Χτίζονται νέα κτίρια, κόβονται κορδέλες, εγκαινιάζονται μονάδες αιχμής. Αλλά χωρίς γιατρούς, χωρίς εφημερίες και χωρίς πρόσβαση για τους πιο απομακρυσμένους, η Υγεία της Βόρειας Ελλάδας κινδυνεύει να γίνει μια λαμπρή βιτρίνα με άδειο εσωτερικό.
Στη Βόρεια Ελλάδα αυτή την περίοδο εκτυλίσσεται ένας οικοδομικός οργασμός στον τομέα της Υγείας.
Ανακαινίσεις σε 16 Κέντρα Υγείας, παρεμβάσεις σε 14 νοσοκομεία, νέο υπερσύγχρονο κτίριο για κυτταρικές & γονιδιακές θεραπείες στο Παπανικολάου, και η πολυαναμενόμενη εξαγγελία για το νέο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης μέσω ΣΔΙΤ.
Στα νησιά του Βόρειου Αιγαίου, η Περιφέρεια ανακοινώνει χρηματοδότηση άνω των 20 εκατ. ευρώ για υποδομές, ψηφιακό εξοπλισμό, αναβαθμίσεις.
Οι φωτογραφίες είναι εντυπωσιακές: μπλε κάγκελα καινούργια, τοίχοι βαμμένοι, θάλαμοι που επιτέλους θυμίζουν Ευρώπη.
Μόνο που, όπως μου ψιθύρισε γιατρός σε μεγάλο νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης:
«Καινούργιο κτίριο με άδειες εφημερίες είναι σαν καινούργιο αυτοκίνητο χωρίς βενζίνη.»
Και το πρόβλημα είναι πρωτίστως πολιτικό κι όχι ποιητικό.
Το χάσμα Θεσσαλονίκης – Περιφέρειας
Η Θεσσαλονίκη, με όλα τα προβλήματά της, έχει κάτι που η Βόρεια Περιφέρεια δεν θα αποκτήσει σύντομα: κρίσιμη μάζα.
Πανεπιστημιακά νοσοκομεία, ειδικότητες, γιατρούς σε εκπαίδευση, μονάδες που μπορούν να στηρίξουν ογκολογία, καρδιοχειρουργική, μεταμοσχεύσεις.
Τώρα πάμε λίγο πιο μακριά:
– Στην Αλεξανδρούπολη:
Το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο καλείται να σηκώσει συνδυαστικά Έβρο, Ροδόπη, νησιά και τον όλο και πιο γερασμένο πληθυσμό. Οι εφημερίες «μπαλώνονται», ειδικότητες λείπουν με οδυνηρό τρόπο, και οι γιατροί φεύγουν, όχι Γερμανία ή κάπου αλλού στο εξωτερικό, αλλά για… Θεσσαλονίκη.
– Στη Λήμνο και τη Χίο:
Η αεροδιακομιδή μετράει πλέον ως ρουτίνα και όχι ως εξαίρεση. Τα νησιά έχουν νέους αξονικούς, αλλά όχι επαρκείς ειδικούς ακτινολόγους.
Οι κάτοικοι γελούν πικρά: «Έχουμε μηχάνημα που δεν έχει ποιος να το δουλέψει.»
– Στα Γρεβενά, στη Δράμα, στη Φλώρινα:
Ολόκληροι νομοί λειτουργούν επικίνδυνα χωρίς μόνιμους παιδιάτρους, νεφρολόγους, παθολόγους. Τμήματα κλείνουν προσωρινά, ανοίγουν «με προσωπικό ασφαλείας», και κλείνουν ξανά. Και δεν πρόκειται για αδικία της … Γεωργαφίας αλλά της πολιτικής.
Τα ΣΔΙΤ: λύση ή ωραία κορδέλα;
Το νέο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης μέσω ΣΔΙΤ παρουσιάστηκε σχεδόν με θριαμβολογία. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι χρειαζόταν, η πόλη έχει γίνει ογκολογικός κόμβος για όλη τη Βόρεια Ελλάδα.
Αλλά υπάρχει ένα επικίνδυνο τυφλό σημείο.
