Πάνω από 110 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλη την Ευρώπη εκτίθενται καθημερινά σε σοβαρή ηχορύπανση, η οποία έχει επιπτώσεις στην υγεία τους. Το άγχος που προκαλεί ο συνεχής θόρυβος, όπως και οι διαταραχές στον ύπνο, συνδέονται με 66.000 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο, ενώ ενοχοποιούνται για πλήθος καρδιολογικών προβλημάτων, διαβήτη αλλά και ψυχικών διαταραχών όπως η κατάθλιψη.
Η σχετική ανάλυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) στρέφεται κυρίως στον θόρυβο από αυτοκίνητα, τρένα και αεροπλάνα και καταγράφει ότι περίπου το 20% των πολιτών που ζουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) πλήττονται από αυτά τα επίπεδα θορύβου.
Επιπλέον, περίπου 17 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν «μακροχρόνια, υψηλής ενόχλησης» ηχορύπανση, ενώ σχεδόν 5 εκατομμύρια άτομα ταλαιπωρούνται από «σοβαρές» διαταραχές στον ύπνο τους.
Στην ίδια έκθεση τονίζεται ότι 15 εκατομμύρια παιδιά ζουν σε περιοχές όπου τα επίπεδα θορύβου είναι επιβλαβή. Μάλιστα, η ζημιά που προκαλείται στην υγεία λόγω θορύβου θεωρείται πιο εκτεταμένη ακόμη και από κινδύνους όπως το παθητικό κάπνισμα ή η έκθεση σε μόλυβδο και επιφέρει ετήσιο οικονομικό κόστος κοντά στα 100 δισεκατομμύρια ευρώ (86 δισ. λίρες), σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων.
Οι συνέπειες της ηχορύπανσης πιθανότατα υποτιμώνται
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές στον Guardian, είναι αρκετά πιθανό το πρόβλημα να είναι πιο σοβαρό απ’ όσο δείχνουν τα στοιχεία, καθώς αν ληφθεί υπόψη το πιο αυστηρό όριο επικίνδυνου θορύβου που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, τότε υπολογίζεται ότι 150 εκατομμύρια Ευρωπαίοι εκτίθενται σε βλαβερά επίπεδα ηχορύπανσης. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο στόχος της ΕΕ να μειωθεί κατά 30% έως το 2030 ο αριθμός των ανθρώπων που εκτίθενται συστηματικά σε θόρυβο από τις μεταφορές δύσκολα θα επιτευχθεί αν δεν ληφθούν νέες μέτρα.
«Η ηχορύπανση επηρεάζει την υγεία μας διατηρώντας το σώμα μας σε μια συνεχή κατάσταση μάχης ή φυγής, ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούμε», δήλωσε η Δρ. Eulalia Peris από τον ΕΟΑ.
«Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επιβλαβείς φυσιολογικές αντιδράσεις όπως φλεγμονή και οξειδωτικό στρες, και με την πάροδο του χρόνου, αυξάνει τον κίνδυνο διαφόρων προβλημάτων υγείας, όπως καρδιακές παθήσεις, διαβήτη, εγκεφαλικό επεισόδιο, παχυσαρκία, γνωστική εξασθένηση στα παιδιά και προβλήματα ψυχικής υγείας».
«Η ηχορύπανση δεν είναι μόνο μια ενόχληση», πρόσθεσε η Peris, η οποία έχει επηρεαστεί και η ίδια. «Θεέ μου, ναι. Έχω πλήρη επίγνωση των επιπτώσεων της ηχορύπανσης και είμαι πολύ ευαίσθητη σε αυτήν. Περιορίζει τη ζωή σου».
Η ανάλυση αυτή στηρίζεται σε δεδομένα που συγκέντρωσαν οι χώρες μέλη του ΕΟΧ για τον θόρυβο από τις μεταφορές, που παραμένει η βασική πηγή ηχορύπανσης στις πόλεις. Άλλες πηγές, όπως ο θόρυβος από μπαρ, γείτονες ή διασκέδαση, είναι επίσης βλαβερές αλλά πολύ πιο δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν, επειδή εμφανίζονται σποραδικά.
Ποια μέσα δημιουργούν τον περισσότερο θόρυβο
Η μελέτη καταγράφει ότι 92 εκατομμύρια Ευρωπαίοι υφίστανται επιπτώσεις από τον θόρυβο της οδικής κυκλοφορίας, 18 εκατομμύρια από τον θόρυβο των τρένων και 2,6 εκατομμύρια από τα αεροσκάφη. Επιστημονικά στοιχεία δείχνουν πως η ηχορύπανση συνδέεται με 66.000 πρόωρους θανάτους τον χρόνο, 50.000 περιστατικά καρδιολογικών νοσημάτων και 22.000 περιστατικά διαβήτη τύπου 2.
Η μείωση των επιπτώσεων από τον θόρυβο θα μπορούσε να επιτευχθεί, σύμφωνα με τους ειδικούς, αν εφαρμοστούν παρεμβάσεις όπως η μείωση των ορίων ταχύτητας στις πόλεις, η χρήση πιο αθόρυβων ελαστικών, καθώς και η ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών και των μέσων μετακίνησης όπως το περπάτημα και το ποδήλατο.
Αν και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα συμβάλλουν λιγότερο στον θόρυβο σε σύγκριση με τα συμβατικά, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι στις χαμηλές ταχύτητες η κύρια πηγή θορύβου παραμένει η τριβή των ελαστικών στον δρόμο και όχι ο κινητήρας. Επιπλέον, η ηχορύπανση προέρχεται συχνά από λίγα πολύ θορυβώδη οχήματα.
Η ηχορύπανση από τα τρένα μπορεί να περιοριστεί με καλύτερη συντήρηση των γραμμών και των συρμών, ενώ οι θόρυβοι των αεροπλάνων θα μειώνονταν αν άλλαζαν οι διαδικασίες προσγείωσης και απογείωσης και αν εισάγονταν νέα, πιο αθόρυβα μοντέλα αεροσκαφών.
Ιδιαίτερα ευαίσθητα τα παιδιά
«Η ηχορύπανση συχνά παραβλέπεται, θεωρούμενη απλώς μια ενόχληση της καθημερινής ζωής», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια του ΕΟΠ, Leena Ylä-Mononen. Ένας βασικός λόγος είναι ότι η ηχορύπανση έχει μόνιμη παρουσία, σε αντίθεση με τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, η οποία εμφανίζει αιχμές που τραβούν την προσοχή των πολιτών.
«Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του θορύβου στην υγεία και το περιβάλλον μας είναι εκτεταμένες και σημαντικές», είπε.
«Τα παιδιά είναι επίσης ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιπτώσεις του θορύβου και αυτό είναι ένα πρόβλημα που όλες οι χώρες πρέπει να αντιμετωπίσουν επειγόντως».
