Πριν από τα Τέμπη το 2023 και την Αδαμούθ το 2026 οι εργαζόμενοι προειδοποιούσαν. Στην Ελλάδα, οι συνδικαλιστικές ενώσεις μηχανοδηγών και εργαζομένων στα τρένα είχαν εκδώσει έγγραφες προειδοποιήσεις και είχαν στείλει εξώδικα για τα προβλήματα ασφάλειας στις γραμμές υψηλής ταχύτητας, υπογραμμίζοντας υποστελέχωση, φθορές στις γραμμές και ελλείψεις στα ηλεκτρονικά συστήματα ασφαλείας. Παρόμοια, στην Ισπανία οι μηχανοδηγοί είχαν προειδοποιήσει μήνες πριν για λακκούβες, ανωμαλίες στις γραμμές και βλάβες στα τρένα.
Το παραβολικό μοτίβο
Και στις δύο περιπτώσεις, οι προειδοποιήσεις έφταναν στους αρμόδιους φορείς αλλά δεν υπήρξε ουσιαστική ανταπόκριση. Το αποτέλεσμα ήταν δυστυχήματα με δεκάδες νεκρούς και τραυματίες, που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Οι εργαζόμενοι στον σιδηρόδρομο είχαν επανειλημμένα επισημάνει τους κινδύνους, αλλά η έλλειψη άμεσης δράσης και η υποστελέχωση των υποδομών παρέμειναν κοινά στοιχεία και στις δύο χώρες.
Προειδοποιήσεις πριν τα δυστυχήματα
Στην Ισπανία, η διαχειρίστρια υποδομών ADIF είχε λάβει προειδοποιήσεις από μηχανοδηγούς ήδη από Αύγουστο 2025: «…είχε προειδοποιήσει την ADIF ήδη από τον περασμένο Αύγουστο για σοβαρή φθορά στις σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας, συμπεριλαμβανομένης της γραμμής όπου συγκρούστηκαν τα δύο τρένα… Στο έγγραφο γίνεται λόγος για λακκούβες, ανωμαλίες και φθορές στις γραμμές, καθώς και για ανισορροπίες στα εναέρια καλώδια ηλεκτροδότησης».
Οι μηχανοδηγοί σημείωναν ότι αυτά τα προβλήματα προκαλούσαν συχνές βλάβες και ακινητοποιήσεις τρένων, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο την ασφάλεια των επιβατών.
Στην Ελλάδα ο πρόεδρος των μηχανοδηγών, Κώστας Γενιδούνιας, δήλωνε ότι η τηλεδιοίκηση και τα τηλεσήματα «λειτουργούσαν περίπου ως το 2008-9. Μετά το δίκτυο σταματά να συντηρείται, αρχίζει να λεηλατείται». Μέσα σε 14 μήνες, οι εργαζόμενοι έστειλαν τρία εξώδικα για την άμεση αποκατάσταση της σιδηροδρομικής υποδομής και τη διασφάλιση της κυκλοφορίας.
Το πρώτο εξώδικο κατατίθεται στο Υπουργείο τον Σεπτέμβριο του 2021, το δεύτερο τον Μάρτιο του 2022 και το τρίτο τον Οκτώβριο του 2022. Οι εργαζόμενοι επισημαίνουν προβλήματα στην τηλεματική και τη μη συντήρηση, την πυκνή βλάστηση κοντά στις γραμμές που περιορίζει την ορατότητα, τη μη λειτουργία συστημάτων ασφαλείας και φωτισμού εντός σηράγγων στον Προαστιακό Αθήνας (Μέγαρα) και την αδυναμία επικοινωνίας όταν ένα τρένο βρίσκεται μέσα σε αυτές.
Η ADIF είχε προειδοποιήσει για τεχνικά προβλήματα μήνες πριν το δυστύχημα
Η ADIF Administrador de Infraestructuras Ferroviarias είχε δημοσιοποιήσει τουλάχιστον οκτώ τεχνικά περιστατικά στην υψηλής ταχύτητας γραμμή Madrid-Sevilla, στο σημείο του τραγικού δυστυχήματος στην Adamuz. Τα περισσότερα προβλήματα σχετίζονταν με τη σηματοδότηση, ενώ υπήρχαν ζητήματα σε καλώδια ηλεκτροδότησης και υποδομές. Οι προειδοποιήσεις έφτασαν στη Βουλή (Senado) μετά από ερώτηση του Λαϊκού Κόμματος (PP). Η κυβέρνηση είχε αναγνωρίσει δύο τεχνικά περιστατικά που επηρέασαν τα συστήματα σηματοδότησης.