Τα ΣΔΙΤ δίνουν: καλύτερα κτίρια, ταχύτερη υλοποίηση, εξοπλισμό τελευταίας γενιάς.
Δεν δίνουν: γιατρούς, νοσηλευτές, επαρκείς μισθούς, κίνητρα παραμονής, ανθρώπους.
Το κράτος επενδύει στο κέλυφος και αφήνει το περιεχόμενο στον αέρα.Και τα νοσοκομεία δεν είναι μουσείο τέχνης, κτίρια χωρίς προσωπικό είναι άχρηστα.
Τι λύνουμε; Το πρόβλημα ή την εικόνα του προβλήματος;
Η Βόρεια Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλα κτίρια
Αντοχή ανθρώπινου δυναμικού. Αντοχή συστήματος. Αντοχή πρόσβασης.
Αλλά τι έχουμε τώρα;
- Τμήματα επειγόντων που πνίγονται.
- Παιδιατρικές εφημερίες που στηρίζονται σε γιατρούς που κάνουν 12 εφημερίες τον μήνα.
- Μικρά νησιά που εξαρτώνται από έναν αγροτικό γιατρό και έναν οδηγό ασθενοφόρου.
- Περιφερειακές κλινικές που λειτουργούν «μαθηματικά ανεπαρκείς».
- Τεράστιες αναμονές στα χειρουργεία.
Και, παράλληλα, υψηλότατη ζήτηση υπηρεσιών:
Η Βόρεια Ελλάδα γερνάει γρηγορότερα από τον Αττικό πληθυσμό.
Οι χρόνιες παθήσεις αυξάνονται, η φτώχεια οξύνει τους δείκτες υγείας, η απόσταση από μεγάλα νοσοκομεία είναι κυριολεκτικά παράγοντας ζωής ή θανάτου.
Τα νέα έργα δεν απαντούν στο κρίσιμο: Ποιος θα δουλέψει; Ποιος θα εφημερεύει; Ποιος θα καλύπτει τους νομούς όταν όλοι αποχωρούν;
Κανείς δεν θέλει να το πει ευθέως, αλλά όλοι το γνωρίζουν: Η Βόρεια Ελλάδα είναι το πιο άνισο, πιο εύθραυστο και πιο εκτεθειμένο κομμάτι του ΕΣΥ.
Και δεν φταίει η απόσταση. Φταίει ότι οι πολιτικές υγείας γράφονται στην Αθήνα, δοκιμάζονται στη Θεσσαλονίκη και καταρρέουν στα νησιά και τον Έβρο.
Όσα ΣΔΙΤ κι αν κάνουμε, όσα ribbon-cutting κι αν δούμε, όσα drones κι αν φέρουν τα φάρμακα στα νησιά, αν δεν αυξήσουμε μισθούς γιατρών, αν δεν δώσουμε πραγματικά κίνητρα σε νέους επιστήμονες να μείνουν, αν δεν οργανώσουμε το σύστημα με σοβαρότητα, θα έχουμε δημιουργήσει μια υγεία με τσιμέντο ευρωπαϊκό και λειτουργία… ελληνική.
Η Υγεία στη Βόρεια Ελλάδα δεν χρειάζεται «μεγάλες εξαγγελίες». Χρειάζεται να σταματήσουμε να πανηγυρίζουμε για τα ντουβάρια και να δούμε επιτέλους τους ανθρώπους.Γιατί η υγεία δεν είναι θέμα υποδομής.
Είναι θέμα πρόσβασης.
Και η πρόσβαση, ειδικά στη βόρεια και νησιωτική Ελλάδα, παραμένει άνιση, αβέβαιη και συχνά επικίνδυνη.
Αν δεν φτιάξουμε αυτό, όλα τα υπόλοιπα θα είναι μια ωραία μακέτα.
Και η μακέτα δεν θεραπεύει.
Μόνο ωραιοποιεί, μέχρι να την ρίξει ο άνεμος της πραγματικότητας.
Διαβάστε επίσης
Ηλεκτρονική απάτη με λεία 125.000 ευρώ είχαν στήσει 9 άτομα στη Βόρεια Ελλάδα
