Η πρόσφατη διπλωματική κινητικότητα γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν συνιστά μια προσπάθεια ουσιαστικής «ειρήνευσης», αλλά μάλλον μια μετάθεση του πολέμου σε άλλο επίπεδο και μία άσκησης της πρωταρχικής βούλησης ισχύος από τους κύριους διεθνείς δρώντες.
Η σύγκλιση των πρωτοβουλιών
Η παράλληλη ροή των γεγονότων είναι αποκαλυπτική της πραγματικής φύσης των διακρατικών σχέσεων. Αφενός, έχουμε την ουκρανική αντιπροσωπεία στη Φλόριντα, η οποία συναντά Αμερικανούς αξιωματούχους (Ρούμπιο, Γουίτκοφ) και τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Αφετέρου, ο απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, ετοιμάζεται να μεταβεί στη Μόσχα την επόμενη εβδομάδα, για συνομιλίες με το Κρεμλίνο.
Αυτή η σύγκλιση των πρωτοβουλιών δεν σηματοδοτεί τη γεφύρωση των διαφορών, αλλά τη συγκρότηση ενός άξονα πίεσης. Το «ειρηνευτικό» σχέδιο που προωθείται από την κυβέρνηση Τραμπ, και για το οποίο εκφράζονται φόβοι ότι «γέρνει πολύ προς τις επιθυμίες της Μόσχας», αποδεικνύει ότι, στο επίπεδο της μεγάλης πολιτικής, η «ειρήνη» είναι απλώς η συνθηκολόγηση των αδύναμων υπό τους όρους των ισχυρών. Η συνάντηση με τον Γουίτκοφ, ο οποίος ταυτόχρονα διαπραγματεύεται με τη Μόσχα, καθιστά την ουκρανική αντιπροσωπεία πρόσθετο παράγοντα σε μια διαδικασία που έχει ήδη οριοθετηθεί από τους κυρίαρχους του παιχνιδιού. Η όλη διαδικασία συνιστά μια απονομιμοποίηση της ουκρανικής αυτονομίας στη λήψη αποφάσεων, με την Ουκρανία να λειτουργεί ως «δότης» των αναγκαίων εγκρίσεων στο πλαίσιο της Αμερικανικής ηγεμονικής βούλησης.
Η διαφθορά ως γεωπολιτική αδυναμία
Η κατάσταση επιδεινώνεται από την εσωτερική διάβρωση του ουκρανικού κρατικού μηχανισμού. Η παραίτηση του κορυφαίου συμβούλου του Ζελένσκι, Αντρίι Γέρμακ, μετά από έρευνες που τον εμπλέκουν σε σκάνδαλο διαφθοράς, δεν είναι ένα απλό εσωτερικό ζήτημα. Στην πραγματική πολιτική, η διαφθορά λειτουργεί ως αχίλλειος πτέρνα του κράτους, καθιστώντας το αναλώσιμο και ευάλωτο σε εξωτερικές πιέσεις.
Αυτή η αδυναμία εκμεταλλεύεται πλήρως από τους διεθνείς δρώντες: Η Μόσχα τη χρησιμοποιεί ως προπαγανδιστικό επιχείρημα για την ανικανότητα του Κιέβου. Η Ουάσιγκτον τη μετατρέπει σε μοχλό πίεσης για την αποδοχή του «ειρηνευτικού» πλαισίου. Η Ουκρανία, παγιδευμένη μεταξύ της ρωσικής στρατιωτικής ισχύος και της αμερικανικής πολιτικής βούλησης, δεν διαθέτει πλέον την επαρκή αυτονομία για να καθορίσει τους όρους της δικής της ύπαρξης. Η απουσία της «πρωταρχικής πολιτικής» (της ικανότητας να επιβάλλεις τη βούλησή σου) οδηγεί στην υποταγή στους όρους των Μεγάλων Δυνάμεων.
Η πλάνη της διαφάνειας
Η δήλωση του συμβούλου του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, ότι η διαρροή της τηλεφωνικής συνομιλίας του με τον Γουίτκοφ ήταν «απόπειρα να μπουν εμπόδια» στις συνομιλίες, είναι ένας κλασικός επικοινωνιακός ελιγμός. Η πολιτική, στην ουσία της, είναι αποκλεισμός του αντιπάλου. Η «ειρηνευτική» διαδικασία εκτυλίσσεται στο παρασκήνιο μεταξύ των πραγματικών κέντρων ισχύος (Ουάσιγκτον – Μόσχα), ενώ η προβολή διαφάνειας είναι απλώς η νομιμοποίηση των ήδη αποφασισμένων.
Η ουσία του πολέμου, ως πολιτικό φαινόμενο, δεν αίρεται με διπλωματικές χειραψίες, αλλά απλώς μετασχηματίζεται σε μια νέα κατάσταση πραγμάτων, η οποία θα καθοριστεί όχι από το «δίκαιο», αλλά από την απρόσωπη και αμείλικτη λογική της ισχύος. Η όλη εξέλιξη αποδεικνύει για μια ακόμη φορά ότι η μεγάλη πολιτική αγνοεί τις ηθικές και νομικές διακηρύξεις, λειτουργώντας αποκλειστικά υπό το πρίσμα της ωμής εξυπηρέτησης των εθνικών συμφερόντων των κρατών που διαθέτουν την απαιτούμενη ισχύς και πυγμή.
Διαβάστε επίσης:
Άνοιγμα της Χάλκης: Στρατηγική συνάντηση Βαρθολομαίου – Μπάρακ
Στα ύψη η ένταση Κίνας – Ιαπωνίας: Σταμάτησαν Γιαπωνέζα τραγουδίστρια επί σκηνής (βίντεο)
