Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία ταξιδεύει πιο γρήγορα από τη σκέψη. Ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο δύσκολο να ξεχωρίσουμε το αληθινό από το κατασκευασμένο. Η δημοκρατία γεννήθηκε μέσα από τη δυνατότητα του ανθρώπου να μαθαίνει, να αμφισβητεί, να συγκρίνει, να τοποθετείται. Όταν όμως η αλήθεια γίνεται ιδιωτική υπόθεση, τότε χάνεται το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται η ελευθερία.
Στις 28 Οκτωβρίου, ο Έλον Μασκ, ο πλουσιότερος άνθρωπος του πλανήτη, παρουσίασε το Grokipedia, μια νέα διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια που δημιουργείται από το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης Grok AI της εταιρείας του, xAI. Το Grokipedia θυμίζει στη μορφή τη γνωστή Wikipedia, όμως διαφέρει ριζικά στην ουσία: τα λήμματα δεν γράφονται από ανθρώπους, αλλά από αλγορίθμους, και κανείς δεν γνωρίζει ποιος τελικά ελέγχει το περιεχόμενο ή τα κριτήρια της «αλήθειας».
Η νέα αυτή πλατφόρμα έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς σε αρκετά λήμματα παρουσιάζει την πραγματικότητα με τρόπο που εξυπηρετεί συγκεκριμένες ιδεολογικές γραμμές. Ενδεικτικά, στο λήμμα για τον Τζορτζ Φλόιντ, τον Αφροαμερικανό που δολοφονήθηκε από αστυνομικό το 2020, το Grokipedia τον περιγράφει ως «άνδρα με μακρύ ποινικό μητρώο», υποβαθμίζοντας τη βία και τις κοινωνικές διαστάσεις του γεγονότος. Την ίδια στιγμή, το λήμμα για τον ίδιο τον Μασκ τον παρουσιάζει ως «πρωτοπόρο της ελευθερίας του λόγου», αποσιωπώντας τις κατηγορίες για παραπληροφόρηση και ρατσιστικά σχόλια.
Όλα αυτά γεννούν ερωτήματα. Τελικά, ποιος ορίζει τι είναι αληθινό; Ποιος αποφασίζει ποια φωνή θα ακουστεί και ποια θα σβηστεί από το διαδίκτυο; Όταν η γνώση γίνεται προϊόν ιδιωτικής εταιρείας, τότε η δημοκρατία μετατρέπεται σε λειτουργικό σύστημα, και η ελευθερία της ενημέρωσης σε ψηφιακό προνόμιο της ολιγαρχίας.
Το Grokipedia είναι καθρέφτης μιας εποχής όπου η πληροφόρηση παύει να ανήκει σε όλους. Μια εποχή όπου η αλήθεια γράφεται, διαγράφεται και ξαναγράφεται από όσους έχουν την ισχύ να την ορίσουν. Και αυτό, σε έναν κόσμο που παλεύει ακόμη να ξεχωρίσει το γεγονός από τη γνώμη, είναι θα μπορούσαμε να πούμε ίσως η πιο επικίνδυνη και σιωπηλή μορφή εξουσίας.
Διαβάστε επίσης:
Καμπανάκι ΟΗΕ: Ο πλανήτης «καίγεται» – Απαιτούνται γρήγορες δράσεις
Κυβέρνηση του φαίνεσθαι, όχι της κοινωνίας
Η τεράστια νίκη του Μαμντάνι, σήμα κινδύνου για τους Ρεπουμπλικάνους
