Με τη Μέση Ανατολή να είναι σε αναβρασμό, ιδιαίτερη αξία αποκτά ο ετήσιος Δείκτης Παγκόσμιας Ειρήνης (Global Peace Index – GPI), ο οποίος καταρτίζεται από το ανεξάρτητο Ινστιτούτο Οικονομικών και Ειρήνης (Institute for Economics and Peace). Πρόκειται για έναν δείκτη που δεν περιορίζεται σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς ή γεωγραφική απομόνωση, αλλά αξιολογεί 163 χώρες με βάση την εσωτερική σταθερότητα, το επίπεδο εγκληματικότητας, τις σχέσεις με γειτονικά κράτη και την εμπλοκή σε εξωτερικές συγκρούσεις.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται για ακόμη μία χρονιά η Ισλανδία, η οποία έχει καταφέρει να διατηρήσει πλήρη ουδετερότητα, χαμηλό στρατιωτικό αποτύπωμα και υψηλό επίπεδο κοινωνικής συνοχής. Είναι χαρακτηριστικό ότι προηγείται κατά 33 θέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, παρότι η δεύτερη χώρα παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ και διατηρεί πυρηνικό οπλοστάσιο.
Η Ευρώπη κυριαρχεί στη λίστα των πιο ειρηνικών χωρών, επιβεβαιώνοντας τη θέση της ως το σταθερότερο γεωπολιτικό περιβάλλον στον πλανήτη, παρά τις προκλήσεις σε Ουκρανία και Ανατολική Μεσόγειο. Όπως αναφέρει και η εφημερίδα Birmingham Mail, οι περισσότερες χώρες της πρώτης εικοσάδας ανήκουν στον ευρωπαϊκό χώρο.
Οι 20 πιο ειρηνικές και ασφαλείς χώρες παγκοσμίως, σύμφωνα με την τελευταία κατάταξη του GPI, είναι:
-
Ισλανδία
-
Αυστρία
-
Ιρλανδία
-
Νέα Ζηλανδία
-
Σιγκαπούρη
-
Ελβετία
-
Πορτογαλία
-
Δανία
-
Σλοβενία
-
Μαλαισία
-
Καναδάς
-
Τσεχία
-
Φινλανδία
-
Ουγγαρία
-
Κροατία
-
Βέλγιο
-
Ιαπωνία
-
Ολλανδία
-
Αυστραλία
-
Γερμανία
Η θέση της Ελλάδας
Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στην πρώτη εικοσάδα, γεγονός που αποδίδεται – έμμεσα – σε διαχρονικές γεωπολιτικές εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, το υψηλό επίπεδο στρατιωτικοποίησης και τις μακροχρόνιες διαφωνίες με τη γειτονική Τουρκία. Αν και δεν διευκρινίζεται η ακριβής θέση της στην παρούσα ανάλυση, είναι σαφές ότι βρίσκεται εκτός του «πρώτου κύκλου ειρήνης», όπως τον ορίζει το GPI.
Ωστόσο, η ευρύτερη παρουσία ευρωπαϊκών χωρών στη λίστα (με χώρες όπως η Κροατία, η Ουγγαρία και η Τσεχία να καταλαμβάνουν θέσεις υψηλής ασφάλειας) δείχνει ότι η Ελλάδα έχει το περιθώριο να ενταχθεί, εφόσον διασφαλιστεί η αποκλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων και διατηρηθεί η πολιτική σταθερότητα στο εσωτερικό.
Οι σκιές της σύρραξης
Την ίδια ώρα, η διπλωματική θερμοκρασία ανεβαίνει. Οι αμερικανικές επιθέσεις σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν – συγκεκριμένα στις Fordow, Natanz και Isfahan – ανακοινώθηκαν μέσω ανάρτησης του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε λόγο για επιτυχία της επιχείρησης, χαρακτηρίζοντας την επέμβαση «κοσμοϊστορική» και καλώντας σε ειρήνη, λίγα λεπτά μετά την πυραυλική επίθεση.
Το Ιράν, δια του υπουργού Εξωτερικών Seyed Abbas Araghchi, χαρακτήρισε την επίθεση «εξωφρενική», «παράνομη» και παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ και της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση Πυρηνικών Όπλων. Ο ίδιος διαμήνυσε ότι η Τεχεράνη διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές.
Ενδεικτική του εύρους της έντασης είναι και η δήλωση του Βρετανού υπουργού Επιχειρήσεων Jonathan Reynolds, που ξεκαθάρισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετείχε στην επιχείρηση, αν και ήταν ενήμερο. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για διπλωματική αποκλιμάκωση και περιορισμό του κινδύνου πυρηνικής εξάπλωσης.
Ειρήνη: το πιο σπάνιο αγαθό
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία. Ο φόβος για μια νέα γενικευμένη σύρραξη είναι υπαρκτός. Οι επιθέσεις στο Ιράν, η κλιμάκωση στην Ουκρανία, η σύγκρουση στη Γάζα και η αστάθεια σε διάφορες περιοχές της Αφρικής και της Ασίας συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ειρήνη δεν είναι πλέον δεδομένη. Οι λίγες χώρες που παραμένουν σταθερές, ειρηνικές και απομονωμένες από γεωπολιτικές εντάσεις, αποκτούν ιδιαίτερο βάρος στο συλλογικό υποσυνείδητο των πολιτών του κόσμου. Και ο Δείκτης Παγκόσμιας Ειρήνης υπενθυμίζει ότι, σε έναν ασταθή πλανήτη, η ασφάλεια δεν είναι απλώς πολιτική επιλογή – είναι στρατηγικό κεφάλαιο.
