Μια ιδιόμορφη συνθήκη που ενυπάρχει στους κόλπους της Ευρωπακής Ένωσης χρόνια τώρα αλλά πλέον φαίνεται ότι γιγαντώνεται απειλεί τις Βρυξέλλες καταφέρνοντας σοβαρή πολιτική ήττα στο Ευρωκράτος αφού θα τινάξει στον αέρα το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου.
Οι νέοι κανόνες μετανάστευσης της Ευρώπης ξέσπασαν σε πρώιμο στάδιο αναταραχής την Τρίτη, με τις χώρες να διχάζονται ως προς το ποιος θα πρέπει να επωμιστεί πόση ευθύνη, αναφέρει σε σχετικό ρεπορτάζ του το politico από το οποίο προκύπτει ότι οι Βρυξέλλες στην πραγματικότητα είναι μακριά μια πολιτική συμφωνία, αλλά ακόμη και εάν την επιτύχουν θα είναι δυσανάλογη ως προς τα κράτη -μέλη .
Οι υπουργοί Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων συναντήθηκαν στο Λουξεμβούργο για να συζητήσουν τις τεχνικές λεπτομέρειες μιας νέας πρότασης σχετικά με τους λεγόμενους κόμβους επιστροφής και τις διασυνοριακές εξουσίες απέλασης.
Τα ευρωπαϊκά πηγαδάκια για το άσυλο
Αλλά στο περιθώριο, κυριάρχησαν οι πολιτικές επιπτώσεις του ποιος έχει την ικανότητα να δεχτεί περισσότερους αιτούντες άσυλο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επρόκειτο να ανακοινώσει την Τετάρτη ποιες χώρες αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τη μετανάστευση και ποια βοήθεια θα πρέπει να λάβουν, αν και αυτό έχει πλέον καθυστερήσει .
Όπως ορίζεται στη νέα νομοθεσία της ΕΕ που διέπει το άσυλο και τη μετανάστευση — η οποία συμφωνήθηκε το 2023, με προθεσμία εφαρμογής τον Ιούνιο του επόμενου έτους — η Επιτροπή θα αναφέρει ποιες χώρες βρίσκονται υπό «μεταναστευτική πίεση». Οι άλλες κυβερνήσεις μπορούν στη συνέχεια να επιλέξουν είτε να δεχτούν μετανάστες από αυτές τις χώρες είτε να τους υποστηρίξουν με χρηματοδότηση και προσωπικό.
Οι χώρες που… ήδη γύρισαν πλάτη
Αλλά οι χώρες φαίνονται πολύ πιο πρόθυμες να αποχωριστούν τα μετρητά παρά να ανοίξουν τις πόρτες τους.
- Η υπουργός Μετανάστευσης του Βελγίου, Ανλίν Βαν Μπόσουϊτ, δήλωσε στο περιθώριο της συνάντησης ότι η χώρα θα προσφέρει οικονομικές συνεισφορές, καθώς το σύστημά της για την υποδοχή αιτούντων άσυλο είναι «πλήρες».
- Η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας, Μάρι Ραντάνεν, του ακροδεξιού Κόμματος των Φινλανδών, δήλωσε ότι η χώρα της «προφανώς» δεν θα δεχτεί μετανάστες από άλλες χώρες μέλη της ΕΕ.
- Η κυβερνητική πολιτική στην Ολλανδία είναι να πληρώνει παρά να δέχεται ανθρώπους.
- Ο υπουργός Μετανάστευσης της Σουηδίας, Γιόχαν Φόρσελ, άφησε να εννοηθεί έντονα ότι η χώρα του δεν είναι πρόθυμη να δεχτεί άλλους μετανάστες, με τον Φόρσελ να παραπονιέται ότι έχει ήδη δεχτεί «τόσους πολλούς» αιτούντες άσυλο την τελευταία δεκαετία.
Σχόλια σαν κι αυτά προμηνύουν ένα προφανές πρόβλημα: Ότι κάθε χώρα θα είναι πρόθυμη να δαπανήσει μετρητά, αλλά όχι να δεχτεί μετανάστες. Σε αυτό το σενάριο, θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή ένα πολύπλοκο σύστημα «αντισταθμίσεων» — και αντ’ αυτού θα χειρίζονταν ορισμένες αιτήσεις ασύλου για τις χώρες που χρειάζονται βοήθεια, αντί να δέχονται άτομα που έχουν μετεγκατασταθεί.
