Ο Μπάρι Φόρστερ Άνσγουορθ (Barry Unsworth) γεννήθηκε στις 10 Αυγούστου 1930 στο Γουϊνγκέιτ της Βόρειας Αγγλίας, γιος ενός ανθρακωρύχου. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και αποφοίτησε το 1951. Μετά τις σπουδές του, εργάστηκε ως δάσκαλος αγγλικών στο εξωτερικό – αρχικά στη Γαλλία, και έπειτα στην Ελλάδα και την Τουρκία τη δεκαετία του ’60.
Η παραμονή του σε χώρες όπου το παρελθόν διαπλέκεται έντονα με το παρόν επηρέασε καθοριστικά την συγγραφική του πορεία. Όπως δήλωσε ο ίδιος, αυτή η εμπειρία του ενίσχυσε την αίσθηση της συνέχειας της ιστορίας και τον οδήγησε σταδιακά προς το ιστορικό μυθιστόρημα.
Τα πρώτα βήματα στη συγγραφή
Το συγγραφικό του ντεμπούτο ήρθε το 1966 με το The Partnership («Ο Συνεταιρισμός»), μια ιστορία δύο συνεταίρων που οδηγούνται σε ρήξη λόγω μιας μοιραίας γυναίκας.
Ακολούθησε το Greeks Have a Word for It («Οι Έλληνες έχουν μια λέξη γι’ αυτό», 1967), βασισμένο στις εμπειρίες του στην Αθήνα, με σατιρικές αναφορές στους συναδέλφους του στο Βρετανικό Συμβούλιο.
Η διεθνής αναγνώριση ήρθε το 1973 με το Mooncranker’s Gift, που τιμήθηκε με το βραβείο Χάινεμαν για την ευαισθησία της γραφής και τον πλούτο της εμπειρίας του συγγραφέα.
Η στροφή στο ιστορικό μυθιστόρημα
Το 1980, ο Άνσγουορθ κυκλοφόρησε το Pascali’s Island («Το νησί του Πασχάλη»), που διαδραματίζεται σε ελληνικό νησί κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το βιβλίο σημείωσε μεγάλη επιτυχία, μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο και ήταν υποψήφιο για το βραβείο Μπούκερ.
Η μεγάλη του στιγμή ήρθε το 1992 με το Sacred Hunger («Ιερή πείνα»), που πραγματεύεται το δουλεμπόριο του 18ου αιώνα, με πολιτικούς παραλληλισμούς στην εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ. Το έργο αυτό του χάρισε το βραβείο Μπούκερ, το οποίο μοιράστηκε με τον Μάικλ Οντάατζε (Ο Άγγλος ασθενής).
Η Ελλάδα στην πένα του Άνσγουορθ
Η σχέση του με την Ελλάδα παρέμεινε ζωντανή σε όλη του τη σταδιοδρομία. Το 2002 κυκλοφόρησε το The Songs of the Kings («Τα τραγούδια των βασιλέων»), εμπνευσμένο από τον Τρωικό Πόλεμο. Μέσα από την αφήγησή του, ο Άνσγουορθ συνέδεε τον αρχαίο μύθο με σύγχρονες ηθικές και πολιτικές προεκτάσεις.
Ηθική, εξουσία και ανθρώπινες αδυναμίες
Οι κριτικοί χαρακτήριζαν το έργο του ως μια παρατεταμένη μελέτη της ηθικής. Στα βιβλία του, η ανθρώπινη απληστία και η κατάχρηση εξουσίας συνυπάρχουν με τη συμπάθεια για τους καταπιεσμένους. Το ιστορικό μυθιστόρημα υπήρξε για τον Άνσγουορθ ένα εργαλείο για να ερευνήσει τις διαχρονικές αδυναμίες και αντιφάσεις της ανθρώπινης φύσης.
Τελευταία χρόνια και κληρονομιά
Το τελευταίο του βιβλίο, The Quality of Mercy (2011), συνέχισε τη θεματική της «Ιερής Πείνας» και ήταν υποψήφιο για το βραβείο Walter Scott.
Ο Άνσγουορθ έφυγε από τη ζωή στις 5 Ιουνίου 2012 από καρκίνο, ζώντας τα τελευταία χρόνια στην Περούτζια της Ιταλίας με τη δεύτερη σύζυγό του, την Φινλανδή Αίρα. Από τον πρώτο του γάμο με τη Βάλερι Μουρ είχε τρεις κόρες και έξι εγγόνια.
Έργα του σε ελληνική μετάφραση
- Η γη των θαυμάτων (Πατάκης)
- Ρουμπίνι στον αφαλό (Νεφέλη)
- Τα τραγούδια των βασιλέων (Νεφέλη)
- Χάνοντας τον Νέλσον (Νεφέλη)
- Το νησί του Πασχάλη (Νεφέλη)
- Θρησκευτικό δράμα (Νεφέλη)
- Μετά τον Αννίβα (Καστανιώτης)
- Ιερή πείνα (Νεφέλη)
Στον κινηματογράφο
- Pascali’s Island (1988), σκηνοθεσία Τζέιμς Ντίαρντεν, με τους Μπεν Κίνγκσλεϊ και Έλεν Μίρεν
- The Reckoning (2003), βασισμένο στο Morality Play, με τους Γουίλεμ Νταφόε και Πολ Μπέτανι