Στην ερώτηση τονιζόταν η ύπαρξη «πιθανών σφαλμάτων ασφαλείας», όπως στο γεφύρι El Valle λόγω θερμοκρασιών και κραδασμών από την κυκλοφορία των τρένων. Το υπουργείο δήλωσε ότι τα συστήματα διαστολής του γεφυριού ήρθαν σε επαφή με τις ράγες και το περιστατικό διορθώθηκε από ειδική ομάδα συντήρησης.
Η κυβέρνηση εξήγησε ότι τέσσερις διαφορετικοί πάροχοι συντήρησης δραστηριοποιούνται στη γραμμή Adamuz-Villanueva de Córdoba: υποδομές και γραμμές, ηλεκτροδότηση, συστήματα ασφαλείας και διαχείριση βλάστησης.
Ο υπουργός Μεταφορών, Óscar Puente, χαρακτήρισε ως «παράξενες συνθήκες» το δυστύχημα, σημειώνοντας ότι το τρένο Iryo ήταν σχεδόν καινούριο και η γραμμή Madrid-Sevilla είχε ανακαινιστεί με επένδυση 700 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνοντας εννέα γεφύρια της Sierra Morena και αναβαθμίσεις συστημάτων σηματοδότησης και ασφαλείας μέχρι τον Μάιο 2024.
Τεχνικά περιστατικά τον τελευταίο χρόνο
Η ADIF δημοσιοποίησε τουλάχιστον οκτώ περιστατικά στην Adamuz μέσω κοινωνικών δικτύων:
-
14 Απριλίου 2025: Καθυστερήσεις λόγω προβλήματος σε καλώδια μεταξύ Adamuz και Alcolea.
-
22 Μαΐου 2025: Πρόβλημα στη σηματοδότηση μεταξύ Adamuz και Villanueva de Córdoba, καθυστερήσεις στα τρένα Madrid-Andalucía.
-
5 Ιουνίου 2025: Περιστατικά με ανισορροπία σε εξοπλισμό σηματοδότησης και επαφή καλωδίου με τις ράγες.
-
1 Σεπτεμβρίου, 26 Οκτωβρίου, 23 Δεκεμβρίου 2025: Επαναλαμβανόμενα τεχνικά ζητήματα στη σηματοδότηση και καθυστερήσεις στα τρένα υψηλής ταχύτητας.
Η γραμμή Madrid-Sevilla, σε λειτουργία από το 1992, είναι η παλαιότερη στο δίκτυο AVE, και τα δρομολόγια αυξήθηκαν σημαντικά από το 2019 με την είσοδο ανταγωνιστών.
Το συνδικάτο μηχανοδηγών SEMAF είχε προειδοποιήσει τον κρατικό διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών ADIF σε επιστολή του τον περασμένο Αύγουστο για σοβαρή φθορά στις σιδηροδρομικές γραμμές όπου συγκρούστηκαν τα δύο τρένα, σύμφωνα με αντίγραφο της επιστολής που είδε το Reuters, αναφέροντας ότι λακκούβες, χτυπήματα και ανισορροπίες στις εναέριες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας προκαλούσαν συχνές βλάβες και καταστρέφουν τα τρένα.
Αναλυτικά η επιστολή
«Σας γνωστοποιώ τη βαθιά μας ανησυχία για τη γενική κατάσταση των γραμμών και ιδίως των γραμμών 010, 030, 040 και 050 του δικτύου υψηλής ταχύτητας. Οι μηχανοδηγοί που εργάζονται καθημερινά σε αυτές τις γραμμές αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα, όπως λακκούβες, εξογκώματα, ανισορροπίες στις γραμμές ηλεκτροδότησης πάνω από τις αμαξοστοιχίες κ.α., τα οποία προκαλούν έλλειψη αξιοπιστίας στα ταξίδια τόσο για τους επιβάτες όσο και για τους μηχανοδηγούς.
Ως συνέπεια της κατάστασης αυτών των γραμμών, παρατηρείται μια βαθιά και επιταχυνόμενη φθορά προκαλώντας συχνές βλάβες, όπως για παράδειγμα αστάθεια στην τροχιά, ζημιές στη δομή των τρένων κ.λπ. Οι συνάδελφοί μας μηχανοδηγοί, τους οποίους εκπροσωπούμε, από τις διάφορες σιδηροδρομικές εταιρείες, αναφέρουν καθημερινά το πρόβλημα αυτό στους υπεύθυνους κυκλοφορίας της ADIF, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα.
