμοι, φτώχεια, καταπιεστικά καθεστώτα. Οι μετανάστες εξακολουθούν να βλέπουν την Ευρώπη ως γη της επαγγελίας. Όμως η ΕΕ τους αποκλείει με μεθοδεύσεις αμφιλεγόμενης νομιμότητας, προωθώντας την αποτροπή μακριά από τα ίδια της τα σύνορα.
Συμφωνίες με καταπιεστικά καθεστώτα
Η στρατηγική είναι ξεκάθαρη: «outsourcing» της βίας. Η Ένωση υπογράφει συμφωνίες με χώρες-διέλευσης, πληρώνοντας δισεκατομμύρια. Η Αίγυπτος πήρε 7,4 δισ. ευρώ, η Τυνησία 1 δισ. ευρώ. Σε αντάλλαγμα, οι δυνάμεις ασφαλείας αυτών των κρατών μετατρέπονται σε «φρουρούς της Ευρώπης», συχνά με μεθόδους που παραπέμπουν σε καθεστώτα τρόμου.
Η Frontex με τα drones της εντοπίζει σκάφη και ειδοποιεί πολιτοφυλακές όπως η «ακτοφυλακή» της Λιβύης. Το αποτέλεσμα: κακοποιήσεις, βιασμοί, δουλεία. Οι καταγγελίες ΜΚΟ για χιλιάδες ανθρώπους που εγκαταλείφθηκαν στην έρημο της Τυνησίας ή απωθήθηκαν βίαια από τη Μαυριτανία προς το Μάλι είναι αμέτρητες.
Υγρός τάφος της Μεσογείου
Τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης είναι συγκλονιστικά: μόνο το 2025, 456 μετανάστες νεκροί και πάνω από 420 αγνοούμενοι στην κεντρική Μεσόγειο. Πίσω από κάθε αριθμό, μια οικογένεια που χάθηκε, μια ελπίδα που πνίγηκε.
Το πιο πρόσφατο περιστατικό: η λιβυκή ακτοφυλακή άνοιξε πυρ εναντίον πλοίου διάσωσης ΜΚΟ τον Αύγουστο. Μια επίθεση που φανερώνει την ασυδοσία όσων υποτίθεται «συνεργάζονται» με την Ευρώπη.
Ηθικό και πολιτικό αδιέξοδο
Αντί να επενδύει στην ειρήνη, στην ανάπτυξη και στη σταθερότητα, η ΕΕ επενδύει σε καταστολή και συμφωνίες πίσω από κλειστές πόρτες. Με την πολιτική αυτή, όχι μόνο θυσιάζει ανθρώπινες ζωές, αλλά παραδίδει και όπλα εκβιασμού σε καθεστώτα όπως η Τουρκία και το Μαρόκο, που χρησιμοποιούν τη μετανάστευση ως διαπραγματευτικό χαρτί.
Η μείωση των αριθμών δεν είναι επιτυχία, είναι συγκαλυμμένη ήττα των αξιών της Ευρώπης. Το πραγματικό ζητούμενο παραμένει: μια πολιτική που θα αντιμετωπίζει τις ρίζες της μετανάστευσης – τη φτώχεια, τους πολέμους, τις ανισότητες. Όχι μια Ευρώπη-φρούριο που «ανακουφίζεται» αριθμητικά την ώρα που η Μεσόγειος μετατρέπεται σε νεκροταφείο ψυχών.
