Η Αρμενία, το πρώτο κράτος στον κόσμο που ασπάστηκε επίσημα τον Χριστιανισμό, βιώνει σήμερα μια από τις βαθύτερες κρίσεις στην ιστορία των σχέσεων κράτους και Εκκλησίας. Η διαμάχη μεταξύ του πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν και της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας, η οποία ξεκίνησε μετά την οδυνηρή ήττα στο Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020, έχει λάβει πλέον διαστάσεις προσωπικής «βεντέτας». Με συλλήψεις αρχιεπισκόπων, κατάργηση θρησκευτικών μαθημάτων και φίμωση των εκκλησιαστικών μέσων ενημέρωσης, η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει την επιρροή ενός θεσμού που παραδοσιακά αποτελεί τον πυλώνα της εθνικής ταυτότητας των Αρμενίων. Στο επίκεντρο αυτής της θύελλας βρίσκεται όχι μόνο η πνευματική ηγεσία της χώρας, αλλά και η οικονομική ισχύς που στηρίζει το εκκλησιαστικό έργο, συνθέτοντας ένα εκρηκτικό σκηνικό με ορίζοντα τις κρίσιμες κάλπες του 2026.
Το χρονικό της ρήξης και το κύμα των συλλήψεων
Η ένταση κορυφώθηκε το 2024 και το 2025, καθώς η κυβέρνηση Πασινιάν απάντησε στις διαδηλώσεις κληρικών κατά των εδαφικών παραχωρήσεων προς το Αζερμπαϊτζάν με μια σειρά κατασταλτικών μέτρων. Μετά την πλήρη απώλεια του Ναγκόρνο Καραμπάχ τον Σεπτέμβριο του 2023, η Εκκλησία στάθηκε στην πρώτη γραμμή της κριτικής, με αποτέλεσμα τη σύλληψη των Αρχιεπισκόπων Μπαγκράτ Γκαλστανιάν και Μιχαήλ Ατζαπαγιάν τον Ιούνιο του 2025 με την κατηγορία της υπονόμευσης του πολιτεύματος. Οι διώξεις επεκτάθηκαν το φθινόπωρο και τον χειμώνα του ίδιου έτους, οδηγώντας στη φυλάκιση του Επισκόπου Μκρτιτς Προσιάν και του Αρχιεπισκόπου Αρσάκ Χατσατριάν. Παράλληλα, η κυβέρνηση αφαίρεσε την άδεια εκπομπής του εκκλησιαστικού τηλεοπτικού σταθμού Shoghakat, αποκόπτοντας την Εκκλησία από τους πιστούς της.
Σαμβέλ Καραπετιάν: Ο Αρμένιος Ιβανισβίλι πίσω από τα κάγκελα
Μια από τις πιο ηχηρές πτυχές της σύγκρουσης είναι η φυλάκιση του ισχυρότερου Αρμένιου επιχειρηματία στον κόσμο, Σαμβέλ Καραπετιάν. Ο ιδιοκτήτης του ομίλου Τασίρ, με περιουσία που αγγίζει τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια, στοχοποιήθηκε από το καθεστώς Πασινιάν λόγω της σθεναρής υποστήριξης που παρείχε στην Εκκλησία. Η σύλληψή του συνοδεύτηκε από την κρατικοποίηση των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας που του ανήκαν, κίνηση που πολλοί ερμηνεύουν ως προσπάθεια οικονομικού στραγγαλισμού των αντιφρονούντων. Η κυβέρνηση φαίνεται να φοβάται ότι ο Καραπετιάν θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν Αρμένιο Ιβανισβίλι, συγκροτώντας ένα πατριωτικό κίνημα αντίστοιχο με το «Γεωργιανό Όνειρο», το οποίο θα επανέφερε τη χώρα σε μια πιο φιλορωσική τροχιά, μακριά από τη σημερινή δυτική κατεύθυνση που ακολουθεί ο Πασινιάν.
Γεωπολιτικά διακυβεύματα και η μάχη για την εθνική ταυτότητα
Η διαμάχη δεν περιορίζεται στα όρια της εσωτερικής πολιτικής, αλλά αντανακλά τη βαθιά γεωπολιτική στροφή της Αρμενίας. Ο Πρωθυπουργός Πασινιάν θεωρεί τον Καθολικό (ηγέτη της Εκκλησίας) Καρεκίν Β΄ ως απειλή για την εθνική ασφάλεια, κυρίως λόγω των στενών δεσμών του με τη Μόσχα. Η προσπάθεια της κυβέρνησης να αλλάξει τον τρόπο εκλογής του Καθολικού και να ελέγξει την εκκλησιαστική περιουσία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής αποκοπής από το φιλορωσικό παρελθόν της χώρας. Ωστόσο, οι επικριτές του πρωθυπουργού προειδοποιούν ότι αυτή η πολιτική οδηγεί σε δορυφοροποίηση της Αρμενίας από την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Με τις κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιουνίου 2026 να πλησιάζουν, η σύγκρουση αυτή αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο τη σχέση κράτους-θρησκείας, αλλά και την ίδια την επιβίωση των εθνικών δικαίων της Αρμενίας σε μια εξαιρετικά εύφλεκτη περιοχή.
Διαβάστε επίσης:
Ξέφυγε πάλι ο Τραμπ: Παρουσίασε το ζεύγος Ομπάμα σαν πιθήκους (βίντεο)
Ρωσία: Απόπειρα δολοφονίας κατά του αντιστράτηγου Βλαντίμιρ Αλεξέγιεφ στη Μόσχα
ΗΠΑ – Ιράν: Η τελευταία ευκαιρία στο Ομάν, τι θέλουν οι δυο πλευρές
