Αν η Κεντροαριστερά ήταν Netflix σειρά, θα βρισκόμασταν στο επεισόδιο «Συζητήσεις, δείπνα, ινστιτούτα – και στο βάθος… ο Αλέξης». Το ρεύμα υπάρχει, το σενάριο γράφεται, αλλά το casting ακόμη τσακώνεται για τον πρωταγωνιστή.
Γράφει ο Δημήτρης Δραγώγιας
Τα τελευταία εικοσιτετράωρα, τρία γεγονότα έβαλαν φωτιά στη συζήτηση για το μέλλον του «προοδευτικού χώρου»: το συμπόσιο της Παλλήνης, η επικείμενη διημερίδα των τριών ινστιτούτων στις 10 και 11 Οκτωβρίου και – φυσικά – η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Σορβόννη, εκεί όπου με μια μόνο φράση («η συζήτηση γίνεται ερήμην μου») κατάφερε να πυροδοτήσει ξανά όλα τα σενάρια.
Η Παλλήνη λειτούργησε σαν crash test για την προοδευτική σύγκλιση: μικτό πάνελ (Κατσέλη, Καραμέρος από ΣΥΡΙΖΑ, Μπουλμπασάκος από ΠΑΣΟΚ, και άλλοι), γεμάτη αίθουσα, ουσιαστικές προτάσεις και όχι συνθήματα. Ήταν το πρώτο «ναι μεν, αλλά» που έδειξε ότι υπάρχει κοινό πρόθυμο να ακούσει, αρκεί οι χώροι να μιλήσουν για πολιτικές και όχι για παλιά τραύματα. Το επόμενο μεγάλο ραντεβού, η διημερίδα των τριών ινστιτούτων – του ΙΝΤΕΡΠΟΣΤ της Κατσέλη, του ΕΝΑ του Κορκολή και της Πρωτοβουλίας για το Πρόγραμμα Προοδευτικής Εναλλακτικής Διακυβέρνησης του Τσέκου – θα αποτελέσει το πρώτο σοβαρό τεστ ιδεολογικής συμβίωσης. Αν από εκεί βγει κοινός κορμός πολιτικής, έχουμε μια υποδομή για εκλογική συνεργασία. Αν όχι, απλώς θα έχουμε ακόμη μία ωραία αφίσα σε τοίχο καφέ της Καισαριανής.
Στην Κουμουνδούρου, πάντως, οι κεραίες είναι στραμμένες προς τη Νέα Αριστερά. Η ιδέα δημιουργίας κοινής κοινοβουλευτικής ομάδας ακούγεται ελκυστική (και εξυπηρετεί τον στόχο της επιστροφής στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης), αλλά οργανωτικά είναι ναρκοπέδιο. Στη Νέα Αριστερά υπάρχουν φωνές που κοιτούν προς το ΜέΡΑ25, ενώ η πιθανότητα επιστροφής Τσίπρα εξακολουθεί να λειτουργεί σαν ηλεκτρικός φράχτης. Με άλλα λόγια, το κουμπί υπάρχει, αλλά το δάχτυλο τρέμει.
Κι ύστερα είναι ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας – ο Σρέντινγκερ της Κεντροαριστεράς: ταυτόχρονα «εντός» και «εκτός», παρών και απών. Στη Σορβόννη, μίλησε για μια Ευρώπη με λάθος ηγεσία, για έναν «νέο πατριωτισμό» απέναντι στα μεγάλα συμφέροντα και για δύο δρόμους πολιτικής αλλαγής: είτε συνεργασία των σημερινών ηγεσιών είτε συνολική ανασύνθεση που θα τις ξεπεράσει. Όταν ρωτήθηκε αν θα κάνει νέο κόμμα, απάντησε με εκείνη την αγγλοσαξονική κομψότητα που κρύβει μαχαιριά: «Η συζήτηση γίνεται ερήμην μου». Δηλαδή, αν υπάρξει κοινωνική ανάγκη, θα την ακούσω, αν όχι, μην μετράτε δημοσκοπήσεις χωρίς κόμμα.
Από την άλλη, η Λούκα Κατσέλη έχει ήδη προτείνει ένα πιο θεσμικό πλάνο: μια μικρή επιτροπή «σοφών» – πολιτικών με διαδρομή αλλά χωρίς εκλογικές φιλοδοξίες – που θα φτιάξει κοινό ψηφοδέλτιο προοδευτικών κομμάτων, καθένα με την αυτοτέλειά του. Ο Διονύσης Τεμπονέρας, αντιθέτως, μιλά για νέο φορέα εξ αρχής: ο κύκλος ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ, λέει, έχει κλείσει. Είναι καθαρή ιδέα, αλλά πολιτικά βαρύ εγχείρημα – χρειάζεται κοινωνικό υπόβαθρο και νέα πρόσωπα που να εμπνέουν χωρίς να κουβαλούν τις βαλίτσες του παρελθόντος.