Τι «κληρώνει» για την Ελλάδα
Το ιστορικό της Ιταλίας και της Ελλάδας —που πιθανότατα θα οριστούν ως δικαιούχοι αυτής της υποστήριξης— δεν έχει βοηθήσει τα πράγματα. Πέρυσι, οι δύο χώρες χειρίστηκαν μόνο ένα μικρό ποσοστό των υποθέσεων μετανάστευσης που έπρεπε να χειριστούν, όπως ορίζεται από τους λεγόμενους κανόνες του Δουβλίνου, οι οποίοι ορίζουν ποια χώρα θα πρέπει να χειρίζεται τις αιτήσεις ασύλου (συνήθως η χώρα εισόδου του αιτούντος στην ΕΕ).
Οι κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν επίσης να συμφωνήσουν σε ένα σύστημα υποχρεωτικής αναγνώρισης των αποφάσεων ασύλου που λαμβάνονται σε άλλες χώρες της ΕΕ, δήλωσε στο Λουξεμβούργο ο Δανός υπουργός Μετανάστευσης Rasmus Stoklund, ο οποίος ηγείται επί του παρόντος των συζητήσεων. Η Δανία πρότεινε μια αλλαγή στο αρχικό σχέδιο της Επιτροπής, αλλά οι εθνικές κυβερνήσεις παραμένουν «υπερβολικά διχασμένες», είπε.
Ο Μάγκνους Μπρούνερ, επίτροπος της ΕΕ για τη μετανάστευση, δήλωσε ότι υπάρχει «μεγάλη συνεργασία» και επιθυμία μεταξύ των χωρών για μεταρρύθμιση του συστήματος. Πρόσθεσε ότι «ο χρόνος είναι πολύτιμος» – ένα σχόλιο που δεν προκαλεί έκπληξη λαμβάνοντας υπόψη την περσινή έκκληση των ηγετών της ΕΕ για «αποφασιστική δράση» σχετικά με τις απελάσεις και την επικείμενη προθεσμία του Ιουνίου.
Κοντά στο τέλος το κοινό Ευρωπαΐκό άσυλο;
Μια ενδεχόμενη αποτυχία θα μπορούσε επίσης να συνοδευτεί από σοβαρό πολιτικό κόστος για το κέντρο της ΕΕ.
Μια κατάσταση όπου τα κράτη μέλη αρνούνται να εφαρμόσουν τους κανόνες που συμφώνησαν στο εμβληματικό σύμφωνο μετανάστευσης της ΕΕ θα «υπονόμευε θεμελιωδώς την αξιοπιστία του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου», δήλωσε ο Alberto-Horst Neidhardt, ανώτερος αναλυτής πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής.
Οι επιπτώσεις
«Εάν συμβεί αυτό, ως άμεσο αποτέλεσμα, θα έχουμε:
- επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα σε ολόκληρη τη ζώνη Σένγκεν,
- θα έχουμε συστηματικές επαναπροωθήσεις στα εξωτερικά σύνορα…
- οι συστημικές επιπτώσεις αυτού σίγουρα θα απειλήσουν την Ένωση και… σίγουρα θα υπάρξει μια πολιτική σπείρα επειδή η ακροδεξιά θα διεκδικήσει δικαίωση», δήλωσε ο Νάινχαρντ.
Αυτό είναι το χειρότερο σενάριο, αλλά πρόκειται για ένα «πολύ διαφορετικό πολιτικό πλαίσιο» από το 2015, όταν η ΕΕ αντιμετώπισε την τελευταία μεταναστευτική κρίση, είπε. «Οι εθνικές κυβερνήσεις είναι πολύ πιο ιδιοτελείς».
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Κρατούμενοι κάνουν απεργία πείνας για να μην εκτελεστούν
Ομοβροντία πυρών ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ για ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι δομικές αλλαγές έγιναν «μερεμέτια»