#EXCLUSIVA | Un comunicado de los maquinistas en agosto alertó a Adif de los “baches” y “garrotes” de la línea de Adamuz pero Transportes lo ignoró.
Los trabajadores hablaban de “degradación profunda y acelerada del material” y pedían actuar de inmediato.
Es una negligencia… pic.twitter.com/cHklxiNIFY
— Vito Quiles (@vitoquiles) January 19, 2026
Η SEMAF, ως το πιο αντιπροσωπευτικό επαγγελματικό συνδικάτο εντός της ομάδας, στις διάφορες σιδηροδρομικές εταιρείες, ζητά τη μείωση της μέγιστης ταχύτητας σε αυτές, θέτοντας ως όριο τα 250 χλμ./ώρα. Το μέτρο αυτό θα πρέπει να παραταθεί χρονικά έως ότου το δίκτυο προσαρμοστεί ώστε να μπορεί να κυκλοφορεί με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ελπίζουμε ότι θα ληφθούν αμέσως τα κατάλληλα μέτρα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των εργαζομένων και των επιβατών».
Ο φθαρμένος αμφιδέτης
Το απόγευμα της Δευτέρας, οι ερευνητές στο πεδίο εντόπισαν κάτι που ίσως αποδειχθεί σημαντικό για τη διελεύκανση της τραγωδίας. Πρόκειται για έναν σπασμένο αρμό στις σιδηροτροχιές, σύμφωνα με μια πηγή που ενημερώθηκε για τα αρχικά ευρήματα.
Οι τεχνικοί που έσπευσαν στο σημείο και αναλύουν τις ράγες είδαν κάποια φθορά στον αρμό (τον λεγόμενο αμφιδέτη) που ενώνει δύο σιδηροδρομικές ράγες και αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα υπήρχε εδώ και κάποιο καιρό, είπε η πηγή. Διαπίστωσαν ότι ο ελαττωματικός αμφιδέτης δημιουργούσε ένα κενό ανάμεσα στα δύο τμήματα της σιδηροτροχιάς, το οποίο διευρύνθηκε καθώς τα τρένα συνέχιζαν να τη χρησιμοποιούν, αναφέρει σε αποκλειστικό ρεπορτάζ του το πρακτορείο Reuters.
Σειρά καθυστερήσεων
Η κυβέρνηση επικρίθηκε πέρυσι για μια σειρά καθυστερήσεων στο δίκτυο, που προκλήθηκαν από διακοπές ρεύματος και κλοπές από τις γραμμές. Το δίκτυο είναι ευάλωτο σε κλοπές καλωδίων καθώς διασχίζει μεγάλες εκτάσεις άδειας υπαίθρου.
Το σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας, με 3.622 χιλιόμετρα γραμμών, είναι το μεγαλύτερο στην Ευρώπη και το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο μετά την Κίνα, σύμφωνα με το ADIF.
Η Ισπανία άνοιξε το σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας στον ιδιωτικό ανταγωνισμό το 2020, σε μια προσπάθεια να προσφέρει εναλλακτικές λύσεις χαμηλού κόστους στα τρένα AVE της Renfe.
Το Iryo είναι μια κοινοπραξία μεταξύ του ιταλικού κρατικού σιδηροδρομικού φορέα Ferrovie dello Stato, της αεροπορικής εταιρείας Air Nostrum και του ισπανικού επενδυτικού ταμείου υποδομών Globalvia. Άρχισε να λειτουργεί τον Νοέμβριο του 2022, ξεκινώντας με τη διαδρομή Μαδρίτη-Βαρκελώνη και επεκτείνοντας σε άλλες μεγάλες πόλεις.
Το τρένο Iryo ETR1000 κατασκευάζεται από τη συνεργασία της Hitachi Rail-Bombardier στην Ευρώπη για τη μονάδα Trenitalia της Ferrovie. Τα τρένα Alvia της Renfe κατασκευάζονται από τις τοπικές εταιρείες CAF και Talgo.
Διαβάστε επίσης:
Η θέση του Μεντιλίμπαρ για τον Ελ Κααμπί εν όψει Λεβερκούζεν
Σοκ στον Κορυδαλλό: Άγρια δολοφονία βαρυποινίτη μέσα στις φυλακές