Συνοψίζοντας, υπάρχουν τρία σενάρια στο τραπέζι:
Πρώτον, μια τεχνική σύγκλιση κορυφής – κοινή Κοινοβουλευτική Ομάδα, συντονισμός στις θεματικές, κοινές τροπολογίες. Είναι το πιο ρεαλιστικό, αλλά απαιτεί εσωτερική πειθαρχία και χαμηλούς τόνους στα προσωπικά.
Δεύτερον, η εκλογική «ομπρέλα» τύπου Κατσέλη: επιτροπή σοφών, κοινό ψηφοδέλτιο, σεβασμός αυτοτέλειας. Είναι πολιτικά κομψό, οργανωτικά δύσκολο.
Τρίτον, η μεγάλη ανασύνθεση τύπου Τεμπονέρα: νέο φορέα από μηδενική βάση. Θεωρητικά ιδανικό, αλλά μεσοπρόθεσμο – η κοινωνία δεν γεννά κόμματα με δελτία τύπου.
Όμως, ο ελέφαντας στο δωμάτιο δεν είναι ούτε ο Τσίπρας, ούτε η Παλλήνη, ούτε τα ινστιτούτα. Είναι η κοινωνία. Αν ο κόσμος της επισφάλειας, των χαμηλών μισθών, της στέγης και της Υγείας δεν ακούσει συγκεκριμένες προτάσεις, δεν θα επιβραβεύσει καμία ένωση κορυφής. Η διημερίδα των ινστιτούτων θα είναι ευκαιρία να αποδείξουν ότι δεν γράφουν «οραματικά μανιφέστα» αλλά εφαρμόσιμες πολιτικές. Αν ξαναβγούν μόνο PowerPoint με τίτλο «Παραγωγική Ελλάδα 2030», τότε το χειροκρότημα θα κρατήσει όσο και μια ανάρτηση στο X.
Ρεαλιστικά, η πιθανότητα ενός ουσιαστικού συνασπισμού μέσα στους επόμενους μήνες είναι μετρίως πιθανή – αν υπάρξει κοινή Κοινοβουλευτική Ομάδα και στοιχειώδες πρόγραμμα. Η εκλογική «ομπρέλα» μέχρι τα Χριστούγεννα είναι δύσκολη αλλά όχι ανέφικτη, ενώ η δημιουργία νέου φορέα παραμένει χαμηλής εφικτότητας βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα όμως μπορεί να βρει έρεισμα αν οι κοινωνικές ανάγκες ξεπεράσουν τα κόμματα. Το τρίπτυχο επιτυχίας, όπως πάντα, είναι: πρόγραμμα, πειθαρχία, πρόσωπα. Όχι συνθήματα, όχι hashtags.
Και κάπου εδώ, ερχόμαστε στον ερώτημα του εκατομμυρίου:
Πώς θα “ξεβαλτώσουμε”, σύντροφοι;
Με τρία απλά – και καθόλου ευχάριστα – βήματα.
Πρώτον, κόβουμε το δράμα και κρατάμε τη δουλειά. Δέκα μετρήσιμες δεσμεύσεις (μισθοί, στέγη, Υγεία, σχολεία, φοροδικαιοσύνη, περιφέρειες, μικρομεσαίοι, θεσμοί, πράσινη ενέργεια, ΜΜΕ) και κοστολόγηση. Όχι γενικόλογα οράματα.
Δεύτερον, βάζουμε διαιτητή. Μια μικρή επιτροπή «σοφών» εκτός ψηφοδελτίων που λύνει οργανωτικά, βάζει κανόνες και ορίζει κοινή κατεύθυνση. Οι υπογραφές δεν μπαίνουν με like, αλλά με θάρρος.
Και τρίτον, σταματάμε να μετράμε καρέ από το παρελθόν. Ο ρόλος του Τσίπρα, ή όποιου άλλου, θα φανεί από το αν υπάρξει κοινωνική ώση. Μέχρι τότε, κανείς δεν «επιστρέφει» ούτε «αποσύρεται» με δηλώσεις. Η κοινωνία γράφει το casting.
Αλλιώς, θα συνεχίσουμε να κυκλώνουμε το ίδιο βαλτοτόπι, αλλάζοντας μόνο τους τίτλους στις εκδηλώσεις. Και – ας το πούμε με ειλικρίνεια – κανείς δεν κερδίζει εκλογές με τίτλους. Τις κερδίζει με δουλειά, ρίσκο και μια γενναία κατάπωση εγωισμών. Εκεί είναι το αληθινό «ξεβάλτωμα». Όχι στα τσιτάτα, αλλά στις υπογραφές.
