Η ελευθερία του Τύπου συνεχίζει να δοκιμάζεται σε παγκόσμιο επίπεδο, όμως η πρόσφατη έκθεση των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF) επιφυλάσσει ιδιαίτερα δυσμενή ευρήματα για την Ελλάδα, η οποία παραμένει σταθερά στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά. Παρά τη συνολική πρωτιά της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη της ελευθερίας του Τύπου, η χώρα μας φαίνεται να απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από τα ευρωπαϊκά στάνταρ.
View this post on Instagram
Η Ευρώπη στην κορυφή, η Ελλάδα στην ουρά
Στο διεθνές περιβάλλον, η Ευρώπη διατηρεί το προβάδισμά της ως η περιοχή με τις πιο ευνοϊκές συνθήκες για δημοσιογραφική εργασία. Οι επτά χώρες όπου η κατάσταση χαρακτηρίζεται «καλή» –με την ένδειξη «πράσινο»– παραμένουν κυρίως βόρειες και σκανδιναβικές: Νορβηγία, Εσθονία, Ολλανδία, Σουηδία, Φινλανδία, Δανία και Ιρλανδία.
Όπως δείχνουν τα στοιχεία, η Σκανδιναβία και ο ευρύτερος ευρωπαϊκός Βορράς εξακολουθούν να αποτελούν τις πλέον ασφαλείς και σταθερές περιοχές για την άσκηση της δημοσιογραφίας. Η εικόνα αλλάζει δραματικά όσο κατευθυνόμαστε νοτιότερα.
Νέα υποχώρηση για την Ελλάδα – 89η παγκοσμίως
Η Ελλάδα, αντίθετα, σημείωσε νέα πτώση στην ετήσια κατάταξη. Από την 88η θέση το 2024, κατρακύλησε στην 89η το 2025, παραμένοντας κάτω όχι μόνο από όλες τις γειτονικές της χώρες –Βουλγαρία, Ρουμανία, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο, Αλβανία– αλλά και από χώρες εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου όπως η Ναμίμπια, το Μπελίζ, η Ουκρανία που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, η Παπούα Νέα Γουινέα και το Μαλάουι.
Σύμφωνα με τους Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, η κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου στην Ελλάδα κατατάσσεται στην κατηγορία «δύσκολη», μόλις ένα επίπεδο πριν από την ένδειξη «πολύ σοβαρή». Η αξιολόγηση αυτή συνοδεύεται από τη διαπίστωση ότι η χώρα βρίσκεται στον «πάτο» της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά.
Οι αιτίες της κρίσης: μονοφωνία, έλεγχος και πιέσεις
Οι RSF καταγράφουν μια σειρά από ανησυχητικές παθογένειες που σκιαγραφούν το τοπίο της ελληνικής ενημέρωσης: μονοκαλλιέργεια και υπερσυγκέντρωση στα ΜΜΕ, ασφυκτικός έλεγχος και παρεμβάσεις στο δημοσιογραφικό έργο, προληπτική λογοκρισία, καταχρηστικές αγωγές SLAPPs, παρακολουθήσεις δημοσιογράφων, οικονομικές πιέσεις, χαμηλές αμοιβές και αποκλεισμοί από την πρόσβαση στην πληροφορία – πολλές φορές με κριτήρια που αγγίζουν τα όρια φρονηματικού ελέγχου.
Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα που, σύμφωνα με την οργάνωση, παραπέμπει περισσότερο σε προβληματικές δημοκρατίες και ανελεύθερα καθεστώτα παρά σε μια χώρα-μέλος της ΕΕ. Οι ευθύνες της εκάστοτε κυβέρνησης, επισημαίνεται, είναι «σαφείς και ξεκάθαρες».
Η παγκόσμια υποχώρηση της δημοκρατίας χτυπά και την ενημέρωση
Η έκθεση επισημαίνει παράλληλα ένα ανησυχητικό διεθνές φαινόμενο: η διάβρωση της δημοκρατίας, η άνοδος της βίας και η αμφισβήτηση δικαιωμάτων σε πολλές περιοχές του κόσμου έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ελευθερία του Τύπου. Για πρώτη φορά από το 2002, ο μέσος δείκτης της παγκόσμιας κατάστασης στην ελευθερία της ενημέρωσης έπεσε κάτω από το 55/100, ενώ περισσότερες από τις μισές χώρες του πλανήτη βιώνουν «δύσκολες» ή «πολύ σοβαρές» συνθήκες για τη δημοσιογραφία.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική πραγματικότητα καθίσταται ακόμη πιο ανησυχητική, καθώς αποκαλύπτει όχι μόνο τη στασιμότητα, αλλά και τη συνεχιζόμενη υποχώρηση των συνθηκών που είναι αναγκαίες για την εύρυθμη λειτουργία της δημοκρατίας και την ανεμπόδιστη άσκηση της δημοσιογραφίας.
Διαβάστε επίσης:
Με 764 νέες κατοικίες συνεχίζει το εποικισμό της Δυτικής Όχθης το Ισραήλ
Φλωρίδης: «Μόνο οι γκάνγκστερς νιώθουν απειλή» – Διαψεύδει τα περί εγκληματικής οργάνωσης
