«Τουρκική ιδέα» που η «Ελλάδα είχε εγκαταλείψει» χαρακτήρισε ο Γιάννης Βαληνάκης, άλλοτε υφυπουργός Εξωτερικών του Κώστα Καραμανλή, την πρωτοβουλία Μητσοτάκη για ένα «5μελές φόρουμ» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Φιλοξενούμενος στο Kontra, ο Γιάννης Βαληνάκης ανέφερε συγκεκριμένα πως «είναι μια παλιότερη τουρκική ιδέα, που την πήρε η Ευρωπαϊκή Ένωση το καλοκαίρι του 2020, την εποχή της κρίσης του Ορουτς Ρέις που όλη η Ευρώπη προσπαθούσε να βρει κάποια λύση στην κρίση, την αποδέχθηκε η Ελλάδα με την υπογραφή της στη συνάντηση Κορυφής του Οκτωβρίου του 2020 και στη συνέχεια την εγκατέλειψε σωστά διότι είναι μια ιδέα που προωθεί την τουρκική αντίληψη για την Ανατολική Μεσόγειο δηλαδή τη «Γαλάζια Πατρίδα» και την αναγνώριση του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους ως ίσου ή σε αντικατάσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας».
Ο ίδιος συνέχισε λέγοντας «Άρα η Ελλάδα δεν βλέπω να έχει κανένα συμφέρον σε αυτή την ιδέα. Ακούω ότι είναι ωραίο οι χώρες μιας περιοχής να συνομιλούν μεταξύ τους γιατί αυτή είναι η τάση της εποχής. Ειλικρινά δεν το καταλαβαίνω. Αυτό που πρακτικά μένει είναι οι δυσκολίες της πρότασης αυτής αν δεν τις έχει ήδη καταλάβει. Η Τουρκία λέει να μπει το ψευδοκράτος μέσα, εμείς θέλουμε την Κυπριακή Δημοκρατία. Μπορώ να σκεφτώ μεσοβέζικες λύσεις με μεσολάβηση ΟΗΕ ή ΕΕ. Μπορώ να φανταστώ κάποιες αβαρίες εκεί για να ξεπεραστεί το εμπόδιο. Άλλο εμπόδιο είναι η Λιβύη. Ποια πλευρά θα έρθει;
Όταν δεν μπορούμε εμείς με την Τουρκία ή τη Λιβύη να λύσουμε τα προβλήματα να βάλουμε και άλλους παίκτες, ειλικρινά δεν το καταλαβαίνω. Αντιλήφθηκε η ελληνική πλευρά ότι η διαδικασία της διακήρυξης των Αθηνών δεν περπατάει, ούτε τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και ψάχνουμε να βρούμε έναν άλλον τρόπο να μιλάμε με την Τουρκία χωρίς να μπορούμε να λύσουμε κάτι. Ο κίνδυνος είναι να μπει το ψευδοκράτος στο ίδιο επίπεδο με την Κυπριακή Δημοκρατία και να επιβάλλει τελικά η Τουρκία σε ένα μεγάλο βαθμό τις απόψεις της για τη «γαλάζια πατρίδα» και τα κατεχόμενα».
Προσπαθώντας να εκτιμήσει τον λόγο που η ελληνική πλευρά προχωρά σε μια τέτοια πρωτοβουλία, ο Γιάννης Βαληνάκης σημείωσε πως: «Η ελληνική πλευρά έχει ανησυχία γιατί βλέπει τον τρόπο που χειρίζεται ο Τραμπ τα διεθνή ζητήματα. Αυτά ερμηνεύονται ότι μπορεί να έχουμε ξαφνικά μια ανάληψη πρωτοβουλίας και να βρεθούμε προ εκπλήξεων, ας ετοιμαζόμαστε, ας κάνουμε και μια πρόταση μήπως το πράγμα πάει προς τα εκεί. Κάθε προσπάθεια δικαιούται τον χρόνο της. Ειλικρινά πιστεύω ότι δεν θα μας βγει σε καλό. Η Ελλάδα αποτόλμησε κάποιες πρωτοβουλίες, κάποιες πιο έξυπνες, κάποιες λιγότερο.
Εμείς δεν αντιληφθήκαμε το πρόβλημα, δεν ορθώσαμε το ανάστημά μας. Δεν το κάναμε τότε, δεν καταγράφηκε η τουρκική απειλή. Ξυπνήσαμε στο και ‘5. Απειλούμε ότι θα βάλουμε βέτο για το SAFE και εδώ έρχεται – αν σκεφτούμε έξυπνα – μια δυνατότητα να βάλουμε στο τραπέζι μπλοκάρισμα της Τουρκίας με αντάλλαγμα να αποσυρθούν οι διεκδικήσεις απέναντι στην Ελλάδα».
